ΘΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙ ή ΟΧΙ, Η ΡΩΣΙΑ ΣΤΗΝ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΕΠΙΘΕΣΗ ΣΤΗ ΜΟΣΧΑ ; μέρος2

RUSSIA RETAL

Οι πρόσφατες ρωσικές τακτικές νίκες στην Ουκρανία ενισχύουν το πάγιο επιχείρημα του Κρεμλίνου ότι το κόστος του πολέμου «αξίζει τον κόπο» επειδή η νίκη δεν είναι πολύ μακριά. Στις 17 Φεβρουαρίου, τα ρωσικά στρατεύματα κατέλαβαν την ουκρανική πόλη Αντβιίφκα μετά την αποχώρηση των ουκρανικών στρατευμάτων, αναφέροντα επισήμως την πενία των Ουκρανών σε οβίδες πυροβολικού και την έλλειψη απαραιτήτου εξοπλισμού, ως μοιραία ελείμματα για την υπεράσπιση της πόλεως.

Εν τω μεταξύ, η δυτική οικονομική υποστήριξη για την Ουκρανία έχει αρχίσει να μειώνεται, την ιδία χρονική στιγμή που η Ρωσία κατασκευάζει πρωτοφανείς ποσότητες βλημάτων πυροβολικού, μη επανδρωμένων αεροσκαφών και άλλων όπλων, με την κρίσιμο εξωτερική βοήθεια για το Κίεβο αξίας άνω των 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων να παραμένει ακόμη «καθηλωμένη» στο Κογκρέσο των ΗΠΑ. Τα αυξανόμενα ρωσικά κέρδη σε συνδυασμό με την έλλειψη νέας υποστηρίξεως για την Ουκρανία μαλλον θα επιτρέψουν στο Κρεμλίνο να δώσει σήμα στους Ρώσους πολίτες ότι «όλα βαίνουν συμφώνως προς το σχέδιο».

Στο εσωτερικόν, οι περιφερειακές διαμαρτυρίες αποτελούν την κλείδα της γεωπολιτικής  παρακολουθήσεως, όπως αυτές στο Μπασκορτοστάν (γνωστότερον ως Μπασκιρία ομοσπονδιακόν υποκείμενο της Ρωσίας, υπαγόμενο στο Διαμέρισμα του Βόλγα) στις 15 Ιανουαρίου, όταν χιλιάδες Μπασκίροι (ιθαγενείς Κιπτσάκοι Τούρκοι) συνεκεντρώθησαν για να αντιταχθούν στην καταδίκη ενός ακτιβιστή ομοεθνούς τους σε πολυετή κάθειρξη. Αυτή και παρόμοιες διαμαρτυρίες σε διάφορες περιοχές δημοκρατιών της Ρωσίας καταδεικνύουν ότι η αρμονία μεταξύ της Μόσχας και των περιοχών αυτών είναι απλώς μια επιτυχής προσποίηση. Ενώ οι περιφερειακές διαμαρτυρίες υπογραμμίζουν τις κατάφωρες ανισότητες μεταξύ του ρωσικού κέντρου και των περιφερειακών χώρων, καθώς και τις εθνικές διαμαρτυρίες κατά του Κρεμλίνου, υποδηλώνουν επίσης ότι η δυσαρέσκεια για τον πόλεμο αυξάνεται, καπικίλες θώς εθνοτικές μειονότητες όπως οι Μπασκίροι επηρεάζονται δυσαναλόγως και καλούνται μαζικώς να πολεμήσουν στην Ουκρανία, ειδικώς σε σύγκριση με τους εν μέρει αστρατεύτους πολίτες στη Μόσχα. Αυτές οι διαμαρτυρίες θα ημπορούσαν να αυξηθούν τα επόμενα χρόνια, καθώς οι πολίτες των απομεμακρυσμένων περιοχών της Ρωσίας είναι πιθανό να συνεχίσουν να βιώσνυν μειωμένο βιοτικό επίπεδο συγκριτικώς με τους Ρώσους.

