O «ΕΚΛΕΚΤΟΣ»….. ΔΙΑΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΑΠΟΣΥΝΗΣ -3

22–33 minutes

Μέρος 3

Το βαθύ ενδιαφέρον του Καρλομάγνου για την πανγερμανική γραμματική (pan-Germanic grammar / Duitse grammatica) αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα ιστορικά επιχειρήματα που χρησιμοποιούν οι Εθνικιστές μελετητές, όπως ο Δόκτωρ Frans Johannes Los, για να αναδείξουν την αυθεντική τευτονική ταυτότητα του αυτοκράτορα, παρά την πολιτική του συμμαχία με τη Ρωμαϊκή Εκκλησία και την «παλαιοδιαθηκική θρηκοληψία» του. Αν και ο Καρλομάγνος προώθησε τα λατινικά ως τη γλώσσα της διοίκησης και της θρησκείας, ο προσωπικός του πολιτισμικός ζήλος ήταν στραμμένος στη διάσωση και την κωδικοποίηση της μητρικής του γλώσσας. Ζήλος, ώστε να την τυποποιήσει και να χρησιμοποιείται ως μέσο μετάδοσης των χριστιανικών ιδεών και της κρατικής λειτουργίας.

Ομοίως, ο λόγος για την επιμονή του Καρόλου ότι οι όρκοι πίστης που επέβαλλε δίνονταν στη δημοτική γλώσσα της κάθε περιοχής ήταν απλώς πρακτικός, αφού σήμαινε ότι αυτοί που πήραν τους όρκους δεν μπορούσαν ποτέ να ισχυριστούν ότι δεν είχαν καταλάβει τι ειπώθηκε σε εκείνη την περίσταση.

Σύμφωνα με τη βιογραφία του, «Vita Karoli Magni» από τον λόγιο Εϊνάρδο οι σημαντικές γλωσσικές και γραμματικές πρωτοβουλίες του Καρόλου επικεντρώθηκαν στα εξής σημεία:

1. Η Δημιουργία μιας Γερμανικής Γραμματικής

Ο Καρλομάγνος διέταξε τη συγγραφή μιας γραπτής γραμματικής για τη μητρική του γλώσσα (την Παλαιά Φραγκική / Παλαιά Άνω Γερμανική) Μέχρι τότε, οι γερμανικές διάλεκτοι ήσαν αποκλειστικά προφορικές. Η προσπάθειά του να εφαρμόσει τους κανόνες της κλασικής γραμματικής (όπως της λατινικής) στη γερμανική δομή ήταν ένα επαναστατικό βήμα για την εποχή, καθώς αναγνώριζε στις τευτονικές διαλέκτους το ίδιο πολιτισμικό status με τα λατινικά.

2. Η Διάσωση των Παραδοσιακών Τραγουδιών

Φοβούμενος ότι η προφορική παράδοση των γερμανικών φυλών θα χαθεί, έδωσε εντολή να καταγραφούν σε συλλογές όλα τα αρχαία τευτονικά επικά ποιήματα και άσματαbarbara et antiquissima carmina»). Αυτά τα τραγούδια εξιστορούσαν τις πράξεις και τους πολέμους των παλαιών βασιλέων, διασώζοντας τον προχριστιανικό, παγανιστικό ηρωικό χαρακτήρα της φυλής του.

3. Η Γερμανική Μετονομασία των Μηνών και των Ανέμων

Στο πλαίσιο αυτής της «γλωσσικής μεταρρυθμίσεως», ο Καρλομάγνος αντεκατέστησε τα λατινικά ονόματα των μηνών και των ανέμων με καθαρά γερμανικές (φραγκικές) λέξεις, οι οποίες που βασίζονταν στη φύση και στον αγροτικό κύκλο:

Σύμφωνα με τον βιογράφο του Εϊνάρδο, ο Καρλομάγνος αντεκατέστησε τα λατινικά ονόματα των μηνών με καθαρά γερμανικές (φραγκικές) λέξεις. Αυτές οι ονομασίες ήσαν βαθύτατα συνδεδεμένες με τις αλλαγές του καιρού, την φύση και τον αγροτικό κύκλο της Βόρειας Ευρώπης.

Οι 12 μήνες, όπως τους μετονόμασε ο Καρλομάγνος, είναι οι εξής:

Ιανουάριος: Wintmanoth (Χειμερινός μήνας) – Ο μήνας του μεγάλου ψύχους.

Φεβρουάριος: Hornung (Μήνας των κεράτων/της αποβολής) – Σχετίζεται είτε με το κέρατο του ελαφιού που πέφτει αυτή την εποχή, είτε με τον πάγο και τη στροφή του καιρού.

Μάρτιος: Lentzinmanoth (Ανοιξιάτικος μήνας) – Από τη λέξη Lenz (άνοιξη), ο μήνας που μεγαλώνει η ημέρα.

Απρίλιος: Ostarmanoth (Πασχαλινός μήνας) – Ο μήνας της θεάς Οστάρα / Έοστρε, από την οποία προέρχεται η λέξη Ostern (Πάσχα).

Μάιος: Wunnemanoth (Μήνας της βοσκής / των λειμώνων) – Ο μήνας της χαράς, όταν τα ζώα έβγαιναν ξανά στα πράσινα λιβάδια.

Ιούνιος: Brachmanoth (Μήνας του οργώματος) – Ο μήνας που οι αγρότες όργωναν τη γη που είχε μείνει σε αγρανάπαυση.

Ιούλιος: Hevimanoth (Μήνας του σανού) – Η εποχή της συγκομιδής του σανού (χορτονομής) για τον χειμώνα.

Αύγουστος: Aranmanoth (Μήνας του θερισμού) – Ο μήνας της κύριας συγκομιδής των σιτηρών και των καρπών.

Σεπτέμβριος: Witumanoth (Μήνας του ξύλου) – Ο μήνας που μάζευαν ξύλα από το δάσος για τη θέρμανση του χειμώνα.

Οκτώβριος: Windumanoth (Μήνας του τρύγου) – Η εποχή που μάζευαν τα σταφύλια και έφτιαχναν το κρασί.

Νοέμβριος: Herbistmanoth (Φθινοπωρινός μήνας) – Από τη λέξη Herbst (φθινόπωρο), ο κατεξοχήν μήνας του τέλους της σοδειάς.

Δεκέμβριος: Heilagmanoth (Άγιος μήνας) – Ο ιερός μήνας, λόγω της γιορτής των Χριστουγέννων (και των παλαιότερων παγανιστικών γιορτών του χειμερινού ηλιοστασίου).

Αυτή η ιδιοφυής πρωτοβουλία του Καρλομάγνου δείχνει ανάγλυφα την προσπάθειά του να δώσει γραπτή, επίσημη μορφή στην τευτονική παράδοση, αντικαθιστώντας τη ρωμαϊκή κληρονομιά με τις καθημερινές εμπειρίες του φραγκικού λαού.

Εισήγαγε επίσης 12 γερμανικά ονόματα για τους ανέμους, αντικαθιστώντας το ρωμαϊκό σύστημα. Όπως ακριβώς συνέβη με τους μήνες, ο Καρλομάγνος αντεκατέστησε τα κλασικά λατινικά ονόματα των ανέμων (που βασίζονταν στη ρωμαϊκή μυθολογία και παράδοση) με καθαρά γερμανικές (παλαιές φραγκικές) περιγραφικές λέξεις.

