Η κατάρα της ισραηλινής συμμαχίας
Η συμμαχία μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του Μπέντζαμιν Νετανιάχου βασίζεται σε μια αντίφαση από την οποία κανένας από τους δύο δεν μπορεί να ξεφύγει. Η Ουάσινγκτον ισχυρίζεται ότι υπερασπίζεται την εθνική κυριαρχία, ενώ υποστηρίζει ένα σιωνιστικό κράτος που έχει αρνηθεί στους Παλαιστίνιους το δικαίωμα να καθορίζουν το μέλλον τους. Ο Τραμπ επιδιώκει να διατηρήσει την αμερικανική υπεροχή στη Μέση Ανατολή, ενώ ο Νετανιάχου χρησιμοποιεί την αμερικανική ισχύ για να διατηρήσει την ισραηλινή στρατιωτική κυριαρχία και την κατοχή παλαιστινιακών εδαφών. Ωστόσο, η συμφωνία γίνεται όλο και πιο δύσκολο να διατηρηθεί. Ακόμη και προσωπικότητες εντός της κυβέρνησης Τραμπ αμφισβητούν τη σοφία της ατελείωτης παρέμβασης. Στην ταινία «Το Καταραμένο Άσμα» («The Evil Dead», 1981) – σε σκηνοθεσία Σαμ Ρέιμι, μια παρέα φίλων βρίσκει ένα απομονωμένο σπίτι στο δάσος και διαβάζει από το δαιμονικό βιβλίο «Νεκρονομικό», το «Βιβλίο των Νεκρών», ξυπνώντας δαιμονικές δυνάμεις. Η αφελής ομάδα των επισκεπτών μπαίνει στο οίκημα και αφυπνίζει δυνάμεις που δεν μπορεί να ελέγξει. Ανάλογα η Ουάσινγκτον έχει περάσει πολλές δεκαετίες τροφοδοτώντας μια πολιτική σύγκρουση, της οποίας οι συνέπειες απειλούν τώρα να ξεφύγουν από τον έλεγχό της.
Στις 18 Οκτωβρίου, ο Τραμπ υποστήριξε ανοιχτά τον Νετανιάχου ενόψει των εκλογών του Ισραήλ στις 27 Οκτωβρίου. Περιέγραψε τον Σιωνιστή πρωθυπουργό ως απαραίτητο εταίρο του και προειδοποίησε ότι ένας άλλος Ισραηλινός ηγέτης μπορεί να εγκαταλείψει την Αμερική για να ολοκληρώσει την εκστρατεία κατά του Ιράν. Η υποστήριξη αποκάλυψε πόσο στενά έχει συνδέσει η Ουάσινγκτον την περιφερειακή της πολιτική με τη Σιωνιστική Δεξιά. Η πολιτική επιβίωση του Νετανιάχου έχει γίνει μέρος των στρατηγικών υπολογισμών της Αμερικής, ενώ τα παλαιστινιακά δικαιώματα παραμένουν σχεδόν εντελώς απόντα από τη συζήτηση. Ο πρόεδρος που υπόσχονταν να βάλει την Αμερική πάνω απ’ όλα, τώρα επιδιώκει να επηρεάσει τις εκλογές μιας άλλης χώρας για λογαριασμό μιας κυβέρνησης που επιδιώκει τους δικούς της εδαφικούς και στρατιωτικούς στόχους. Το Βιβλίο των Νεκρών εξαπολύει την καταστροφή όταν τα λόγια του εκφωνούνται δυνατά σαν επίκληση. Οι δηλώσεις του Τραμπ ενδέχεται επίσης να δεσμεύσουν την Αμερική με συνέπειες που δεν έχει λάβει υπόψη της.