Το αίσθημα κατά του Κρεμλίνου στις περιφέρειες θα ημπορούσε να συνδυαστεί με ένα κίνημα διαμαρτυρίας μεταξύ των μητέρων, των συζύγων και των γυναικών των στρατιωτών που εκινητοποιήθησαν το φθινόπωρον του 2022, γεγονός που έχει προσφέρει μιαν επιπλέον πρόκληση για το Κρεμλίνο. Αυτές οι γυναίκες δεν απαιτούν τον τερματισμό του πολέμου καθ’ εαυτόν, αλλά μάλλον την αποστράτευση των στρατιωτών και γνωρίζουν καλώς ότι μια σκληρά καταστολή των γυναικών διαδηλωτών θα ενέτεινε και θα ενίσχυε τα αντιπολεμικά παράπονα σε ολόκληρη την χώρα. Το Κρεμλίνο επομένως εστάθη απρόθυμο να καταπνίξει προληπτικώς το κίνημα με συντριπτική δύναμη, όπως έκανε με τους διαδηλωτές που ευθυγραμμίζοντο με τον Ναβάλνι. Ενώ τα ποσοστά απωλειών στην Ουκρανία ημπορεί τελικώς να μειωθούν και η εναλλαγή των στρατιωτών να αυξηθεί με την πάροδο του χρόνου, τα κινήματα διαμαρτυρίας έχουν τη δυνατότητα να δώσουν πολιτικές «μεταστάσεις» με την πάροδο του χρόνου και εξ αιτίας της πιέσεώς τους να περιορίσουν την πολιτικήν ικανότητα του Κρεμλίνου να κλιμακώσει τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Τέλος, οι συνεχιζόμενες ουκρανικές επιθέσεις κατά της ρωσικής βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου θα ημπορούσαν να αποδυναμώσουν τις παραγωγικές ικανότητες, τις εξαγωγές και την σταθερότητα των εγχωρίων τιμών της Ρωσίας. Αν και δεν είναι σε θέση να ανατρέψουν ταχέως την οικονομικήν ή ενεργειακήν ασφάλεια της Ρωσίας, τέτοιες επιθέσεις θα έχουν αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις τις οποίες ενδέχεται να μην είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν επ’ αόριστον οι ηυξημένες «έκτακτες δαπάνες», ιδιαιτέρως εάν συνδυασθούν με εκτεταμένες ουκρανικές επιθέσεις σε άλλους οικονομικούς και στρατιωτικούς στόχους σε ολόκληρο την Ρωσία (πράγμα δυσχερέστατο αλλ΄ όχι αδύνατον).

Με την πάροδον του χρόνου, οι προαναφερθέντες παράγοντες θα ημπορούσαν να συνδυαστούν με αντιφάσεις μεταξύ της κυβερνητικής ρητορικής και των αφηγήσεων για τον πόλεμο και τις επιπτώσεις του στην Ρωσία, να αποκαλύψουν ρωγμές στο ρωσικό καθεστώς και να οδηγήσουν σε δημόσιες εκφράσεις αντιθέσεων και απογοητεύσεως με αιφνιδίους και απροσδοκήτους τρόπους. Παρά την επί του παρόντος ασφαλή θέση του Κρεμλίνου, τα αυξανόμενα σημεία πιέσεως που προέρχονται από τον πόλεμο θα ημπορούσαν να αποδυναμώσουν την Μόσχα έως σημείου «πολιτικοκοινωνικού αναβρασμού» της Ρωσίας, αν και αυτό είναι απίθανο να συμβεί στον επόμενο χρόνο.

