Το όραμα που είχε και επαρουσίασε ο Έβολα για τους Ινδοευρωπαίους ήταν εκείνο μιας ομάδος λαών συσχετιζομένων από ένα κοινό αίσθημα, από μια κοινή πνευματική προδιάθεση, από μία ροπή προς δράση και -αν και σε μικροτέρα έκταση- από μίαν αίσθηση περισυλλογής και στοχασμού, (προερχομένου από μιαν «ηλιακή» αντίληψη, στερουμένη «μυστικισμού» και αισθηματολογίας) εντός ενός πλαισίου μιας μορφοποιητικής τάσεως που αντιθέτει τους Ινδοευρωπαίους με μη Αρίους λαούς, λαούς οι οποίοι αργότερον πρόκειται να υποταχθούν στους Ινδοευρωπαίους, καθιστάμενοι υποτελείς τους. Ο Έβολα ανεσχημάτισε και παρήλλαξε τον Νιτσεϊκό δυισμό μεταξύ Απολλωνίου και Διονυσιακού από την άποψη μιας αντιθέσεως μεταξύ διαφορετικών πνευματικών προδιαθέσεων και ροπών «ο μη  ΄Αριος και προ ΄Αριος κόσμος εγνώριζε την πνευματικότητα ειδικώς υπό την μορφήν μιας συγχυτικής εκστάσεως, της Διονυσιακής ωθήσεως και ορμής, γονιμοποιηθείσης με αισθησιασμό, οδύνη και επιθυμία, έναντι της γαληνίου υπεροχής της Αρίας ψυχής (…). Απέναντι στην ηρωική κλίση της Αρίας ψυχής (των φωτεινών ηρώων, των πτερωτών Ολυμπίων όντων, όντων που ευρίσκονται εις το σύμβολον του Δωρικού Ηρακλέους, του Μίθρα ή του Παρασουράμα στους ανατολικούς Αρίους πολιτισμούς) υπάρχει το κυρίαρχο μοιρολατρικό αίσθημα και η φυσιοκρατική εξάρτηση. Σε άλλες φυλές αυτές οι ποιότητες ελλείπουν, η Τιτανική ή Προμηθεϊκή περιπλάνηση, η ανάδυση των στοιχειακών δυνάμεων οι οποίες όπως στον αρχαίο βόρειο-΄Αριο μύθο αποπειρώνται να εκπορθήσουν την ΄Ασγκαρντ, το συμβολικό φωτεινό αρχηγείο των “θείων ηρώων” αφού επιτυγχάνουν να υπερβούν τη συμβολική γέφυρα Μπιφρόστ η οποία ενώνει τον ουρανό με την γη».

Περί το 1930 αναφέρει εμφατικώς ότι η Ινδοευρωπαϊκή επιρροή είναι καθοριστική στην ανάπτυξη των πολιτισμών. Επί παραδείγματι η μελέτη του περί Ρωμαϊκότητος, βασίζει τις ανθρωπολογικές αλλά ακόμη και τις μυθολογικές της προϋποθέσεις στην μελέτη της «Κοινής» Ινδοευρωπαϊκής πνευματικότητος. Το αυτό ημπορεί να ειπωθεί σχετικώς με τους μεσαιωνικούς μύθους, αλλά και τους γερμανικούς και κελτικούς πολιτισμούς. Επίσης εξακτινούται στις ανατολικές παραδόσεις, ακόμη δε και στο αντικείμενο της αλχημείας. Πρακτικώς σε όλες τις σφαίρες της σκέψεώς του η Εβολιανή παν-Ινδοευρωπαϊκή κοσμοθεωρία ενέχει ένα καθοριστικόν βάρος στην ανάπτυξη των θέσεών του.