Η μεταρρύθμιση αυτή, όπως καταγράφεται στη βιογραφία του Vita Karoli Magni από τον Εϊνάρδο, ήταν εξαιρετικά πρακτική. Μέχρι τότε, οι Φράγκοι χρησιμοποιούσαν κυρίως 4 βασικούς ανέμους. Ο Κάρολος εισήγαγε ένα σύστημα 12 ανέμων, συνδυάζοντας τα τέσσερα κύρια σημεία του ορίζοντα (Nord, Sund/Süd, Ost, Vuest/West) για να προσδιορίσει με ακρίβεια τις ενδιάμεσες κατευθύνσεις. Τα 12 ονόματα των ανέμων στην αυθεντική τους φραγκική μορφή (και η αντιστοιχία τους με τη διεθνή ναυτική πυξίδα) είναι τα εξής:

Οι 4 Κύριοι Άνεμοι (Βασικά Σημεία)

  • Βορέας (Βόρειος): Nordroni
  • Νότος (Νότιος): Sundroni
  • Απηλιώτης (Ανατολικός): Ostroni
  • Ζέφυρος (Δυτικός): Vuestroni
  • Οι 8 Ενδιάμεσοι Άνεμοι (Πλάγιοι)
  • Βορειο-Βορειοανατολικός: Nordostroni
  • Βορειο-Βορειοδυτικός: Nordvuestroni
  • Ανατολικο-Βορειοανατολικός: Ostnordroni
  • Ανατολικο-Νοτιοανατολικός: Ostsundroni
  • ΝοτιοΝοτιοανατολικός: Sundostroni
  • ΝοτιοΝοτιοδυτικός: Sundvuestroni
  • ΔυτικοΝοτιοδυτικός: Vuestsundroni
  • ΔυτικοΒορειοδυτικός: Vuestnordroni

Ιστορική Σημασία

Αυτό το ονοματολογικό σύστημα αποδείχθηκε τόσο λειτουργικό, ώστε αποτέλεσε τη βάση για το σύγχρονο ανεμολόγιο και την πυξίδα («Compass Rose»-«Windrose») που χρησιμοποιούμε μέχρι σήμερα στη διεθνή ναυσιπλοΐα. Η ονομασία του («Ρόδο της Πυξίδας» ή «Ρόδο των Ανέμων») προέρχεται από το γεγονός ότι οι ακτίνες του, που δείχνουν τις κατευθύνσεις των ανέμων, θυμίζουν τα πέταλα ενός τριαντάφυλλου.) Για τους ερευνητές του βαθύτερου ψυχονοητικού τευτονικού χαρακτήρα, όπως ο Δόκτωρ Los, αυτή η κωδικοποίηση αποδεικνύει ότι ο Καρλομάγνος προτιμούσε ξεκάθαρα τη λογική και τη γεωμετρική ακρίβεια των γερμανικών γλωσσικών ριζών έναντι των ποιητικών λατινικών όρων, αφήνοντας μιαν ανεξίτηλη τευτονική σφραγίδα στον παγκόσμιο πολιτισμό.

Η Ερμηνεία της Εθνικιστικής Ιστοριογραφίας

Για τη μεταρρυθμισμένη/εθνικιστική ιστοριογραφία του 20ου αιώνα στην Ολλανδία, αυτή η πτυχή του Καρλομάγνου αποτελεί την απόδειξη ότι, παρά το γεγονός ότι στέφθηκε από τον Πάπα στη Ρώμη η ψυχή και η νόησή του παρέμειναν βαθύτατα τευτονικές. Ο Los έβλεπε σε αυτήν τη γλωσσική προσπάθεια μιαν ασυνείδητη, μύχια εσωτερική αντίσταση του Καρόλου στον πλήρη εκρωμαϊσμό του φραγκικού βασιλείου. Παρά τη συνειδητή προσπάθεια του Καρόλου να αναβιώσει σαν κυβερνήτης τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και να επιβάλει τη λατινική γλώσσα ως εργαλείο διοίκησης και θρησκείας, ο ίδιος στην καθημερινότητά του, στον τρόπο σκέψης του και στην «κουλτούρα» του παρέμεινε ένας Γερμανός πολεμιστής.

[Η διαφορά ανάμεσα στις λέξεις Germanen (Γερμανοί/Γερμανικά φύλα) και Deutschen («Τεύτονες» – Γερμανοί πολίτες/έθνος) είναι ιστορική, γεωγραφική και ετυμολογική.(Σ.τ.Μ.: Παρά το ότι στα ελληνικά χρησιμοποιούμε την ίδια λέξη «Γερμανοί» και για τα δύο, στα γερμανικά οι δύο αυτοί όροι διαχωρίζουν το αρχαίο παρελθόν από τη σύγχρονη εθνική ταυτότητα.) Η διαφορά τους αναλύεται στα εξής επίπεδα:

1. Ιστορικός Διαχωρισμός (Ποιοι ήσαν;)

Die Germanen (Τα Γερμανικά Φύλα): Αναφέρεται στους αρχαίους λαούς (όπως οι Κίμβροι, οι Φράγκοι, οι Γότθοι, οι Σάξονες, οι Αλαμανοί, οι Βάνδαλοι…) που ζούσαν στην Κεντρική Ευρώπη και στη Σκανδιναβία κατά την Αρχαιότητα και τον Πρώιμο Μεσαίωνα. Οι Germanen δεν ήταν ένα ενιαίο κράτος, αλλά δεκάδες διαφορετικές, συχνά εχθρικές μεταξύ τους, φυλές. Είναι οι πρόγονοι όχι μόνο των σημερινών Γερμανών, αλλά και των Ολλανδών, των Άγγλων (Αγγλοσάξονες), των Σουηδών, των Νορβηγών και των Δανών.

Die Deutschen (Οι «Τεύτονες» / Σύγχρονοι Γερμανοί): Αναφέρεται αποκλειστικά στο σύγχρονο έθνος και τους πολίτες της σημερινής Γερμανίας (Deutschland), που διαμορφώθηκε ως ενιαία εθνική ταυτότητα πολλούς αιώνες αργότερα (κυρίως από τον 9ο  αιώνα και μετά, με αποκορύφωμα την ένωση του 1871).

2. Ετυμολογική Προέλευση (Πώς προέκυψε η λέξη;)

Germanen (Εξώνυμο – Όνομα που έδωσαν άλλοι): Η λέξη είναι λατινικής προέλευσης (Germani). Χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τους Ρωμαίους (ιδίως από τον Ιούλιο Καίσαρα) για να περιγράψει τις άγνωστες φυλές που ζούσαν πέρα από τον ποταμό Ρήνο. Κανένας αρχαίος «Γερμανός» δεν αποκαλούσε τον εαυτό του Germanen.

Deutschen (Ενδώνυμο – Όνομα που έδωσαν οι ίδιοι): Η λέξη προέρχεται από την παλαιά γερμανική λέξη diutisctheodisc), «τευτονικό», που σήμαινε κυριολεκτικά «του λαού» (από τη ρίζα diot = λαός). Γύρω στον 8ο -9ο αιώνα (την εποχή του Καρόλου), οι άνθρωποι άρχισαν να χρησιμοποιούν αυτόν τον όρο για να ξεχωρίσουν τη γλώσσα «του απλού λαού» (τις γερμανικές διαλέκτους) από τη γλώσσα των μορφωμένων και της εκκλησίας (τα Λατινικά). Με τον καιρό, η λέξη diutisc εξελίχθηκε στο σημερινό εθνώνυμο Deutsch/Τεύτονας.