Ο Πρόεδρος Πούτιν εδήλωσεν σαφώς ότι η ομιλία του στην Ομοσπονδιακή Συνέλευση έθεσε τους στόχους της χώρας για τα επόμενα έξι χρόνια. Αυτό καθιστά την ομιλία του ιδιαίτερου ενδιαφέροντος επειδή οι σημαντικότερες αλλαγές που ήδη λαμβάνουν χώρα στη Ρωσία είναι βαθύτερες και πιθανότατα θα πραγματοποιηθούν σε βάθος χρόνου, όχι μόνον εφέτος αλλά για πολλά χρόνια, καθώς τα λόγια του Προέδρου Πούτιν συχνάκις μεταφράζονται ειδικότερον στην κυβερνητική πολιτική.

Ένα θέμα που ημπορεί να τεθεί σε αυτό το πλαίσιον είναι η τεχνολογία και η καινοτομία. Ο Πρόεδρος Πούτιν πιθανότατα έθεσε λίαν φιλοδόξους στόχους για την δημιουργία περισσοτέρων εξαρτημάτων υψηλής τεχνολογίας και την αντικατάσταση των ξένων εισαγωγών με αυτά. Ωστόσον, τα αποτελέσματα πιθανότατα θα είναι μέτρια λόγω της ελλείψεως αρκετών ειδικών και λόγω του υψηλού κόστους. Οι Ρώσοι αξιωματούχοι, εν τω μεταξύ, πιθανότατα θα υπερβάλουν προβάλλοντες την επιτυχία στην υποκατάσταση των εισαγωγών, τροφοδοτούντες με την υπερβολή τους έναν φαύλο κύκλον ανεπαρκούς εν τέλει χρηματοδοτήσεως για ανάπτυξη, έρευνα και παραγωγή υψηλής τεχνολογίας.

Εν τω μεταξύ, η Ρωσία θα συνεχίσει να λαμβάνει πολλούς ημιαγωγούς και άλλα εξαρτήματα υψηλής τεχνολογίας (αν και με υψηλότερον κόστος) χρησιμοποιούσα παράνομα συστήματα εξαλείψεως των κυρώσεων. Το Κρεμλίνο θα προσπαθήσει να αποκρύψει αυτές τις αποτυχίες, αλλά παρ’ όλα αυτά οι ρωσικές δομικές ανεπάρκειες θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν την διαρροή εγκεφάλων από την Ρωσία, καθώς οι περιορισμένες εγχώριες επιστημονικές και τεχνολογικές δυνατότητες αναπτύξεως επηρεάζουν την πολιτική και την στρατιωτική οικονομία και οδηγούν τους φιλοδόξους Ρώσους νέους επιστήμονες να μετακινηθούν αλλού.

Υπό το πρίσμα αυτό, κατά την ομιλία του στις 29 Φεβρουαρίου στην Ομοσπονδιακή Συνέλευση, ο Πρόεδρος Πούτιν εμοιράσθη το όραμά του για μεγαλύτερες αλλαγές στον ρωσικό πληθυσμό, αλλαγές αντανακλώσες αυτές που ήδη λαμβάνουν χώρα στη ρωσική κοινωνία. Για τον σκοπόν αυτόν, η εγκόλπωση του εθνοκεντρισμού, του κοινωνικού συντηρητισμού και οι προσπάθειες ομογενοποιήσεως της κοινωνίας θα ημπορούσαν να έχουν σημαντικές, μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.

