Άραγε, ξέρουμε; Ξέρουμε τι από αυτά που ακούμε, βλέπουμε, διαβάζουμε είναι αλήθεια; Ξέρουν εκείνοι που μας λένε, πολλές φορές με πολύ πάθος, αν αυτό που πιστεύουν είναι αλήθεια;
Ο Ronald Reagan είχε αποκαλέσει κάποτε την Σοβιετική Ένωση, «αυτοκρατορία του κακού». Αλλά και ο Vladmir Putin απεκάλεσε πρόσφατα την Δύση (τις ΗΠΑ) «αυτοκρατορία του ψεύδους». Ακόμη, πάντα θυμάμαι την δήλωση σε κανάλι ενός -πρώην- ανατολικο-γερμανού δυο χρόνια μετά την πτώση του Τείχους: «όταν έπεσε το τείχος καταλάβαμε πως ότι μας είχαν πει για τον σοσιαλισμό ήταν ψέματα και ότι μας είχαν πει για τον καπιταλισμό ήταν αλήθεια».
Στην Ελλάδα υπάρχει μουσείο στην Βουλή για τον Βενιζέλο και το αεροδρόμιο ονομάζεται από εκείνον αλλά ήταν αυτός που χώρισε την χώρα στα δυο, έφερε τον Εθνικό διχασμό και μετά από το αποτυχημένο Κίνημα του Ναυτικού πήρε άσυλο στην Ιταλία του Μουσολίνι. Του Μουσολίνι που πολέμησε ο Μεταξάς αλλά τον λέμε φασίστα…
Αυτά φυσικά είναι ελαχιστότατα παραδείγματα. Το πρόβλημα αλήθειας -ψέματος δεν περιορίζεται στην πολιτική. Έχει εξαπλωθεί στην κοινωνία σε απόλυτο βαθμό, έχει λερώσει και τους θεσμούς Υγείας, Δικαιοσύνης αλλά ακόμη και το θέμα της τροφής μας.
Άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα η οικολογία. Μας λένε ότι κινδυνεύει ο πλανήτης από τις αγελάδες που πέρδονται, εκείνοι που ταξιδεύουν με τα ιδιωτικά αεροπλάνα που ρυπαίνουν σε δυο ώρες όσο εκατοντάδες αυτοκίνητα σε ένα χρόνο. Μας λένε ότι είναι θρεπτικότερο το γάλα κατσαρίδας από της αγελάδας. Μας λένε το γιαούρτι είναι «ζωντανό» όταν δεν είναι καν γιαούρτι. Μας λένε εμβολιαστείτε για να μην σκοτώσετε τους γέρους σας. Μας στέλνουν 112 για κατακλυσμό, όταν ρίχνει βροχούλα. Μας λένε ότι είναι καλό να δανειζόμαστε. Μας λένε ότι υπάρχει δικαιοσύνη. Ισονομία. Ελευθερία λόγου. Αυτοδιάθεση.
Και το τραγικό; Τους πιστεύουμε! Και αγωνιζόμαστε να στηρίξουμε κάθε φορά κι άλλον «σωτήρα» που αυτός τώρα, μας λέει την αλήθεια.
Οι πεποιθήσεις είναι μεγαλύτεροι αντίπαλοι της αλήθειας από τα ψέματα. Φρήντριχ Νίτσε
Νομίζουμε ότι έχουμε ηγέτες, ιδεολογικούς ή πολιτικούς ή θρησκευτικούς ή πνευματικούς, όταν αυτό που έχουμε είναι Μάγους του Ψέματος. Αρχιερείς της Παραπλάνησης. Αρχιτεχνίτες της Κοροϊδίας.
Η μισή αλήθεια είναι ολόκληρο ψέμα. Εβραϊκή παροιμία
Η πληροφόρηση που μας παρέχουν, είναι λέει «δικαίωμά μας» και η δημοσιογραφία η «4η εξουσία» και «λειτούργημα» αλλά οι δημοσιογράφοι είναι όλοι υπάλληλοι εκείνων που υποτίθεται ότι ελέγχουν και τα ΜΜΕ μεγάλες καζάνες όπου χυλώνουν τα ψέματα.