Στην πραγματικότητα, σχεδόν οτιδήποτε είχε ληφθεί από την αρχαία Ρώμη εκείνη την εποχή οδηγήθηκε προς μια χριστιανική κατεύθυνση, ξεκινώντας με την έννοια της «πίστης» – «fides», η οποία είχε παραμείνει σχεδόν αναλλοίωτη, ως καλή πίστη στις προσωπικές και διεθνείς σχέσεις μέσα σε μιαν ιεραρχική κοινωνία, μέχρι τους Μεροβίγγειους. [Οι «Μεροβίγγειοι» (Mérovingiens – Merowinger) ήταν ηγετική δυναστεία των Φράγκων που κυβέρνησε το μεγαλύτερο μέρος της Γαλατίας και της Γερμανίας από τα μέσα του 5ου αιώνα έως το 751. Το όνομά τους προέρχεται από τον ημι-μυθικό βασιλιά Μεροβαίο (Merovech), ο οποίος θεωρείται ο γενάρχης της δυναστείας] : « …. η ευαγγελίζουσα Καρολίγγεια εκκλησία “κήρυττε την κυριότητα, χρησιμοποιώντας την ίδια γλώσσα για πολιτικές και για θρησκευτικές υποχρεώσεις. «Πίστη» (fides) σήμαινε τόσο τη χριστιανική πίστη όσο και τον δεσμό μεταξύ άρχοντα κυρίου και υπηκόου ανθρώπου. Το Βιβλίο των Ψαλμών, το εγχειρίδιο της Καρολίγγειας πνευματικότητας, μπορούσε να διαβαστεί ως μανιφέστο της θείας Κυριαρχίας. Απευθυνόμενος στα έγγραφά του, ο Πεπίνος ταύτισε τους δικούς του πιστούς άντρες με τους πιστούς του Θεού: «fideles dei et regis». Ο Καρλομάγνος σφυρηλάτησε αυτό το σημείο στην πατρίδα όταν επέβαλε την πίστη και των δύο ειδών στους κατακτημένους Σάξονες». (1)

«Έτσι, η αρρενωπή αίσθηση των μεσαιωνικών πεποιθήσεων» αραιώθηκε στην «ευσεβιστική έννοια που επικράτησε στη θεϊστική ιδέα της “αφοσίωσης”» πολύ πριν ο ΄Εβολα υποθέσει ότι είχε υποστεί αυτήν την αποδυνάμωση, έτσι ώστε θα ήταν πιο ακριβές να πούμε, αντιστρέφοντας τους όρους της πρότασής του ως εξής, ότι «Κατά τη διάρκεια αυτού του σταδίου» Το κράτος δεν είχε πλέον πολεμικό χαρακτήρα αλλά μόνο θρησκευτικό [και πολιτικό]». (2)

Η κριτική του μεγάλου Ιταλού παραδοσιοκράτη φιλοσόφου και εσωτεριστή δασκάλου για τον Καρλομάγνο είναι ιδιαίτερα βαθιά, πολιτική και μεταφυσική. Στο μνημειώδες του έργο το 1934, «Εξέγερση ενάντια στον σύγχρονο κόσμο» («Rivolta contro il mondo moderno»), ο Έβολα εξετάζει τον Καρλομάγνο όχι ως έναν απλό μεσαιωνικό ηγεμόνα, αλλά ως μια προσωπικότητα – κλειδί στην πνευματική ιστορία της Ευρώπης. Η κριτική του είναι αμφίσημη, κινείται ανάμεσα στον θαυμασμό για την προσπάθεια αναβίωσης της Αυτοκρατορίας και την καταδίκη για τον τρόπο με τον οποίο ο Καρλομάγνος υποτάχθηκε στην Εκκλησία, συνοψιζόμενη στα εξής τρία κρίσιμα σημεία:

1. Η Διάσπαση της «Ιερής Μοναρχίας» (25 Δεκεμβρίου 800)

Για τον Έβολα, στον αρχαίο Παραδοσιακό κόσμο (όπως στην Αρχαία Ρώμη), ο Αυτοκράτορας είχε διπλή ιδιότητα: ήταν ταυτόχρονα πολιτικός/στρατιωτικός ηγέτης (Rex) και ανώτατος πνευματικός ιερέας (Pontifex). Η στιγμή που ο Καρλομάγνος γονάτισε στη Ρώμη και άφησε τον Πάπα Λέοντα Γ΄ να του τοποθετήσει το στέμμα, ήταν για τον Έβολα μια καταστροφική πνευματική υποχώρηση. Με αυτή του την πράξη, ο Καρλομάγνος αναγνώρισε έμμεσα ότι η πνευματική εξουσία ανήκει μόνο στην Εκκλησία και ότι ο ίδιος είχε ανάγκη τη διαμεσολάβηση των ιερέων για να νομιμοποιηθεί. Αυτό έσπασε την ενότητα της αρχαίας ιερής μοναρχίας.

2. Μια Αποτυχημένη Προσπάθεια Ανάσχεσης της Παρακμής

Ο Έβολα έβλεπε την ιστορία ως μια συνεχή πτώση και οπισθοδρόμηση των καστών (από τους Ιερείς στους Πολεμιστές, μετά στους Αστούς και τέλος στον υλισμό). Έβλεπε την ίδρυση της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από τον Καρλομάγνο ως μια ηρωική αλλά τελικά αποτυχημένη απόπειρα να σταματήσει αυτή η πνευματική παρακμή της Ευρώπης. Αν και ο Καρλομάγνος διέθετε εγγενώς τη «γερμανική/τευτονική» πολεμική ορμή, το οικοδόμημά του ήταν εξαρχής ελαττωματικό, επειδή βασίστηκε σε ένα εκκλησιαστικό χριστιανικό μοντέλο αντί για ένα καθαρά ηρωικό-αυτοκρατορικό.

3. Η Προτίμηση του Έβολα για τους Χοενστάουφεν (Γιβελλίνοι)

Στην εσωτερική ιστοριογραφία του Έβολα, ο Καρλομάγνος θεωρείται κατώτερος από τους μεταγενέστερους Γερμανούς Αυτοκράτορες της δυναστείας των Χοενστάουφεν, όπως ο Φρειδερίκος Β΄ Μπαρμπαρόσα.Ο Έβολα υποστήριζε τους Γιβελλίνους(εκείνους που πίστευαν ότι ο Αυτοκράτορας είναι ανώτερος από τον Πάπα) ενάντια στους Γουέλφους (υποστηρικτές του Πάπα). Συνεπώς, κατέκρινε τον Καρλομάγνο επειδή δημιούργησε ένα προηγούμενο όπου η Αυτοκρατορία ήταν το «όργανο» ή ο «προστάτης» της Εκκλησίας, αντί το κράτος να είναι η απόλυτη, αυτόνομη πνευματική αρχή.