Υπενθυμίζεται ότι τον Νοέμβριον του 2023, ο Πρόεδρος Πούτιν εξέδωσε διάταγμα με το οποίον ώρισεν το 2024 ως «Έτος της Οικογενείας στη Ρωσία», προτρέπων τους Ρώσους να κάνουν οικογένειες ενωρίτερον, να φιλοδοξούν να έχουν τουλάχιστον τρία παιδιά, αλλά και να στοχεύουν στο «ιδανικό των οκτώ τέκνων». Σε αυτόν τον τομέα, οι νέες κοινωνικές πρωτοβουλίες κατέχουν εξέχουσα θέση στις κατευθυντήριες οδηγίες του Προέδρου Πούτιν προς τους νομοθέτες, καθώς η Ρωσία δεν έχει επί του παρόντος άλλα επείγοντα μείζονα κίνητρα να καλύψει την εντεινομένη δημογραφική της παρακμή – που επεδεινώθη από την εισβολή της στην Ουκρανία – εκτός από την πολιτικώς ευαίσθητο μετανάστευση από την Κεντρικήν Ασία. Ενώ αυτές οι προσπάθειες ημπορεί εν μέρει να επιτύχουν, αποτελούν ένα ακόμη σημείο πιέσεως στην τρέχουσα πολιτικήν οικονομία της Ρωσίας η οποία θα ημπορούσε να αποτύχει.

Σχετικώς, μόνον για το 2024, η Ρωσία θα δαπανήσει τεραστίους πόρους σε νέα προγράμματα για την νεολαία της, τα οποία έχουν σχεδιασθεί για να εκπαιδεύσουν τα παιδιά γιά την σημασία της μάχης και της θυσίας για την πατρίδα, μαζί με έναν νέο πανρωσικό διαγωνισμό για πατριώτες νέους που ονομάζεται «Μεγάλη Αλλαγή». Οι πρωτοβουλίες αυτές καταδεικνύουν το είδος των σαρωτικών αλλαγών που θέλει να ιδεί το Κρεμλίνο στα επόμενα χρόνια στις αξίες των νεαρών Ρώσων – μακριά από φιλελεύθερες αντιλήψεις για αυτοπραγμάτωση, οικονομική επιτυχία και αυτοκαταξώση, αλλά με αξίες πρόσφορες γιά θυσίες στην υπηρεσία της πατρίδος  τους.

Μαζί, τέτοια προγράμματα και η αυξανόμενη έλλειψη προσβάσεως σε εξωτερικές πληροφορίες θα «κλειδώσουν» αμετακλήτως την μεταψυχροπολεμική σταθερά διαρροή εγκεφάλων από τη Ρωσία και την φυγή νέων, φιλοδόξων και δημιουργικών ανθρώπων. Επίσης με την πάροδον του χρόνου, αυτά τα δρώμενα πιθανότατα θα επιφέρουν τουλάχιστον κάποια μικρήν επιτυχία στην ομογενοποίηση της ρωσικής κοινωνίας και στην εξασφάλιση του καθεστώτος, δημιουργούντα αυτομάτως έναν «βρόχο ανατροφοδοτήσεως» που ενισχύει την υποστήριξη του λαού στην πορεία του κρατούντος πολιτικού συστήματος. Επειδή ο αγών της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας και της Δύσεως δεν θα υποχωρήσει συντόμως, οι αλλαγές που λαμβάνουν χώρα στην Ρωσία φαίνεται πιθανόν ότι θα διαρκέσουν επί πολλά έτη.

Επίσης η Ρωσία θα χρησιμοποιήσει πιθανότατα την υποτιθεμένη ανάμειξη της Ουκρανίας στην πρόσφατο τρομοκρατική επίθεση για να δικαιολογήσει τις προσπάθειες περαιτέρω επιστρατευτικών κινητοποιήσεων αργότερον κατ΄αυτό το έτος, ως απάντηση στη νέα ουκρανική κινητοποίηση που αναμένεται να οριστικοποιηθεί τις επόμενες εβδομάδες. Επίσης, από προπαγανδιστική σκοπιά, η Μόσχα είναι υποχρεωμένη να προβάλλει συνεχώς ότι οι συνεχιζόμενες επιθέσεις στο εσωτερικόν, ανεξαρτήτως από το ποίος και γιατί τις διαπράττει, απλώς θα εδραιώσουν την τρέχουσα πορεία της ρωσικής κυβερνήσεως και δεν θα οδηγήσουν σε καμμία σημαντικήν αναπροσαρμογή της στρατιωτικής στρατηγικής της Μόσχας στην Ουκρανία ή σε ευρυτέρα αναδιάταξη της εξωτερικής της πολιτικής.