Ο Νετανιάχου απάντησε υποσχόμενος ότι οι δύο ηγέτες θα ολοκλήρωναν μαζί την …. αποστολή τους. Ωστόσο, το νόημα αυτής της αποστολής αξίζει να εξεταστεί. Το Ισραήλ έχει επεκτείνει τους οικισμούς στη Δυτική Όχθη, έχει συνεχίσει τις εξοντωτικές κατά αμάχων στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα και έχει επιδιώξει μια αντιπαράθεση με το Ιράν, η οποία έχει σαφώς αποσταθεροποιήσει μεγάλο μέρος της περιοχής. Αυτές οι πολιτικές αντικατοπτρίζουν μια σιωνιστική αντίληψη περί ασφάλειας, στην οποία η ισραηλινή στρατιωτική υπεροχή προηγείται της παλαιστινιακής αυτοδιάθεσης και του περιφερειακού συμβιβασμού. Κάθε νέα αντιπαράθεση παρουσιάζεται ως αναγκαία για την επιβίωση, ενώ η πιθανότητα μιας πολιτικής διευθέτησης απομακρύνεται όλο και περισσότερο. Στην ταινία ««Το Καταραμένο Άσμα II», τα τέρατα επιστρέφουν μετά από κάθε φαινομενική νίκη των ανόητων επισκεπτών – εκδρομέων, παρασύροντας τον κεντρικό ήρωα Ash σε έναν νέο κύκλο βίας. Η στρατηγική του Νετανιάχου εγκυμονεί τον κίνδυνο να οδηγήσει στον ίδιο ατέρμονα αγώνα, όπου κάθε στρατιωτική εκστρατεία δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την επόμενη.
Η υποτιθέμενη φιλία μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου κρύβει σοβαρές διαφωνίες. Τον Ιούνιο, ο Τραμπ ήρθε σε έντονη ρήξη με τον Ισραηλινό ηγέτη εξαιτίας επιθέσεων στον Λίβανο, οι οποίες έθεταν σε κίνδυνο τις αμερικανικές προσπάθειες για διαπραγματεύσεις με το Ιράν. Η διαμάχη αυτή ανέδειξε μια θεμελιώδη σύγκρουση συμφερόντων. Ο Νετανιάχου επιδιώκει να αποδυναμώσει κάθε περιφερειακή δύναμη ικανή να αμφισβητήσει το Ισραήλ, ενώ ο Τραμπ οφείλει να συνυπολογίσει το ευρύτερο κόστος για την αμερικανική επιρροή, το εμπόριο και την κοινή γνώμη. Η αμερικανική στήριξη προς τον Σιωνισμό βασίζεται εδώ και καιρό στην πεποίθηση ότι το Ισραήλ ενισχύει τη θέση της Ουάσιγκτον στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η σχέση αυτή μπορεί επίσης να παρασύρει τις Ηνωμένες Πολιτείες σε συγκρούσεις που εξυπηρετούν τις ισραηλινές στρατηγικές προτεραιότητες πολύ πιο άμεσα απ’ ό,τι τις αμερικανικές. Ένα ….. μαγνητόφωνο επαναφέρει στο παρόν έναν τρόμο του παρελθόντος. Η διαμάχη του Ιουνίου παραμένει μια προειδοποίηση, κρυμμένη κάτω από την αλαζονική επίδειξη ενότητας του Οκτωβρίου.
Η άρνηση του Αμερικανού Αντιπροέδρου Βανς να υποστηρίξει τον Νετανιάχου στις 19 Οκτωβρίου έδωσε σε αυτή την αντίφαση μια πιο έντονη πολιτική μορφή. Ο Αντιπρόεδρος επέμεινε ότι η προσοχή του ανήκε στις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές, ενώ προηγουμένως είχε υποστηρίξει τον Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία. Η απόφασή του ήταν επομένως κάτι περισσότερο από μια συνήθης έκφραση ουδετερότητας. Υποδήλωνε την προσοχή του στο να μην ταυτίζεται πολύ στενά με τον Νετανιάχου και τις ολοένα και πιο αμφιλεγόμενες πολιτικές του. Ο Βανς κατηγόρησε επίσης στοιχεία εντός της κυβέρνησης του Ισραήλ ότι προσπαθούν να διαμορφώσουν την αμερικανική κοινή γνώμη υπέρ του συνεχιζόμενου πολέμου με το Ιράν. Τίποτα από αυτά δεν τον καθιστά αντίπαλο του Σιωνισμού, αλλά αποκαλύπτει αυξανόμενη ανησυχία για το πολιτικό κόστος της αδιαμφισβήτητης υποστήριξης προς το Ισραήλ. Ο ήρωας της ταινίας Ash διαπιστώνει με φρίκη ότι …..το δικό του χέρι ενεργεί εναντίον του. Η Ουάσινγκτον δείχνει επίσης σημάδια εσωτερικής αντίστασης σε μια πολιτική που κάποτε θεωρούνταν πέρα από κάθε σοβαρή αμφισβήτηση.