Μία βεβαία παραδοσιακή «ηλιακή» κλίση ανιχνεύεται στην Εβολιανή σκέψη ως ένα βέβαιον και αδιαφιλονίκητο σημείο Ινδοευρωπαϊκότητος και αντιστρόφως. Ένα σημαντικόn παράδειγμα το οποίον μπορεί να παρασχεθεί εν σχέσει προς αυτό το πεδίο του ερωτήματος είναι εκείνο του ιμαμικού δόγματος στον ισλαμικό κόσμο, για το οποίον ο Έβολα δεν παραλείπει να υπογραμμίσει την ιρανική του προέλευση, πράγμα το οποίο εχρησιμοποίησε ως επιχείρημα σε πολλές περιπτώσεις. Ως απότοκον συνολικώς των προαναφερθέντων η έκφραση «Υπερβόρειο μυστήριο» αναφέρεται ειδικώς στην κληρονομία των λαών οι οποίοι από την αρχική τους πολική έδρα μετέφεραν κατά τις μετακινήσεις τους τα σύμβολα και τα άλλα εκείνα στοιχεία μιας πνευματικότητος την οποίαν ο Έβολα ησθάνετο ιδιαιτέρως εγγύς προς αυτόν.

Όσον αφορά στις καθ’ υπερβολή και κατά κόρον αμφιλεγόμενες, εμπαθείς και πολυσυζητηθείσες κριτικές περί του ζητήματος του Εβολιανού φυλετισμού (οι οποίες συνεχίζουν χρησιμοποιούμενες για να απομειώσουν και να απορρίψουν την σπουδή του), αγνοείται σκοπίμως ότι ο φυλετισμός του Έβολα ήτο πνευματικός και όχι βιολογικός. Συνεκτικός, λογικός καθ’ εαυτόν και μιας ανωτέρας φύσεως συγκριτικώς ακόμη και  προς εκείνον του Ρόζενμπεργκ ή των συντακτών της ιταλικής «Διακηρύξεως για την άμυνα της φυλής» και των ακολούθων ιταλικών φυλετικών νόμων του 1938. Μάλιστα το πασίγνωστο τότε περιοδικό «Η άμυνα της φυλής» κατηγόρησε επίσης τον Έβολα ως ….«αντιφασίστα και αντιρατσιστή» ! Στο λίαν διεξοδικό εγχειρίδιό του περί του Εβολιανού φυλετισμού το 2001 [«Razza del sangue, razza dello spirito. Julius Evola, l’antisemitismo e il nazionalsocialismo (1930-43)»] ο Φραντσέσκο Τζερμινάριο, ιστορικός ειδικός στα μυθοποιητικά στοιχεία της πολιτικής,  ισχυρίζεται, μεταξύ άλλων, ότι ο Έβολα είχε προπαρασκευάσει μία εκ των έσω κριτική αντιμετώπιση του έργου του Αλφρέδου Ρόζενμπεργκ.

Βεβαίως όλα αυτά ουδόλως σημαίνουν ότι ο φυλετισμός δεν έπαιξε έναν σημαντικότατο ρόλο στο σύνολον της Εβολιανής σκέψεως. Αντιθέτως όπως επεσήμανε ο υπέργηρος καθηγητής της φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιον της Νεαπόλεως Πιέρο Ντι Βόνα στο πόνημά του «Μεταφυσική και πολιτική στον Ιούλιο Έβολα» («”Metafisica e politica in Julius Evola»), που εδημοσιεύθη από τις Edizioni di Ar το 2000, αποτελεί μια βαθείαν ανάλυση της σκέψεως του παραδοσιοκράτη Διδασκάλου φιλοσόφου. Ο Di Vona εξετάζει την σύνδεση μεταξύ της πνευματικής θεωρήσεως και των πολιτικών  θέσεων του Έβολα, υπογραμμίζων την όλως απορριπτική στάση του απέναντι στον νεωτερικόν κόσμο : «Ο φυλετισμός στον Έβολα δεν ήταν μία δευτερεύουσα και περιθωριακή θεωρία της σκέψεώς του, μία παράλληλη πτυχή της που θα ηδύνατο ακόμη και να περιθωριοποιηθεί ή να παραβλεφθεί, δίχως μείζονες επιπτώσεις στην γενική κατανόηση των ιδεών του. Αντιθέτως, το ζήτημα αυτό ήτο πολύ σημαντικό από πλευράς εφαρμογής του στον δημόσιο, πολιτικό και κοινωνικό κόσμο, του οποίου ο Έβολα επεζήτει μιαν ανανέωση περιεκτική, συνολική και ολοκληρωμένη».

