Η κρίση στη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο την ανώφελη επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη γεωπολιτική ένταση σε μια ήδη ταραγμένη περιοχή. Αντιθέτως, πρόκειται για ένα ευαίσθητο σημείο πόνου, που αναδιαμορφώνει ριζικά τις παγκόσμιες οικονομικές ισορροπίες, πυροδοτώντας πληθωριστικές πιέσεις πρωτοφανείς για τα τελευταία χρόνια. Η Δύση, παραπλανημένη από τη δική της μαύρη προπαγάνδα, υποεκτίμησε την θέση του Ιράν, υποτιμώντας το βάθος της περσικής κοινωνίας, την οικονομική του σημασία και τη στρατιωτική του ετοιμότητα. Το λάθος αυτό αποδείχθηκε δαπανηρό — όχι μόνο για τους εμπλεκόμενους, αλλά για ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία.

Σε αντίθεση με τη δυτική ρητορική που περιέγραφε το Ιράν ως μιαν οπισθοδρομική, διαιρεμένη και οικονομικά εύθραυστη κοινωνία, η πραγματικότητα αποδείχθηκε ριζικά διαφορετική. Η Περσική κοινωνία, με τις βαθιές πολιτιστικές της ρίζες που εκτείνονται χιλιετίες πίσω, συσπειρώθηκε γρήγορα και αποτελεσματικά γύρω από την κυβέρνηση. Οι δήθεν πολιτικές εξεγέρσεις των τελευταίων ετών ξεσκεπάστηκαν de facto ως ξενοκίνητες, υποκινούμενες από CIA και Mossad. Η δυτική ευαισθησία περί δημοκρατίας και «απελευθέρωσης των γυναικών από τη σκλαβιά της μαντίλας» εξανεμίστηκε μπροστά στην απειλή του «ελευθερωτή» Trump για πλήρη αφανισμό του περσικού πολιτισμού.

Το Ιράν παραμένει ένας από τους σημαντικότερους οικονομικούς παίκτες στο παγκόσμιο εμπόριο. Διαθέτει τεράστιους ενεργειακούς πόρους, ελέγχει κρίσιμες ναυτιλιακές οδούς — όπως τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου — και διατηρεί στρατηγικές εμπορικές σχέσεις με την Κίνα, την Ινδία, τη Ρωσία και πολλές άλλες χώρες. Ιδιαίτερο όμως βάρος έχουν σήμερα οι σχέσεις του με τους BRICS, που αποτελούν αναδυόμενη συμμαχία. Ο στρατός του, εκπαιδευμένος σε σύγχρονα όπλα, δεν αποτελεί απειλή 19ου αιώνα, αλλά μια σύγχρονη δύναμη αποτροπής.

Οι συνέπειες της σύγκρουσης ήταν άμεσες και δραματικές.

• Οι τιμές του πετρελαίου εκτοξεύθηκαν κατά αρκετές δεκάδες ποσοστιαίες μονάδες, ξεπερνώντας τα 120 δολάρια το βαρέλι σε ορισμένες διαπραγματεύσεις.
• Ακόμη πιο εντυπωσιακή ήταν η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου, οι οποίες σχεδόν διπλασιάστηκαν τόσο στην Ασία όσο και στην Ευρώπη.

Οι λόγοι είναι προφανείς: η απειλή για την ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών στον Περσικό Κόλπο, οι προσδοκίες για κυρώσεις και αντίποινα, και η διακοπή των θαλάσσιων μεταφορών λόγω της αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας.