  • Η Ρωσία θα ημπορούσε να εντείνει τις προσπάθειες ευρυτέρας επιστρατεύσεως αργότερον αυτό το έτος, ώστε να πείσει την Ουκρανία και την Δύση ότι η περαιτέρω κινητοποίηση της Ουκρανίας δεν πρόκειται να επιταχύνει τον τερματισμόν των εχθροπραξιών. Μια τέτοια κίνηση θα απεσκόπει επίσης στο να πιέσει το Κίεβο να αποδεχθεί τους όρους της Μόσχας για μείωση της εντάσεως των εχθροπραξιών. Η Ρωσία ενδεχομένως θα απειλούσε να αυξήσει τα στρατεύματά της στην Ουκρανία για να προσπαθήσει να επιτύχει μια πλέον αποφασιστική νίκη πριν αφήσει τον πόλεμο να μειωθεί σε ένταση. Αλλά η Μόσχα θα επιδιώξει να διατηρήσει την μεγίστη δυνατήν ευελιξία ώστε να συνεχίσει τον πόλεμο εφ’ όσον η ουκρανική κινητοποίηση και η δυτική υποστήριξη αποδειχθούν ανεπαρκείς ή να αναζωπυρώσει τον πόλεμο αργότερον, αφού χρησιμοποιήσει μιαν ενδιάμεσο  κατάπαυση του πυρός, ώστε να κερδίσει χρόνο και να εξοικονομήσει πόρους, για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις ασφαλείας της Ρωσίας στα νότια σύνορά της στην Κεντρικήν Ασία και στον Καύκασο.

Η Ρωσία θα επανατοποθετήσει προσωπικό ασφαλείας, θα πραγματοποιήσει «επιδεικτικές» επιδρομές σε υπόπτους παρανόμους μετανάστες και θα ενισχύσει ορισμένες διαδικασίες επιτηρήσεως στα σύνορα και στη μετανάστευση, αλλά ποικίλοι οικονομικοί και πολιτικοί παράγοντες θα περιορίσουν την δραστικήν απάντηση της Μόσχας, οπότε η απειλή του ISKP θα συνεχισθεί. Η Μόσχα ευρίσκεται ακόμη στη φάση της αξιολογήσεως του τρόπου με τον οποίον της διέφυγαν οι προειδοποιήσεις ασφαλείας, (συμπεριλαμβανομένων και εκείνων των Ηνωμένων Πολιτειών, στις 7 Μαρτίου, σχετικώς με πιθανή επίθεση από Τατζίκους πολίτες). Στις επόμενες ημέρες και εβδομάδες, η Ρωσία πιθανότατα θα αναλάβει μια σειρά δραστικών μέτρων (άλλα εξ αυτών πιο επιδεικτικά-συμβολικά και άλλα ουσιαστικά) για να αντιμετωπίσει την απειλή της ισλαμιστικής τρομοκρατίας από την Κεντρική Ασία και ειδικότερον από το ISKP στο Αφγανιστάν.

Θα υπάρξουν μαζικές αυξήσεις στις επιχειρήσεις ελέγχου των διαβατηρίων και των αδειών εργασίας των κατοίκων της Κεντρικής Ασίας που διαβιούν στην Ρωσία για να διασφαλιστεί ότι εργάζονται και διαμένουν νομίμως στην χώρα. Θα υπάρξει επίσης αύξηση των προληπτικών συλλήψεων όλων όσων είναι ύποπτοι για συμπάθειες προς ισλαμιστικές ομάδες. Μέρος του προσωπικού της FSB και άλλων υπηρεσιών θα μετατεθούν από δραστηριότητες που σχετίζονται με τον πόλεμο της Ουκρανίας σε δραστηριότητες που σχετίζονται με τον εγχώριο ριζοσπαστισμό και την παρακολούθηση μεταναστών από την Κεντρικήν Ασία.