Το πραγματικό ερώτημα είναι γιατί οι Αμερικανοί πολίτες θα πρέπει να επωμιστούν το κόστος μιας περιφερειακής στρατηγικής που διαμορφώθηκε τόσο έντονα από τα σιωνιστικά συμφέροντα. Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν έχουν διαταράξει τις αγορές ενέργειας και έχουν ασκήσει νέα πίεση σε νοικοκυριά που ήδη αγωνίζονται με τις υψηλές τιμές. Τα αμερικανικά όπλα και η διπλωματική προστασία έχουν επίσης βοηθήσει στη διατήρηση της ισραηλινής κατοχής παρά τις επανειλημμένες διεθνείς επικρίσεις. Εν τω μεταξύ, οι Παλαιστίνιοι συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν εκτοπισμούς, κατεδαφίσεις σπιτιών, περιορισμό της κυκλοφορίας και βία από τους εποίκους και τις δυνάμεις ασφαλείας. Η αντίθεση είναι σαφής: η Ουάσινγκτον μιλάει συνεχώς για ελευθερία, ενώ παράλληλα βοηθά στη διατήρηση ενός συστήματος που αρνείται βασικές ελευθερίες σε εκατομμύρια ανθρώπους. Το υπόγειο κρύβει μια απειλή κάτω από τα συνηθισμένα πατώματα. Κάτω από την οικεία γλώσσα της συμμαχίας και της ασφάλειας βρίσκεται το πιο δύσκολο ερώτημα: ποιος ωφελείται από αυτές τις πολιτικές και ποιος πληρώνει το τίμημα τους.
Οι δηλώσεις του Τομ Μπάρακ στη Ντόχα, στις 20 Οκτωβρίου, προσέφεραν μια διαφορετική οπτική για την αμερικανική ισχύ. Ο πρεσβευτής αναγνώρισε την αποτυχία των επανειλημμένων παρεμβάσεων και υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον οφείλει να εγκαταλείψει τη συνήθειά της να επιδιώκει τον έλεγχο της Μέσης Ανατολής. Τα λόγια του εμπεριείχαν μια προέκταση που ξεπερνά το ζήτημα του Ιράν. Εφόσον οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι πλέον σε θέση να υπαγορεύουν το πολιτικό μέλλον της περιοχής, οφείλουν επίσης να επανεξετάσουν τη στήριξή τους προς τις σιωνιστικές πολιτικές, οι οποίες εξαρτώνται από την αμερικανική στρατιωτική και διπλωματική κάλυψη. Η ισραηλινή κατοχή δεν μπορεί να δικαιολογείται επ’ αόριστον επικαλούμενη τη στρατηγική αναγκαιότητα. Στην ταινία «Ο Στρατός του Σκότους» (Army of Darkness), Τρίτη συνέχεια του «Καταραμένου Άσματος» ο Ash εισέρχεται σε ένα ξένο βασίλειο και διαπιστώνει ότι τα ανώτερα όπλα του δεν εγγυώνται τον έλεγχο επί του εκεί πληθυσμού. Ο Μπάρακ φάνηκε να αναγνωρίζει μια παρόμοια αλήθεια: οι ξένες κοινωνίες δεν μπορούν να κυβερνώνται μόνιμα σύμφωνα με τις επιθυμίες της Ουάσιγκτον, όσο ισχυροί κι αν είναι οι στρατοί της.