Τα βιβλία των θρησκειών λένε άραγε την αλήθεια; Τα βιβλία των ιδεολογιών; Τα βιβλία της ιατρικής; Τα βιβλία της ιστορίας; Σήμερα στην «Δύση» η αντίληψη των μαζών για την ιστορία, σε συντριπτικό βαθμό, δεν προέρχεται από μελετητές των γεγονότων, αλλά από τον κινηματογράφο και το Hollywood. Μόλις ανοίξεις μια συζήτηση για ένα θέμα, πετάγεται κάποιος και σου λέει, «το είδαμε στην τάδε ταινία». Και το ίδιο ισχύει για την επιρροή μέσω τηλεόρασης, ραδιοφώνων, εκδόσεων κλπ.
Ένα επαναλαμβανόμενο ψέμα, γίνεται αλήθεια. Βλαδίμηρος Ίλιτς Λένιν
To 1921, η σοβιετική μυστική αστυνομία (GPU) δημιούργησε από το μηδέν ένα πλαστό αντιστασιακό κίνημα για να προσελκύσει τους αντιφρονούντες. Ονομαζόταν στα ρωσικά «Трест» (εμπιστοσύνη). Ψεύτικοι ηγέτες. Ψεύτικα ασφαλή σπίτια. Ψεύτικες μυστικές συναντήσεις, σε ορισμένες από τις οποίες συμμετείχαν Σοβιετικοί αξιωματούχοι που υποδύονταν τους συμπαθούντες «μυστικούς» της υπόθεσης. Επί 5 χρόνια, πραγματικοί αντιφρονούντες πίστευαν ότι αυτό ήταν το υπόγειο αντιστασιακό δίκτυο. Εμπιστεύονταν την ηγεσία του, παρέδιδαν ονόματα και έπεφταν κατευθείαν μέσα στην παγίδα. Ήταν ένα σκηνικό που στήθηκε για να αποκαλυφθεί ποιος θα αποτελούσε πιθανό κίνδυνο για το καθεστώς.
Σήμερα, στα χρόνια της εικονικής πραγματικότητας δεν χρειάζεσαι πια ένα πλαστό κίνημα, αφού όλοι εκπέμπουν ήδη τις απόψεις, τις αδυναμίες, τα πάθη, τις συμπάθειες και αντιπάθειες, τις τοποθεσίες, τις επαφές και τα δίκτυά τους δημόσια και δωρεάν. Και αυτό το νομίζουν ελευθερία!
Το «Трест» χρειάστηκε τότε 5 χρόνια και έναν μικρό στρατό πρακτόρων για να χτιστεί. Η σημερινή εκδοχή του δεν απαιτεί τίποτα παρά μόνο λίγη υπομονή και σκρολάρισμα.
Όταν λέμε «εικονική πραγματικότητα» εννοούμε μιαν κατασκευασμένη. Μιαν πραγματικότητα ψεύτικη και στρατευμένη να σε κάνει να πιστέψεις σε κάτι που δεν υπάρχει. Αλλά ποια πραγματικότητα σήμερα δεν είναι εικονική; Ο Αμερικανός συγγραφέας, φιλόσοφος της θεωρίας του Υπερβατισμού και αναρχικός Henry David Thoreau έλεγε ότι «Η αλήθεια θέλει δυο για να υπάρξει. Ο ένας για να την πει: αυτός που κατέχει ή εκφράζει μιαν αλήθεια. Ο άλλος για να την καταλάβει: αυτός που είναι έτοιμος να ακούσει χωρίς προκαταλήψεις» (1).
Η αλήθεια δηλαδή απαιτεί δυο πλευρές. Ειλικρινή αφηγητή και ειλικρινή ακροατή. Είναι μια σχέση εμπιστοσύνης.
Τελικά είναι δύσκολο κατασκεύασμα η αλήθεια. Είναι πολύ πιο εύκολο το ψέμα.
Όλος ο πόλεμος βασίζεται στην παραπλάνηση. Σουν Τζου
(1) βιβλίο “A Week on the Concord and Merrimack Rivers” (1849) “It takes two to speak the truth — one to speak, and another to hear.”