Ενώ, στην αυτοκρατορική Ρώμη, οι Χριστιανοί αρνήθηκαν να εκτελέσουν την ίδια την πράξη υποταγής, «αποτελούμενη από μια τελετουργική και θυσιαστική προσφορά που γινόταν ενώπιον του αυτοκρατορικού συμβόλου», που απαιτούνταν για να επιδείξουν «υπερτιθέμενη πίστη σε σχέση με την «άνωθεν» αρχή που ενσωματώνεται στον εκπρόσωπο της αυτοκρατορίας, δηλαδή τον “Αύγουστο”» (3). Στερημένη από την ρωμαϊκή έννοια και από μιαν αρχή όντως «άνωθεν», αυτή η δήλωση πίστης και υποταγής είναι ακόμα κατώτερη από τη ρωμαϊκή πρακτική. Μια εξουσιαστική εντολή, λίγους αιώνες αργότερα, ώστε όλοι οι ελεύθεροι άνθρωποι στο Φραγκικό βασίλειο έπρεπε να δώσουν όρκο πίστης σε έναν …..πολύ χριστιανό βασιλιά, στον οποίον (αυτό είναι το απόγειο της υποκρισίας) επρόκειτο να δοθεί ο ρωμαϊκός τίτλος του «Αυγούστου» από ….. εκπρόσωπο του Χριστού, τον Πάπα!

Μια πιο προσεκτική ματιά στον εν λόγω όρκο, στο περιεχόμενό του, στο νόημά του και στις διαδικασίες με τις οποίες πραγματώθηκε, είναι ιδιαίτερα διδακτική σε αυτό το σημείο: «Η θεοκρατική στάση που έτρεφε ο Κάρολος απέναντι στο βασιλικό του αξίωμα προκύπτει από τον όρκο πίστης που λαχταρούσε από τους υπηκόους του. Σε αυτόν τον όρκο, όχι μόνο κλήθηκαν να δεσμευτούν για την αλήθεια και την υπακοή, αλλά και για τη συμμόρφωση με τις Δέκα Εβραϊκές Εντολές! Μη ικανοποιημένος με αυτό, αυτός ο γνήσιος «Τεύτων» άλλαξε τόσο τo πρότυπο του όρκου μετά την στέψη του ως αυτοκράτορα, ώστε δόθηκε ακόμη μεγαλύτερη έμφαση στα ηθικά και θρησκευτικά καθήκοντα των υποτακτικών του. » (4) Εξάλλου, «… στην αρχή της βασιλείας του Καρλομάγνου, τέτοιοι όρκοι δίνονταν μόνο από σημαντικά μέλη των τοπικών ελίτ που ήσαν προσωπικά αποδέκτες της καλής θέλησης του ηγεμόνα και, επομένως, “πιστοί άνδρες” του βασιλιά».

Το 789 ο Καρλομάγνος κινήθηκε για να επεκτείνει την πρακτική της ορκομωσίας σε όλους τους ελεύθερους άνδρες, οι οποίοι επρόκειτο να ορκιστούν πίστη, στα ιερά λείψανα, αλλά και στον βασιλιά στο πρόσωπο του τοπικού αντιπροσώπου του. Αυτή η κίνηση ήταν μια αντίδραση στην ίσως πιο σοβαρή εξέγερση εναντίον της βασιλείας του, το 785-86, από μιαν ομάδα μεγιστάνων από τις επαρχίες ανατολικά του Ρήνου. Είχαν σχηματίσει μια συνωμοσία που στόχευε στη δολοφονία του βασιλιά αν έμπαινε ξανά στην περιοχή τους κι αυτό είχε παγιωθεί με τους όρκους αμοιβαίας αλληλεγγύης. Ο Καρλομάγνος τιμώρησε τους αρχηγούς με τύφλωση και δήμευση των εδαφών τους και τους έβαλε να ορκιστούν πίστη σε αυτόν σε ιερά λείψανα», (5) στα οποία ίσως δεν είχαν ορκιστεί να τον δολοφονήσουν.

Εν πάση περιπτώσει, ο Κάρολος το εκμεταλλεύτηκε ευχαρίστως για να απαγορεύσει «την ορκωμοσία αμοιβαίων όρκων ομαδικής αλληλεγγύης, έχοντας υπόψη τη χρήση τους σε συνωμοσίες: οι ενώσεις ή οι συντεχνίες για διάφορους σκοπούς έπρεπε να επιτρέπονται, αλλά χωρίς ορκωμοσία. Αν και ο Καρλομάγνος ενθάρρυνε την ανάπτυξη σχέσεων κυριότητας των αρχόντων και προσωπικής εξάρτησης για σκοπούς κοινωνικής συνοχής, οι ορκισμένοι ένοπλοι ακόλουθοι (έμπιστοι) τέθηκαν εκτός νόμου… » (6)

Αυτό δεν εμπόδισε τον Πεπίνο τον Καμπούρη, έναν από τους νόθους γιους του Καρόλου, να επινοήσει μιαν άλλη πλοκή λίγα χρόνια αργότερα, ούτε τον ίδιο τον Κάρολο να εντείνει ακόμη περισσότερο την εφαρμογή του όρκου. «Οι απεσταλμένοι, καθένας από τους οποίους ήταν υπεύθυνος για μια μεγάλη περιοχή, έπρεπε να κανονίσουν προσωπικά την ορκωμοσία από επισκόπους, ηγούμενους, κόμητες, βασιλικούς υποτελείς, αρχιδιάκονους, ιερείς και άλλους εκκλησιαστικούς αξιωματούχους. Κάθε καταμέτρηση έπρεπε να οργανωθεί υπό την επίβλεψη των βασιλικών απεσταλμένων στην ορκωμοσία πίστης από όλους τους κατοίκους της κομητείας άνω των δώδεκα ετών, ξεκινώντας από κατόχους δημοσίων αξιωμάτων και ιερείς και στη συνέχεια με άλλους ελεύθερους πολίτες. Δεν σταμάτησε εκεί: οι απελευθερωμένοι σκλάβοι και οι δούλοι που εργάζονταν σε εδάφη που ανήκαν είτε στο στέμμα είτε στην εκκλησία συμπεριλήφθηκαν επίσης, όπως ακόμη και δούλοι ιδιωτών, εάν τους είχαν ανατεθεί καθήκοντα κάποιας σημασίας ή ανήκαν στην ένοπλη ακολουθία του ιδιοκτήτη τους». (7)

Οι απεσταλμένοι, οι οποίοι έπρεπε πρώτα από όλα να «εξηγήσουν με αναφορά στα αρχαία έθιμα τους λόγους για τους οποίους είναι απαραίτητοι αυτοί οι όρκοι», θα είχαν μείωση πράττοντά το, αφού αυτό ξεπερνούσε πολύ τα πάντα στο παρελθόν. «Μόνο οι πιο ταπεινοί σκλάβοι της υπαίθρου που μόχθησαν στα τεράστια κτήματα των ιδιωτών γαιοκτημόνων διέφυγαν από το άγρυπνο μάτι του βασιλιά. Όλοι οι άλλοι άνθρωποι που ζούσαν σε αυτό το απέραντο βασίλειο, ακόμη και όταν δεν ήταν ελεύθεροι από νομική άποψη, έπρεπε να αναλάβουν να υπακούσουν στην εξουσία του» (8). «Η υπακοή σε έναν κυρίαρχο δεν ήταν πλέον απλώς ζήτημα του να ανήκει στο λαό του ή να ζει στο βασίλειό του. Είχε ενισχυθεί από μια προσωπική θρησκευτική δέσμευση, που έφερε στο παιχνίδι την κατάσταση της ψυχής κάποιου στην επόμενη ζωή.» (9). Ο όρκος, που ήδη μέχρι τότε είχε γίνει … παρωδία, ανανεώθηκε ακόμη δύο φορές πριν από το θάνατο του Καρόλου. Για να τα επιστέψει όλα, ο αρρωστημένος χαρακτήρας του όλου δρωμένου έγινε «μπούμερανγκ» γιά τον Κάρολο, ο οποίος, κυριευμένος από παρανοϊκούς φόβους, διέταξε τους απεσταλμένους του να βεβαιωθούν ότι όσοι είχαν τη συνήθεια να ορκίζονται στη ζωή του βασιλιά και των γιων του δεν θα έπρεπε πλέον να χρησιμοποιούν τέτοια αναφορά όταν ορκίζονται.(10).