Επιπλέον, η Ρωσία ενδέχεται να προσαρμόσει επισήμως ορισμένες από τις νομικές της απαιτήσεις για τους μετανάστες από την Κεντρική Ασία ώστε να δύνανται να εργασθούν στην χώρα. Ωστόσον, τέτοιες νομικές αλλαγές είναι μάλλον απίθανο να γίνουν γρήγορα και δεν θα ήλλαζαν ουσιαστικώς την προσβασιμότητα της Ρωσίας για τους κατοίκους της Κεντρικής Ασίας (για παράδειγμα, η Μόσχα είναι απίθανο να θεσπίσει απαιτήσεις θεωρήσεως διαβατηρίων για τους κατοίκους της Κεντρικής Ασίας ώστε να ταξιδέψουν στη Ρωσία). Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η ρωσική κυβέρνηση ευλόγως διστάζει να λάβει μέτρα που θα ημπορούσαν να απειλήσουν μια μαζικήν έξοδο των κατοίκων της Κεντρικής Ασίας ή να αποτρέψουν την ικανότητά τους να συνεχίσουν τον ουσιαστικόν ρόλο που διαδραματίζουν στην οικονομία της Ρωσίας, παρέχοντες φθηνό εργατικό δυναμικό και καλύπτοντες πολλές θέσεις εργασίας στις κατασκευές και στις εξορυκτικές βιομηχανίες της χώρας, μεταξύ άλλων. Επομένως η απάντηση της Ρωσίας στην επίθεση στο Δημαρχείο του Κρόκου θα είναι περισσότερον στοχευμένη και παρασκηνιακή.

Όμως, μια τέτοια περιορισμένη απάντηση δεν θα εκτονώσει την απειλή του ISKP ενάντια στην Ρωσία. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι εκατομμύρια μετανάστες εργάτες θα συνεχίσουν να διαμένουν στην Ρωσία και θα μετακινούνται τακτικότατα μεταξύ Ρωσίας και κρατών της Κεντρικής Ασίας, κάτι που —σε συνδυασμόν με την αύξηση των διακινουμένων φορτίων μεταξύ Ρωσίας και Κεντρικής Ασίας και με τις συνακόλουθες άφθονες ευκαιρίες για λαθρεμπόριο όπλων εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία— θα καθιστούσε αδύνατη την απομάκρυνση όλων των δυνητικώς ριζοσπαστικοποιημένων κατοίκων της Κεντρικής Ασίας και την αναστολήν της πρόσβασέως τους σε παράνομα πυροβόλα όπλα.