Ο φυλετισμός είναι ένα διαφορετικό πράγμα εν σχέσει με τις ινδοευρωπαϊκές σπουδές. Αυτές νοητές ως η επιστήμη μελέτης των καταβολών των πολιτισμών ινδοευρωπαϊκής προελεύσεως, καλύπτουν ένα ευρύ πεδίο ερεύνης, στο οποίον δεν υφίσταται έλλειψη γλωσσολογίας, εθνολογίας, αρχαιολογίας, ιστορίας των θρησκειών, παλαιογραφίας κλπ., αλλ’ όμως ταυτοχρόνως αναλύουν, (περισσότερο κατά το παρελθόν και ολιγότερο κατά το παρόν), ζητήματα συσχετιζόμενα προς το λεπτοφυές πρόβλημα των «φυλών». Από την ιδική τους πλευρά οι φυλετικές-φυλογνωσικές ανθρωπολογικές έρευνες υπό στενήν  έννοια, εθεμελίωσαν τις έρευνες και τις παραδοχές τους επί των επιστημών «των καταβολών», με ιδιαιτέρα βαρύτητα στην ιστορία και την βιολογία. Με άλλα λόγια υπάρχουν πεδία στα οποία οι ινδοευρωπαϊκές σπουδές και η φυλογνωσία συχνάκις αλληλεπικαλύπτονται, αλλ’ όμως έχουν τα ιδικά τους διαφοροποιητικά χαρακτηριστικά. Ο βαρόνος Έβολα επελήφθη εκτενών ερευνών σε αμφότερα τα πεδία, πραγματοποιήσας σημαντικές συνεισφορές, αλλ’ όμως πάντα υπό μίαν «παραδοσιακή» γενική άποψη.

Στις αρχές του 1934 ενεφανίσθη ένα θεμελιώδες έργο του Έβολα, το «Φυλή και Πολιτισμός». Υπήρξε προφητικόν όσον αφορά στους φυλετικούς νόμους, στην Διακήρυξη της Φυλής και στον συρμόν του φυλετισμού ο οποίος διεσπάρη μεταξύ των Ιταλών δημοσιογράφων της εποχής (παρά το ότι ο όρος φυλή σε πολλές περιστάσεις εχρησιμοποιείτο όλως αφηρημένως). Ο Έβολα εξέθεσεν απροκαλύπτως τις δογματικές θέσεις του διακηρύσσων και τονίζων σθεναρώς το πρωτείον της φυλής νοουμένης ως «πολιτισμός» έναντι της αντιλήψεως της φυλής νοουμένης ως «φύσεως». Το εν λόγω πόνημα του Έβολα ήτο εξόχως πυκνό και σημαντικό συμφώνως δε προς τον ίδιο εξετιμήθη ιδιαιτέρως από τον κυβερνήτη της φασιστικής Ιταλίας Μουσολίνι, στοιχείο που μας οδηγεί στην επισταμένη του μελέτη αν μη τι άλλο γιά λόγους ευρωπαϊκής  πολιτικής ιστορίας.