Η αφήγηση του μοναχού «Νότκερ του Τραυλού» (Notker Balbulus) για μιαν επίσκεψη του Καρλομάγνου στο μοναστηριακό σχολείο του Αγίου Γάλλου, το 883, αποκαλύπτει ποιο είναι ίσως το εντονότερα αντι-γερμανικό χαρακτηριστικό της προσωπικότητας του τελευταίου: «Ο Κάρολος υποσχέθηκε στα φτωχά αλλά εργατικά αγόρια, ως ανταμοιβή αργότερα για τον ζήλο  τους, θέσεις αξιώματος και εξουσίας, ενώ έδωσε στο πιο οκνηρά αγόρια με «αρχοντικό αίμα» να καταλάβουν πως λίγο τον ενδιέφερε «η αρχοντιά τους» ή η «έξυπνη εμφάνισή» τους και ότι δεν έπρεπε να περιμένουν τίποτα από τον Κάρολο» (11). «Δεν είναι εύγλωττο», αναρωτιέται εύλογα ο Los, «το μίσος ενός μιγάδα προς τους ευγενείς και ίσως επίσης η αποστροφή ενός αλλόφυλου προς τη βόρεια φυλή, η οποία σε αυτήν ακριβώς την αρχοντιά βρήκε την αγνότερη της ενσάρκωση;» Η «Ζωή του Καρλομάγνου» του Νόκερ μπορεί πράγματι να περιφρονήθηκε από λίγους ακαδημαϊκούς, αλλά αυτό το προαναφερόμενο ανέκδοτο είναι απολύτως συνεπές με την αλάνθαστη «χριστιανική ευσέβεια» του Καρόλου και συμβατό με την ιουδαιοχριστιανική προφητεία ότι, «οι τελευταίοι θα είναι οι πρώτοι και οι πρώτοι θα είναι οι τελευταίοι».

Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη για έναν άνθρωπο που περιγράφεται ως «ευλογημένος με τη μεγαλύτερη θέρμη και αφοσίωση στις αρχές της χριστιανικής θρησκείας, που του είχαν ενσταλάξει από τη βρεφική ηλικία». (12). Mια βρεφική ηλικία, που ο Einhard, όταν έγραφε αυτά τα λόγια, φαινόταν να είχε ξεχάσει ότι ίδιος προηγουμένως είχε τονίσει : «Θα ήταν ανόητο, νομίζω, να γράψω γι΄αυτό μια λέξη γιατί δεν έχει γραφτεί ποτέ τίποτα για το θέμα»… Ο Κάρολος δημιούργησε ένα σημαντικό αριθμό θρησκευτικών νομοθεσιών, στην οποία, όπως ήταν αναμενόμενο, δόθηκε έντονη έμφαση στις χριστιανικές αρετές, σεμνότητα, ευγένεια, ευγένεια, …. αποχή από το συζυγικό σεξ την Κυριακή. «Ρύθμισε την κυριακάτικη ανάπαυση, την επιμέλεια των πιστών στην παρακολούθηση αξιωμάτων, την υποχρέωση της προσευχής, των θρησκευτικών εορτών, του βαπτίσματος, της μετάνοιας, της κοινωνίας κ.ο.κ.». (13)

Ένα άλλο σημάδι μη-γερμανικού χαρακτήρα είναι το μεγάλο, σχεδόν νοσηρό,  ενδιαφέρον του για τη θεολογία, ειδικά σε θέματα όπως η φύση του Χριστού και η εικονομαχία (όπως η σημιτική απόρριψη της απεικόνισης του θείου), η ενσάρκωση του Θεού και η ανάσταση, για να μην αναφέρουμε τη «συνήθεια του, στενά συνδεδεμένη με αυτά, να εμβαθύνει σε δογματικές και ωραίες συζητήσεις» (14). Τα πρότυπά του ήσαν διάφορες βιβλικές μορφές. Δεν υπάρχει τίποτα το ανεκδοτολογικό  σχετικά με το γεγονός ότι το παρατσούκλι/παρωνύμιο που πήρε ως μέλος της ακαδημίας που είχε ιδρύσει με υποκίνηση του Αλκουίνου ήταν «Δαβίδ» – ενώ, για παράδειγμα,  του Άινχαρντ ήταν «Βεσελεήλ», ανιψιός του ….Μωυσή !

[Ο Άινχαρντ ή Έγκινχαρντ σε ελληνική απόδοση Εϊνάρδος ή Εγινάρδος (E(g)inhardus, 775 – 840) ήταν Φράγκος ιστορικός, λόγιος, αυλικός και λαϊκός ηγούμενος, στην υπηρεσία του Καρλομάγνου και του γιου του  Λουδοβίκου του Ευσεβούς. Θεωρείται μια από τις πιο εξέχουσες προσωπικότητες της «Καρολίγγειας Αναγέννησης», διαδέχθηκε δε τον δάσκαλό του Αλκουίνο ως επικεφαλής της αυλικής σχολής του Καρλομάγνου. Το σημαντικότερο και γνωστότερο έργο του είναι η βιογραφία του Καρλομάγνου, «Vita Karoli Magni », ένα από τα πιο πολύτιμα λογοτεχνικά κληροδοτήματα του πρώιμου Μεσαίωνα. Λόγω των αρχιτεκτονικών του γνώσεων, του δόθηκε το όνομαΒεσελεήλ (Μπεσελεέλ- «υπό τη σκιά του Θεού»), από το όνομα του λιθουργού και ξυλουργού, οικοδόμου της εβραϊκής «Ιεράς Σκηνής», «Σκηνής της Μαρτυρίας» από την φυλή του Ιούδα ( Εξοδος 35:30).]

Ο Κάρολος συχνά αναφερόταν ως ο «νέος Δαβίδ» από τις σύγχρονες λογοτεχνικές προσωπικότητες στην υπηρεσία του. Μέχρι το θάνατο του Καρόλου, ο Αλκουίνος, που δεν φοβόταν να αποκαλεί το Άαχεν Νέα Ιερουσαλήμ, συνέχισε να τον αποκαλεί Δαβίδ: «… αυτό που αναγνωρίζεται σε αυτόν δεν είναι λιγότερο από το ιερό αξίωμα και τις λειτουργίες και τις ιδιότητες του Εβραίου βασιλιά». Μεταξύ αυτών των ιδιοτήτων ο Ηγούμενος του Αγίου Μαρτίνου της Τουρ αναφέρει ιδιαίτερα : «έλεος, καλή θέληση, σταθερό οίκτο και ευσέβεια, αλλά πάνω απ’ όλα σοφία» (15). Η επιλογή των Βασιλέων του Ισραήλ της Παλαιάς Διαθήκης ως μοντέλου για την Καρολίγγεια βασιλεία ανάγεται στον Χλωτάριο τον Β’ ή Μέγα Χλωτάριο, τον πρώτο Φράγκο βασιλιά που συγκρίθηκε με τον Δαβίδ.