Ζητήματα που η Αμερικανο-Ισραηλιτική συνδυασμένη επίθεση επέλεξε να αγνοήσει. Ή μήπως όχι; Μήπως συγκεκριμένοι κερδοσκοπικοί κύκλοι θα θησαυρίσουν από τον «απελευθερωτικό πόλεμο» για ακόμη μια φορά;

Αυτή η εκτόξευση τιμών, δημιούργησε σημαντικές ανισορροπίες στο παγκόσμιο εμπόριο. Ορισμένες χώρες, προκειμένου να προστατεύσουν τις εγχώριες αγορές τους και τα συμφέροντα των καταναλωτών τους, αναγκάστηκαν να περιορίσουν τις εξαγωγές τους. Κρατικές και ιδιωτικές εταιρείες ενέργειας σε Ασία, Μέση Ανατολή και Λατινική Αμερική άρχισαν να δίνουν προτεραιότητα στην εγχώρια κατανάλωση, μειώνοντας τις εξαγωγικές ποσότητες. Αυτή η στροφή προς τον προστατευτισμό επιδείνωσε περαιτέρω την έλλειψη προσφοράς στη διεθνή αγορά.

Οι τιμές της βενζίνης, του ντίζελ, των καυσίμων αεριωθουμένων και της ναύλωσης πλοίων αυξάνονται παγκοσμίως. Κάθε λίτρο καυσίμου που καίγεται σε ένα φορτηγό, κάθε ώρα λειτουργίας ενός πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, κάθε πτήση που μεταφέρει προϊόντα υψηλής αξίας — όλα γίνονται αισθητά πιο ακριβά. Αυτή η άνοδος των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε σημαντική αύξηση της επιβάρυνσης σε συναφείς κλάδους.

Οι μεταφορικές υπηρεσίες είναι το πρώτο θύμα. Τα ναύλα αυξάνονται, οι εφοδιαστικές αλυσίδες διαταράσσονται, και οι χρόνοι παράδοσης παρατείνονται. Η ηλεκτρική ενέργεια, ειδικά σε χώρες που βασίζονται σε φυσικό αέριο για την παραγωγή της, γίνεται δραματικά ακριβότερη. Το βιομηχανικό κόστος αυξάνεται κατακόρυφα: από την παραγωγή χάλυβα και τσιμέντου μέχρι τα λιπάσματα και τα πλαστικά, κάθε κλάδος που εξαρτάται από την ενέργεια βλέπει τα περιθώρια κέρδους του να συρρικνώνονται.

Επομένως, οι πληθωριστικές πιέσεις θα ενταθούν παγκοσμίως. Οι συνέπειες εκτείνονται πολύ πέρα από το διεθνές σύμπλεγμα καυσίμων και ενέργειας. Τρόφιμα, ενδύματα, ηλεκτρονικά είδη, φάρμακα, οικοδομικά υλικά — η λίστα είναι ατελείωτη. Όλα μεταφέρονται, όλα απαιτούν ενέργεια, όλα γίνονται πιο ακριβά. Οι κεντρικές τράπεζες σε όλο τον κόσμο βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα δίλημμα: να αυξήσουν τα επιτόκια για να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό, επιβραδύνοντας την ανάπτυξη, ή να ανεχθούν υψηλότερο πληθωρισμό για να προστατεύσουν την οικονομική δραστηριότητα. Και ξέρουμε, ποιοι ελέγχουν τις περισσότερες Κεντρικές τράπεζες.

Περιμένουμε όλοι με ενδιαφέρον και αγωνία να δούμε τι θα φέρουν οι ανακοινωθείσες διαπραγματεύσεις.

Η διεθνής κοινότητα, και ιδιαίτερα οι μεγάλες δυνάμεις, καλούνται τώρα να διαχειριστούν την κρίση που οι ίδιες συνέβαλαν να δημιουργηθεί.

Οι οικονομικές επιπτώσεις δεν θα περιοριστούν στους άμεσα εμπλεκόμενους — η κληρονομιά αυτής της σύγκρουσης θα αποτυπωθεί στους λογαριασμούς ενέργειας, στα ράφια των σούπερ μάρκετ και στις οικονομικές πολιτικές κάθε χώρας, από τη Γερμανία μέχρι την Ιαπωνία και από τη Βραζιλία μέχρι τη Νότια Αφρική.