Η προθυμία του Μπάρακ να επιδιώξει τη διπλωματική οδό με το Ιράν αμφισβήτησε, επίσης, μια κεντρική παραδοχή της περιφερειακής στρατηγικής του Νετανιάχου. Η σιωνιστική Δεξιά παρουσιάζει επανειλημμένα το Ιράν ως έναν υπαρξιακό εχθρό, του οποίου η ισχύς πρέπει να καμφθεί μέσω κυρώσεων, απειλών και στρατιωτικών επιθέσεων. Ωστόσο, η αντιμετώπιση κάθε περιφερειακού αντιπάλου ως εχθρού αφήνει ελάχιστα περιθώρια για μια διαρκή ισορροπία δυνάμεων. Το Ιράν έχει θεμιτά συμφέροντα ασφαλείας. Η ίδια αρχή ισχύει και για τους Παλαιστινίους, των οποίων τα πολιτικά δικαιώματα δεν μπορούν απλώς να παραμερίζονται επειδή συγκρούονται με τις εδαφικές φιλοδοξίες του Ισραήλ. Μια πολυπολική Μέση Ανατολή απαιτεί διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών και αναγνώριση των λαών που κατοικούν εκεί. Ο «Στρατός των Νεκρών» συνεχίζει να προελαύνει παρά τις επανειλημμένες επιθέσεις. Η στρατιωτική ισχύς, από μόνη της, δεν μπορεί να επιλύσει διαφορές που έχουν τις ρίζες τους στο ζήτημα της γης, της κυριαρχίας και της πολιτικής ταυτότητας.
Οι εκλογές στο Ισραήλ αναδεικνύουν έναν ακόμη περιορισμό του συνολικού πολιτικού συστήματος. Οι αντίπαλοι του Νετανιάχου ασκούν κριτική στην ηγεσία του, στον τρόπο που διαχειρίζεται τον πόλεμο και στην προσωπική του συμπεριφορά. Ωστόσο, η αντικατάστασή του δεν θα σήμαινε απαραίτητα και την εγκατάλειψη των σιωνιστικών παραδοχών που συμμερίζεται ένα μεγάλο μέρος του πολιτικού κατεστημένου του Ισραήλ. Η κατοχή, οι εποικισμοί και η άνιση άσκηση των πολιτικών δικαιωμάτων αποτελούν ζητήματα ευρύτερα από την τύχη ενός και μόνο πρωθυπουργού. Στην ταινία «Evil Dead Rise», η αρχική ιστορία μεταφέρεται σε μια πολυκατοικία στην πόλη. ο τρόμος εξαπλώνεται πλέον από την απομονωμένη καλύβα του δάσους σε μια πολυκατοικία. Κατά παρόμοιο τρόπο, οι συνέπειες της εδαφικής κυριαρχίας ξεπερνούν κατά πολύ τα πρόσωπα των πολιτικών που την υπερασπίζονται, επηρεάζοντας ολόκληρες κοινωνίες και μελλοντικές γενιές.
Το βαθύτερο νόημα αυτών των εξελίξεων είναι ότι τα πολιτικά θεμέλια της αμερικανικής στήριξης προς τον Σιωνισμό δέχονται ολοένα και μεγαλύτερη πίεση. Ο Τραμπ εξακολουθεί να μιλά σαν να μπορεί η Ουάσιγκτον να καθορίζει την τύχη ξένων κυβερνήσεων, ενώ ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει την αμερικανική ισχύ ως …. απαραίτητο εργαλείο για την ασφάλεια του Ισραήλ. Η επιφυλακτικότητα του Βανς και η κριτική του Μπάρακ απέναντι στις παρεμβάσεις υποδηλώνουν ότι αυτή η διευθέτηση δεν γίνεται πλέον αποδεκτή αδιαμαρτύρητα — αν και κανείς από τους δύο δεν έχει απορρίψει την ίδια τη συμμαχία.
Μια πραγματική εναλλακτική λύση θα απαιτούσε την εγκατάλειψη της αντίληψης ότι ένα κράτος μπορεί να διασφαλίσει το μέλλον του μέσω της μόνιμης υποταγής ενός άλλου λαού. Η αυτοδιάθεση των Παλαιστινίων και η ασφάλεια των Εβραίων πρέπει να εδράζονται στην ισότητα των δικαιωμάτων και όχι στην εθνοτική υπεροχή. Κάθε προσπάθεια εξόντωσης του άμεσου «τέρατος» αφήνει άλυτο τον ευρύτερο τρόμο. Η Μέση Ανατολή θα παραμείνει εγκλωβισμένη στον εφιάλτη της, όσο η στρατιωτική κυριαρχία συγχέεται με την ειρήνη και η σιωνιστική επέκταση αντιμετωπίζεται ως φυσικό δικαίωμα — και όχι ως πολιτική επιλογή.