Αν και δεν είναι γνωστό αν ο Χλωτάριος ο Β’ αποδέχθηκε αυτή τη σύγκριση, είναι σαφές ότι ο Κάρολος συνέκρινε τον εαυτό του συνειδητά και με ενθουσιασμό με τον Εβραίο βασιλιά Ιωσία στο «Admonitio Generalis», τη «Γενική Προειδοποίηση» / «Γενική Νουθεσία» του 789, φτάνοντας στο σημείο να παραθέτει το εδάφιο των  Β’ Χρονικών 34:30. Αυτό περιγράφει τη στιγμή κατά την οποίαν ο βασιλιάς Ιωσίας, αφού ανακάλυψε τον χαμένο «Βιβλίο του Νόμου» στον οίκο του Θεού, συγκέντρωσε ολόκληρο τον λαό του  Ισραήλ για να ακούσει τον αυθεντικό λόγο του Θεού.

Η σχέση του Καρλομάγνου με το εβραϊκό πνεύμα αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα κεφάλαια της μεσαιωνικής ευρωπαϊκής ιστορίας. Σε μια εποχή έντονου θρησκευτικού φανατισμού, ο ιδρυτής της Καρολίγγειας Αυτοκρατορίας αναγνώρισε την αξία της ιουδαϊκής διανόησης και του εβραϊκού εμπορικού δικτύου, ενσωματώνοντάς τα στο όραμά του για την αναγέννηση της Ευρώπης. Η αλληλεπίδραση Καρλομάγνου και Εβραϊσμού εκδηλώθηκε μέσα από συγκεκριμένους άξονες: Σύμφωνα με την εβραϊκή ιστορική παράδοση, ζήτησε από τον Χαλίφη της Βαγδάτης να στείλει στην αυτοκρατορία του Εβραίους λογίους για να αναζωογονήσουν την πνευματική ζωή των τοπικών κοινοτήτων. Έτσι, ο διάσημος σοφός Ραββίνος Μαχίρ που σχολιάσαμε αναφέροντας τη μελέτης του Ραββίνου Αρθουρ Τσούκερμαν, εγκαταστάθηκε στη Ναρβωνίτιδα της Γαλλίας. Η κίνηση αυτή του Καρλομάγνου μετέτρεψε την περιοχή σε ένα από τα σπουδαιότερα κέντρα μελέτης της Τορά και του Ταλμούδ στην Ευρώπη για τους επόμενους αιώνες.

Οι Εβραίοι διέθεταν κοσμοπολίτικο πνεύμα, γνώση γλωσσών και διεθνείς διασυνδέσεις λόγω της διασποράς τους. Ο Καρλομάγνος αξιοποίησε αυτά τα στοιχεία στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο. Ανέθεσε σε έναν Εβραίο έμπορο και διερμηνέα, τον Ισαάκ, να συμμετάσχει στην επίσημη διπλωματική αποστολή προς τον ξακουστό Χαλίφη της Βαγδάτης, Χαρούν αλ Ρασίντ.Αυτός ήταν ο μόνος επιζών της αποστολής που επέστρεψε πίσω στην αυλή του Άαχεν, (φέρνοντας μάλιστα ως δώρο στον αυτοκράτορα έναν λευκό ασιατικό ελέφαντα, γεγονός που προκάλεσε μεγάλο θαυμασμό στην τότε Ευρώπη). Η προστασία και υποστήριξη που παρείχε ο Καρλομάγνος (και αργότερα ο γιος του, Λουδοβίκος ο Ευσεβής) επέτρεψε στο εβραϊκό στοιχείο να ριζώσει βαθιά στην κεντρική Ευρώπη. Οι Εβραίοι απέκτησαν δικαιώματα ελεύθερου εμπορίου, θρησκευτικής αυτονομίας και προστασίας της περιουσίας τους.

Αυτή η περίοδος σχετικής σταθερότητας έθεσε τα θεμέλια για τη διαμόρφωση του Ασκενάζι Ιουδαϊσμού (των Εβραίων της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης). Οι κοινότητες στη Ρηνανία (Βορμς, Μάιντς, Σπάιερ) άρχισαν να αναπτύσσουν τη δική τους ξεχωριστή πολιτισμική και πνευματική ταυτότητα. Εύλογα λοιπόν εποχή του Καρλομάγνου καταγράφεται ως μια «χρυσή παρένθεση» προστασίας της εβραϊκής ταυτότητας, πριν από τις μεγάλες διώξεις των μετέπειτα Σταυροφοριών.

Οι Ραδανίτες (από τη μεσοποταμιακή «Γη του Ραδάν») ήταν ένα υπερευρασιατικό δίκτυο Εβραίων εμπόρων, που κατά τον 8ο και 9ο αιώνα κυριάρχησαν στο παγκόσμιο εμπόριο, αποτελώντας τη ζωτική γέφυρα ανάμεσα στην αυλή του Καρλομάγνου και την Ανατολή. Σε μιαν εποχή που η Μεσόγειος ήταν διαιρεμένη από τη σύγκρουση Χριστιανισμού και Ισλάμ, οι Ραδανίτες διέθεταν το μοναδικό προνόμιο της ουδετερότητας, επιτρέποντάς τους να κινούνται ελεύθερα από τη Γαλλία μέχρι την Κίνα. Η Σημασία τους για το Εβραϊκό Πνεύμα και τους Καρολίγγειους ήταν τεράστια : Υπήρξαν όντως «Οικονομικοί Πυλώνες» της Καρολίγγειας Αναγέννησης. Ο Καρλομάγνος τους παραχώρησε ειδικά προνόμια προστασίας, καθώς η αυτοκρατορία του βασιζόταν σε αυτούς για την εισαγωγή ειδών πολυτελείας και τη ροή ξένου νομίσματος. Λόγω των ταξιδιών τους, οι Ραδανίτες μιλούσαν πολλές γλώσσες (Αραβικά, Περσικά, Ελληνικά, Φραγκικά, Ισπανικά, Σλαβικά). Μετέφεραν επιστημονικές γνώσεις, ιατρικές συνταγές, χάρτες, καθώς και το ινδο-αραβικό σύστημα αρίθμησης στη Δύση. Ήσαν πράγματι ο «Συνδετικός Κρίκος» του Παγκόσμιου Ιουδαϊσμού: Επέτρεψαν στις απομονωμένες εβραϊκές κοινότητες της Ευρώπης να διατηρούν επαφή με τα μεγάλα ιουδαϊκά πνευματικά και θεολογικά κέντρα της Βαγδάτης και της Ιερουσαλήμ, μεταφέροντας βιβλία, θρησκευτικά ερωτήματα και απαντήσεις (τα περιβόητα «Responsa»)

Στην πραγματικότητα, η «Γενική Προειδοποίηση» / «Γενική Νουθεσία» του Καρόλου είναι γεμάτη με παραπομπές από τις πρώτες εκκλησιαστικές συνόδους, από παπικά διατάγματα (decreta-πληθυντικός του λατινικού decretum, ήτοι νομοθετική ή διοικητική πράξη / απόφαση που εκδίδεται από ανώτατη εκκλησιαστική αρχή, π.χ. τον Πάπα ή μιαν Οικουμενική Σύνοδο), καθώς και από το Δευτερονόμιο και το Λευιτικό, που παρουσιάζονται ως βασιλικός νόμος. Η περιβόητη «Γενική Νουθεσία» είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό νομοθέτημα («καπιτουλάριο») που εκδόθηκε από τον Καρλομάγνο στις 23 Μαρτίου 789. Αποτελεί θεμελιώδες κείμενο για την Καρολίγγεια Αναγέννηση, το οποίο έθεσε τις βάσεις για τη μεταρρύθμιση της εκκλησίας, αλλά και της εκπαίδευσης και της κοινωνίας στη Φραγκική Αυτοκρατορία. Η σχέση της με το εβραϊκό πνεύμα δεν είναι άμεση (καθώς απευθύνεται σε χριστιανικό ακροατήριο), αλλά βαθιά συμβολική, ιδεολογική και δομική, επηρεάζοντας ταυτόχρονα τη μετέπειτα μοίρα των Εβραίων.