Η μετέπειτα επιρροή του Έβολα

Η οριοθέτηση της επιρροής του Έβολα στο εν λόγω πεδίο δεν συνιστά μιαν ευχερή αποστολή. Τα άρθρα τoυ και τα βιβλία του ευλόγως είχαν διαφορετική διάχυση, διασπορά, βάρος και νόημα προ του Δευτέρου Μεγάλου Πολέμου και μετά από αυτόν. Είναι εύλογο να αναλογισθεί κανείς πως εάν η «Σύνθεση του δόγματος της φυλής» εχειροκροτήθη από τον Μουσολίνι, τότε ο λίαν διαφωτιστικός «Μύθος του αίματος» θα ημπορούσε να εκδοθεί δις σε χρόνον ολιγότερον των πέντε ετών, ενώ oi διαβόητες «Τρεις όψεις του εβραϊκού προβλήματος» θα εξετυπούντο για εκπαιδευτικούς και παιδαγωγικούς λόγους. Συνεπώς η επίδραση του Εβολιανού φυλετισμού, καθώς επίσης γενικότερον η σκέψη του Έβολα, περιορίσθη εν πολλοίς ένεκα των κοσμογονικών μεταπολεμικών διαφοροποιήσεων.

Οι θέσεις του διεπότισαν έναν επιδραστικό αν και περίκλειστο κύκλο ανθρώπων, χαρακτηριστικώς δε ο Έβολα υπήρξεν ένας εκ των ελαχίστων Ιταλών οι οποίοι συνήντησαν τον Μουσολίνι μετά την απελευθέρωσή του από το Γκραν Σάσο με την θρυλική καταδρομή του ΄Οτο Σκορτσένυ και των ανδρών του. Διέθετε λοιπόν επιρροή στα περιβάλλοντα αυτά, αλλ’ όμως δίχως προνομιακή κοινωνική αντιστοίχιση, εξ ου και ενεπλάκη εργασιακώς σε μία πολυσύνθετο δραστηριότητα που αφεώρα το σχέδιον μελέτης της μυστικής ιστορίας των μυστικών εταιριών. Κατά την μεταπολεμικήν περίοδο το έργον του Έβολα είχε μίαν απρόβλεπτο και παράδοξο, αποκαλυπτική επανεμφάνιση. Κύκλοι της παραδοσιακής δεξιάς ήσαν εκείνοι οι οποίοι ανέσυραν και προέβαλαν τις μελέτες και τις θέσεις του περί των Ινδοευρωπαϊκών καταβολών.

Ειδικότερον η πλέον εκτενής εργασία επανευρέσεως και αναλύσεως των Εβολιανών θέσεων είναι εκείνη του αειμνήστου, πρωίμως απωλεσθέντος,  Αντριάνο Ρομουάλντι (1940-1973), ο οποίος αφιέρωσε βαθείες και ποιοτικές μελέτες στο ζήτημα των Ινδοευρωπαίων, εργασίες οι οποίες του προσέδωκαν ευρείαν αναγνώριση από τον ακαδημαϊκό κόσμο. Πέραν της μεταφράσεως και εκτενούς εισαγωγής στην πρώτη ιταλική έκδοση της «Ινοδευρωπαϊκής θρησκευτικότητος» του Χανς Γκύντερ, ο Ρομουάλντι αφιέρωσε πολυάριθμες εργασίες του στην μελέτη των καταβολών των ινδοευρωπαϊκών πολιτισμών (ένα ευρύ σύνολον κειμένων τα οποία ευτυχώς συνελέγησαν από τον επιτήδειο Τζοβάνι Μονάστρα και εξετυπώθησαν υπό τον τίτλον «Οι Ινδοευρωπαίοι. Καταβολές και Μεταναστεύσεις», το 1978).

Ο Ρομουάλντι όχι μόνον προσήγγισε το έργον του Έβολα με έναν οξυδερκή και πλήρη τρόπο, βασιζόμενος στα γραπτά του Διδασκάλου και στις ερευνητικές πηγές επί των οποίων είχε βασισθεί εκείνος, αλλά επίσης επεξέτεινε την ακτίνα ερεύνης χρησιμοποιών όλες τις διαθέσιμες πηγές της συγχρόνου αρχαιολογικής και ανθρωπολογικής ερεύνης, ειδικότερον τις γερμανικές και όχι μόνον. Πέραν μερικών περιορισμών το έργον του Ρομουάλντι υπήρξε το πρώτο και πλέον συμπεπληρωμένο πείραμα ώστε να δομηθεί και να σχηματοποιηθεί μία «σχολή» ερμηνείας της αρχαιότητος βασισθείσα στο εκτενέστατο έργο του Έβολα αλλά και σε πανινδοευρωπαϊκές βάσεις.