  • Ολίγον περισσότερον από δύο εβδομάδες πριν από την επίθεση στην αίθουσα συναυλιών της Μόσχας, η Πρεσβεία των ΗΠΑ στη Μόσχα εξέδωσε προειδοποίηση ασφαλείας στις 7 Μαρτίου για υπάρχουσες «αναφορές ότι οι εξτρεμιστές έχουν επικείμενα σχέδια να στοχεύσουν μεγάλες συγκεντρώσεις στη Μόσχα, συμπεριλαμβανομένων και συναυλιών» εντός των επόμενων 48 ωρών ! Ο συναγερμός εδόθη αρκετές ώρες αφ΄ότου η FSB της Ρωσίας διέκοψεν εμπράκτως ένα σχέδιο για επίθεση σε συναγωγή, το οποίον φέρεται ότι ενορχήστρωνε ένας πυρήν μελών του ISKP.
  • Οι μετανάστες από την Κεντρικήν Ασία έχουν γίνει καταστεί έτι σημαντικότεροι για την οικονομία της Ρωσίας ως αποτέλεσμα της εισβολής στην Ουκρανία, η οποία ηύξησε τον πληθωρισμόνν και επεδείνωσε τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού στην Ρωσία. Οι κάτοικοι της Κεντρικής Ασίας (εκτός του Τουρκμενιστάν), ημπορούν επί του παρόντος να ταξιδεύσουν στην Ρωσία για έως και 90 ημέρες χωρίς να χρειάζονται πρόσθετο ταξειδιωτική τεκμηρίωση. Όλα τα κράτη της Κεντρικής Ασίας αντλούν σημαντικό ποσοστόν του ΑΕΠ τους από εμβάσματα των μεταναστών πολιτών τους που εργάζονται στην Ρωσία. Η οικονομία του Τατζικιστάν εξαρτάται ιδιαιτέρως από αυτήν την πηγήν εσόδων, καθώς τέτοια εμβάσματα από Τατζίκους εργάτες στην Ρωσία παράγουν περίπου το ένα τρίτον του ΑΕΠ της χώρας. Η Ρωσία ενδιαφέρεται να διατηρήσει τέτοιες ροές εμβασμάτων για να αποτρέψει την κατάρρευση αυτών των κοντινών οικονομιών της Κεντρικής Ασίας, δημιουργούσα εκατομμύρια ανέργους ευαλώτους στη ριζοσπαστικοποίηση και, εν συνεχεία προξενούσα πολιτική και κοινωνικήν αστάθεια που θα ημπορούσε να εισρρεύσει στη Ρωσία.
  • Ρωσικά μέσα ενημερώσεως και αναλυτές αναφέρουν ήδη μίαν έξαρση των εγκλημάτων μίσους και γενικότερον της ποικιλομόρφου βίας κατά μεταναστών από την Κεντρική Ασία, γεγονός που ενέχει τον κίνδυνο να καταστήσει αυτούς τους μετανάστες πιο ευάλωτους στη ριζοσπαστικοποίηση. Στις 27 Μαρτίου, ο Πρόεδρος Πούτιν είπεν ότι «η Ρωσία είναι μια πολυεθνική και πολυθρησκευτική χώρα, πρέπει λοιπόν να φροντίσουμε για τη διεθνική ειρήνη στη χώρα». Πιθανώς η αναφορά του αυτή ήλθεν ως απάντηση στις μαζικές αναφορές περί εγκλημάτων, καταχρήσεων και διακρίσεων κατά των κατοίκων της Κεντρικής Ασίας στην Ρωσία, μετά την επίθεση της 22ας  Μαρτίου.

Επίσης η Μόσχα θα εντείνει τις δραστηριότητές της εντός των χωρών εταίρων της Κεντρικής Ασίας και θα επενδύσει στην αύξηση των αντιτρομοκρατικών ικανοτήτων τους. Στις 26 Μαρτίου, το πρακτορείον Reuters ανέφερεν ότι το ρωσικό προσωπικό ασφαλείας στο Τατζικιστάν ανακρίνει τις οικογένειες των τεσσάρων δραστών που κατηγορούνται για την διεξαγωγή της πολυνέκρου τρομοκρατικής επιθέσεως. Τέτοιες δραστηριότητες είναι πιθανόν να αυξηθούν σε έκταση και κλίμακα τις επόμενες εβδομάδες, καθώς ανακρίνονται οι οικογένειες και οι εργασιακοί συνεργάτες όχι μόνον των δραστών αλλά και πολλών άλλων Τατζίκων που κρατούνται στην Ρωσία για την επίθεση. Η Ρωσία θα χρησιμοποιήσει επίσης την επίθεση για να εξωθήσει τις κυβερνήσεις της Κεντρικής Ασίας προς μιαν ευρυτέρα και βαθυτέρα συνεργασία, καθώς η γεωπολιτική σημασία της Κεντρικής Ασίας έχει αυξηθεί μετά την εισβολή στην Ουκρανία, με την Ρωσία και την Κίνα να επιδιώκουν να εξασφαλίσουν στενή ευθυγράμμιση με τις εκεί κυβερνήσεις ώστε να τις εμποδίσουν να στραφούν προς την Τουρκία και την Δύση. Η Μόσχα για να διασφαλίσει ότι θα παραμείνουν ισχυροί οι δεσμοί της με τις υπηρεσίες ασφαλείας των κρατών της περιοχής, θα εντείνει τις προσπάθειες για να βοηθήσει τους εταίρους της στην Κεντρικήν Ασία να διεξάγουν αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις, να παρακολουθούν πολίτες, να αποτρέπουν την ριζοσπαστικοποίηση και να αναφέρουν τα ευρήματά τους στη Μόσχα.