Όπως προαναφέραμε, στον πρόλογο του κειμένου ο Καρλομάγνος αυτοαποκαλείται ρητά «Νέος Ιωσίας» (βασιλιάς του Ιούδα). Όπως ο Ιωσίας περιόδευσε στο βασίλειό του για να διορθώσει τις θρησκευτικές παρεκτροπές και να επαναφέρει τον Νόμο του Θεού, έτσι και ο Καρλομάγνος θεώρησε ιερό καθήκον του να επιβάλει την πνευματική τάξη. Πρόκειται για εφαρμογή του Tikkun Olam («Επιδιόρθωση του Κόσμου») της Μισνά: Δηλαδή έχει ενεργό δέσμευση και ατομική ευθύνη να εργαστεί για τη βελτίωση της κοινωνίας, τη δικαιοσύνη και την ειρήνη Για τη σύνταξη των 82 κεφαλαίων του κειμένου, οι σύμβουλοι του αυτοκράτορα (όπως ο Αλκουίνος) στράφηκαν στον Μωσαϊκό Νόμο και στα βιβλικά πρότυπα διακυβέρνησης των βασιλέων Δαβίδ και Σολομώντα, αναζητώντας θεία νομιμοποίηση.

Η Admonitio Generalis εισήγαγε αυστηρούς κανόνες για την τήρηση της Κυριακής, επηρεασμένους άμεσα από το εβραϊκό πνεύμα και την παράδοση του Σαββάτου (Shabbat). Αυτή η μεταφορά των αυστηρών διατάξεων της Τορά για την αργία του Σαββάτου στη χριστιανική Κυριακή (φαινόμενο γνωστό ως Σαββατισμός-Sabbatarianism) δείχνει πόσο ισχυρή ήταν η επίδραση της εβραϊκής βιβλικής θεολογίας στη δομή της ίδιας της καθημερινότητας των Φράγκων.

Επειδή η Admonitio Generalis επικεντρώθηκε στην εσωτερική χριστιανική μεταρρύθμιση, ο Καρλομάγνος και οι διάδοχοί του αναγκάστηκαν αργότερα να εκδώσουν ειδικά διατάγματα αποκλειστικά για τους Εβραίους : «Capitula de Iudaeis» – «Διατάγματα για τους Εβραίους» του 814, ένα εξαιρετικά σημαντικό νομικό κείμενο που αποδίδεται στον Καρλομάγνο (εκδόθηκε λίγο πριν ή αμέσως μετά τον θάνατό του). Εκεί ρυθμίστηκαν πρακτικά ζητήματα, όπως ο ειδικός «Όρκος των Εβραίων» («More Judaico») στα δικαστήρια επάνω στην εβραϊκή Πεντάτευχο (Τορά), αναγνωρίζοντας έτσι τη νομική αυτονομία της εβραϊκής παράδοσης μέσα στο χριστιανικό κράτος. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του κειμένου είναι η λεπτομερής περιγραφή του τρόπου με τον οποίον ένας Εβραίος έπρεπε να ορκίζεται στο δικαστήριο όταν βρισκόταν σε αντιδικία με έναν Χριστιανό (ορκιζόμενος ο Ιουδαίος έπρεπε να στέκεται όρθιος, περιτριγυρισμένος από φυτά-φυλακτήρια του κακού «ξινήθρες / οξαλίδες»). Αυτή η διάταξη δείχνει τον απόλυτο σεβασμό, αλλά και τον φόβο, της αυτοκρατορίας απέναντι στο εβραϊκό πνεύμα και τη θρησκεία.

Όπως επισημαίνει η Janet Laughland Nelson, (16) «Η ονομασία και η καταχώριση, που αποτελούσαν  θεμελιώδεις χρήσεις του γραπτού λόγου στην Καρολίγγεια κυβέρνηση, θυμίζουν τις λίστες ονομάτων που χρησιμοποιήθηκαν για πολιτικούς σκοπούς στη λειτουργική ανάμνηση: Τα “Μνημειακά Βιβλία”, που ονομάζονται επίσης “Βιβλία της ζωής”, περιείχαν τα ονόματα των σωζόμενων. Τα διαβάζει ο Θεός. Ο ηγεμόνας ήθελε επίσης λίστες ονομάτων, που υποδηλώνουν τη δύναμή του επί αυτών που κατονομάζονται, καθώς και τους ισχυρισμούς τους για την μέριμνά του. Τέτοιοι κατάλογοι εμπνεύστηκαν από την Παλαιά Διαθήκη. Το Βιβλίο των Αριθμών καθόριζε τη μέθοδο εργασίας του Ισραήλ. Το Βιβλίο των Βασιλέων έδειξε αυτές τις μεθόδους στην πράξη. Με την εντολή να γίνουν έρευνες, να συντάσσονται και να τηρούνται κατάλογοι, οι Καρολίγγειοι ηγεμόνες ακολούθησαν το μονοπάτι του Μωυσή και του Σολομώντα. Ταυτόχρονα, οι αντιπρόσωποί τους και όσοι κυβερνούσαν αυτοί, περιέγραφαν τους εαυτούς τους ως συνεργάτες τους: ένα νέο Ισραήλ. »