Βεβαίως η προσπάθεια του Ρομουάλντι δεν ήταν η μόνη. Έως και επί των ημερών μας διακινούνται σχεδόν σε ολόκληρη την Γηραιά ήπειρο, εκδόσεις οι οποίες με μικροτέρα ή μεγαλυτέρα αποδοχή και επιτυχία αναφέρονται στην Εβολιανή σκέψη όταν θέτουν επί τάπητος το ζήτημα των ινδοευρωπαϊκών καταβολών. Μεταξύ αυτών πρέπει να συγκαταλεχθεί το δις εμφανισθέν περιοδικόν «Ανταίος» η έκδοση η οποία ιδρύθη και διευθύνθη από τον Μιρτσέα Ελιάντε και τον Ερνστ Γιούνγκερ και στην οποίαν ο ίδιος ο Έβολα συνεισέφερε πέντε δοκίμιά του. Επιπροσθέτως η Εβολιανή επιρροή επί των ινδοευρωπαϊκών καταβολών εγένετο γνωστή και αντιληπτή, με την μεσολάβηση τρίτων μερών, αναμειχθείσα και με άλλες επιρροές όπως στην γαλλική Νέα Δεξιά καθώς και στο γερμανικόν ανάλογόν της όπου η Εβολιανή σύλληψη διεδόθη υποστηριζομένη από τον Πιέρ Κρεμπς.

Παραλλήλως προς αυτές και άλλες εκδοτικές δραστηριότητες, έχουν προκύψει κάποια δυσπρόσιτα και αυστηρά κείμενα στα οποία είναι αρκούντως ορατό ένα γενικό όραμα του «παραδοσιακού» κόσμου και κάποια αφομοίωση της Εβολιανής σκέψεως, παρά το ότι απουσιάζουν οι άμεσες αναφορές στον ίδιο τον Έβολα.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα δραστηριότητος αυτού του τύπου αφορά πρωτίστως στα έργα του Γάλλου εθνικιστή και σπουδαίου ινδοευρωπαϊστή γλωσσολόγου καθηγητή Ζαν Οντρί (Jean Haudry, 1934–2023) και των ανθρώπων εκείνων που συναπαρτίζουν μια χαλαρώς συμπαγείσα «σχολή», στο πανεπιστήμιον Λυών ΙΙΙ. Επίσης αναγνωρίζεται και μία σύγχρονος σειρά κειμένων τα οποία κατατρίβονται από διαφορετικές απόψεις με την ιδέα μίας βορειοευρωπαϊκής τοποθεσίας της Πρωτοπατρίδος των Ινδοευρωπαίων.

Εν πάσει περιπτώσει εκτιμάται εν πολλοίς ότι το πόνημα του Αντριάνο Ρομουάλντι παριστά το σημαντικότερο έργο που παρήγαγε ο Εβολιανός κόσμος επί του θέματος κατά τις μεταπολεμικές δεκαετίες.

Προφανώς οφείλουμε να αναψηλαφούμε με ενάργεια και προσοχή την θεμελιώδη κληρονομία την οποία μας κατέλειπε ο Έβολα στο σημαντικότατο πεδίο των Ινδοευρωπαϊκών καταβολών, με συνεχείς λεπτομερείς ενημερώσεις και επικαιροποιήσεις της, εφαρμόζοντες τις θέσεις της Παραδόσεως υπό το φως των νέων εισφορών των ανθρωπολογικών και αρχαιολογικών ερευνών.