Η Ρωσία θα επιδιώξει επίσης να βελτιώσει τον πολιτικόν της συντονισμό με τις κεντρασιατικές περιφερειακές κυβερνήσεις, υπογράφουσα νέες διμερείς συμφωνίες ή αυξάνουσα σε συχνότητα και διάρκεια τις συνεδριάσεις μόνιμων ομάδων συνεργασίας, (συμπεριλαμβανομένου του Οργανισμού Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας), τις αφιερωμένες σε απειλές που προέρχονται από ισλαμιστικές ομάδες στο Αφγανιστάν. Ωστόσον, η ενίσχυση των προσπαθειών περιφερειακής επιτηρήσεως και ασφαλείας σε απομακρυσμένες χώρες όπως το Τατζικιστάν έχει ένα οικονομικό κόστος που η Μόσχα ημπορεί να μην είναι σε θέση να αντιμετωπίσει ταχέως. Επίσης, οι περιφερειακές κεντρασιατικές κυβερνήσεις θα θέλουν να διασφαλίσουν ότι τέτοια μέτρα δεν εξοργίζουν τους πολίτες τους, δεν επιβαρύνουν υπερβολικώς τους ήδη περιορισμένους προϋπολογισμούς τους ή δεν τις καθιστούν μεγαλύτερο στόχο για ενδεχόμενες επιθέσεις του ISKP.

  • Επί παραδείγματι η Ρωσία ημπορεί να αυξήσει επιλεκτικώς την συνεργασία ασφαλείας με τους Αφγανούς Ταλιμπάν, μοιραζόμενη περισσότερες πληροφορίες για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας με αυτήν την κρατικοθρηκευτικήν ομάδα. Οι Ταλιμπάν, από την πλευρά τους, θα ημπορούσαν να αποδεχθούν αθορύβως αυτήν την ρωσική συνεργασία ώστε να αυξήσουν την εγχώριο νομιμότητά τους, επιδεικνύοντες την δέσμευσή τους για βελτίωση της ασφαλείας του Αφγανιστάν, καθώς και προάγοντες την διεθνή τους νομιμοποίηση μέσω μοχλεύσεων της Μόσχας και των γειτόνων του Αφγανιστάν στην Κεντρικήν Ασία.
  • Η Ρωσία πιθανότατα θα εξετάσει επίσης την διεξαγωγήν επιθέσεων εντός του Αφγανιστάν εναντίον υποτιθεμένων στρατοπέδων του ISKP, για να υποβαθμίσει τις ικανότητες της τρομοκρατικής ισλαμιστικής ομάδος και να αποτρέψει μελλοντικές επιθέσεις της. Ωστόσον, είναι πιθανό να υπάρχει περιορισμένος αριθμός στόχων με απτή επίδραση στην ικανότητα του ISKP να διεξάγει επιθέσεις στο εξωτερικό, πράγμα που σημαίνει ότι τέτοια πλήγματα πιθανώς θα έχουν συμβολικότερον χαρακτήρα και ελάχιστα θα ημπορούσαν να εκτονώσουν την απειλήν περαιτέρω τρομοκρατικών επιθέσεων του ISKP στην Ρωσία.

Α. Κωνσταντίνου

tweet
Insta
Tiktok