Dirk Stijn

Σημειώσεις – Αναφορές

(1) Τζέιμς Χέντερσον Μπερνς (James Henderson Burns), από το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, «Η ιστορία του Κέμπριτζ της μεσαιωνικής πολιτικής σκέψης περί το 350- περί το 1450»-, «The Cambridge history of medieval political thought c. 350-c. 1450» 1988, εκδόσεις Cambridge University Press, σελ. 221. Το βιβλίο είναι η οριστική επιστημονική επισκόπηση των ευρωπαϊκών πολιτικών ιδεών που εκτείνονται σε περισσότερο από μια χιλιετία. Εξερευνά βασικά θέματα όπως η εξουσία, ο νόμος, η ιδιοκτησία και η σχέση μεταξύ εκκλησίας και κράτους. Ο Burns ήταν (1921-2012) σπουδαίος Σκωτσέζος ιστορικός της μεσαιωνικής και σύγχρονης πολιτικής σκέψης
(2) Julius Evola, «Εξέγερση ενάντια στον Σύγχρονο Κόσμο», σελίδα 327.
(3) Στο ίδιο, σελίδες 282-283. 
(4) «The Franks», σελίδα 60. [«The Franks: Their History and Character» (αρχικά «De Franken: Hun Geschiedenis en Karakter») του Ολλανδού ιστορικού Dr. Los. Το βιβλίο αυτό, που δημοσιεύτηκε στα μέσα του 20ου  αιώνα, προσφέρει μια κριτική, «αναθεωρητική» εξέταση του φραγκικού λαού, διαχωρίζοντας την πραγματική του κληρονομιά από τους μακροχρόνιους θρύλους και τους ρομαντικούς μύθους. Ο Λος εξετάζει την πολιτιστική και θρησκευτική «μετατόπιση» των Φράγκων. Αντί να υπογραμμίζει απλώς τη μεταστροφή τους ως θρίαμβο, αναλύει κριτικά πώς ο εκχριστιανισμός τους έγινε σκόπιμα εργαλείο για την ιμπεριαλιστική επέκταση και την πολιτική ενοποίηση. Ενώ η παραδοσιακή ευρωπαϊκή ιστοριογραφία αντιμετώπιζε συχνά τον Καρλομάγνο ως έναν άψογο, ηρωικό ενοποιητή, ο Λος κοιτάζει πιο δύσπιστα τις επιθετικές στρατιωτικές εκστρατείες και τις σκληρές πολιτικές που χρησιμοποίησε η αυτοκρατορία του για να εξαναγκάσει την υπακοή και τη θρησκευτική συμμόρφωση των γερμανικών φύλων. Προσεγγίζεται η «Βάρβαρη» φύση του γερμανισμού: Το βιβλίο διερευνά τις κοινωνικοπολιτικές δομές των πρώιμων μεσαιωνικών φυλών και την ιστορική κλιμακωτή  μετάβασή τους από ανόμοιες γερμανικές ομάδες σε μια διαρκή ευρωπαϊκή δύναμη. Ο Δόκτωρ Λος ερευνά την πραγματικότητα της κοινωνίας τους καθώς απορρόφησαν τον Γαλλο-Ρωμαϊκό πολιτισμό χωρίς να χάσουν τις ξεχωριστές γερμανικές πολεμικές  ρίζες τους.]
(5) Στο βιβλίο της Καθηγήτρια Πρώιμης Μεσαιωνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Λάϊτσεστερ Joanna Elizabeth Story, «Charlemagne: Empire and Society», εκδόσεις πανεπιστημίου Manchester 2005, σελίδα 80. Η Story είναι μια Βρετανίδα ιστορικός της οποίας ειδικότητα είναι η ιστορία της Αγγλοσαξονικής Αγγλίας και της Καρολίγγειας Φραγκιάς και η μεταξύ τους σχέση.
(6) Στο ίδιο
(7) Ο Alessandro Barbero (γεννηθείς το 1959) είναι ένας διακεκριμένος μεσαιωνολόγος ιστορικός, συγγραφέας και δοκιμιογράφος. Το έργο του «Charlemagne: Father of a Continent» (αρχικός τίτλος: «Carlo Magno: Un padre dell’ Europa») αποτελεί μιαν από τις εμβριθέστερες και πιό συναρπαστικές βιογραφίες του Καρλομάγνου που εγράφησαν στις τελευταίες δεκαετίες. Εδώ αναφερόμαστε στην σελίδα 149.

(8) Στο ίδιο

(9) Στο ίδιο, σελίδα 150.

(10) Στο ίδιο, σελίδα 151.
(11) F.J. Los, στο προαναφερθέν έργο του, σελίδα 50. Δείτε  επίσης www.fordham.edu/halsall/basis/stgall-charlemagne.asp. Υπάρχει αυτή η βιογραφία του Καρλομάγνου («De Karolo Magno») που γράφτηκε από τον Μοναχό του Αγίου Γκαλ (ο οποίος συνήθως ταυτίζεται με τον Νόκερ Μπάλμπουλους, ή «Τραυλό», που πέθανε το 912). Αυτή η εξαιρετικά ανεκδοτολογική «βιογραφία» του Καρλομάγνου συντάχθηκε το 883-4 για τον Κάρολο τον Χονδρό, καλύπτει δε επίσης πολλά θέματα εκτός από τον βίο του Καρλομάγνου.

(12) www.fordham.edu/halsall/basis/einhard.asp#Piety. Επιπλέον υπάρχει η αγγλική έκδοση του έργου του Einhard: «The Life of Charlemagne» (Νέα Υόρκη, εκδόσεις Harper & Brothers, 1880), εδάφιο 26. Το βιβλίο εγράφη γύρω στα 829-836 σε μίμηση των έργων του Ρωμαίου ιστορικού Γάιου Σουετώνιου Τρανκίλου (Gaius Suetonius Tranquillus, 69-122 μ.Χ.).
(13) Βιβλίο που έγραψε ο διάσημος Γάλλος ιστορικός, ειδικός μεσαιωνολόγος, πρόεδρος της Γαλλικής Ιστορικής Εταιρείας, Πιέρ Ρισέ (Pierre Riché, 1921-2019) «Η καθημερινή ζωή στην Καρολίγγειο Αυτοκρατορία» – «La vie quotidienne dans l’Empire Carolingien», σελίδα 230.
(14) Συγγραφέας ο Γάλλος μεσαιωνιστής ιστορικός, Καθηγητής του Πανεπιστημίου της Ντιζόν Robert Folz, (1910-1996), ειδικός στην Καρολίγγεια περίοδο με παράγωγο το διάσημο μνημειώδες βιβλίο του των 364 σελίδων: «Η αυτοκρατορική στέψη του Καρλομάγνου» – «Le Couronnement impérial de Charlemagne (25 décembre  800)» Παρίσι, εκδόσεις Gallimard, 1964 και στην αγγλική έκδοση «The Coronation Of Charlemagne 25 December 800», Λονδίνο, εκδόσεις  Routledge & K. Paul,1974, σελίδα 98.

(15) Ο «Ηγουμένος του Αγίου Μαρτίνου της Τουρ» (Abbot of Saint Martin de Tours) αναφέρεται άμεσα στην κορυφαία φυσιογνωμία της Καρολίγγειας Αναγέννησης που αναλύσαμε νωρίτερα: τον Σχολάρχη (πρύτανη) του Καρόλειου Πανεπιστημίου στο Άαχν, Αλκουίνο / Φλάκκο Αλβίνο Αλκουίνο της Υόρκης (Alcuin of York), θεολόγο, μαθηματικό, φιλόλογο, ποιητή και αγιογράφο – Βλέπε Stephen Allot «Alcuin of York, c. AD 732 to 804.His life and letters», Υόρκη, εκδόσεις William Sessions, 1974
(16) Η Janet “Jinty” Laughland Nelson (1942–2024), στο δέκατο κεφάλαιο κεφάλαιο : «Literacy in Carolingian Government», του εκδοθέντος από την Rosamond McKitterick συλλογικού τόμου της : «Οι χρήσεις του γραμματισμού στην πρώιμη μεσαιωνική Ευρώπη» – «The Uses of Literacy in Early Mediaeval Europe» (1990) εκδόσεις Cambridge University Press, 1989, σελ. 296. Το επιδραστικό κείμενο της Janet Nelson «Γραμματισμός στην Καρολίγγεια Διακυβέρνηση» – «Literacy in Carolingian Government» διερευνά πώς αλληλεπέδρασαν ο γραπτός λόγος και οι προφορικές παραδόσεις για να κυβερνήσουν τη Φραγκική αυτοκρατορία, παραμένει δε ακρογωνιαίος λίθος της Καρολίγγειας ιστοριογραφίας.

.

🤞 Εγγραφείτε στην λίστα φίλων !

Διακριτική ενημέρωση για σημαντικά άρθρα της Ιστοσελίδας μας

51
fb-share-icon
Insta
Tiktok