Το Χρονικό της Επίθεσης

• Η Αποστολή: Το εύδρομο «Έλλη» είχε καταπλεύσει στην Τήνο για να αποδώσει τιμές στη μεγάλη θρησκευτική εορτή της Κοίμησης της Θεοτόκου.
• Το Κτύπημα: Στις 08:25 π.μ., το υποβρύχιο εκτόξευσε τρεις τορπίλες. Η μία έπληξε καίρια το πλοίο στο μηχανοστάσιο, ενώ οι άλλες δύο αστόχησαν και εξερράγησαν στον λιμενοβραχίονα.
• Η Βύθιση: Παρά τις προσπάθειες του πληρώματος και τη ρυμούλκηση προς τα ρηχά, το πλοίο βυθίστηκε περίπου μία ώρα μετά.
• Οι Απώλειες: Από την επίθεση έχασαν τη ζωή τους 9 υπαξιωματικοί και ναύτες, ενώ τραυματίστηκαν άλλοι 24.

Το Πολιτικό Παρασκήνιο

• Η Μυστικότητα: Αν και η έρευνα του Πολεμικού Ναυτικού έδειξε αμέσως ότι τα θραύσματα ανήκαν σε ιταλικές τορπίλες, η κυβέρνηση του Ιωάννη Μεταξά κράτησε το πόρισμα μυστικό.
• Ο Σκοπός: Η συγκάλυψη έγινε για να αποφευχθεί η πρόωρη εμπλοκή της Ελλάδας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και να κερδηθεί χρόνος για στρατιωτική προετοιμασία.
• Η Αποκάλυψη: Η ταυτότητα του επιτιθέμενου δόθηκε επίσημα στη δημοσιότητα στις 30 Οκτωβρίου 1940, δύο ημέρες μετά την έναρξη του ελληνοϊταλικού πολέμου.

Η Προέλευση και η Αγορά

• Κινεζική Παραγγελία: Το πλοίο ναυπηγήθηκε το 1912-1913 στα ναυπηγεία New York Shipbuilding των ΗΠΑ. Η αρχική του ονομασία ήταν Fei Hung (Ιπτάμενος Κύκνος) και προοριζόταν για το κινεζικό ναυτικό.
• Η Ελληνική Αγορά: Λόγω της κινεζικής εθνικής επανάστασης, η Κίνα ακύρωσε την παραγγελία. Η ελληνική κυβέρνηση, άδραξε την ευκαιρία και το αγόρασε το 1914 για την ενίσχυση του στόλου εν μέσω των Βαλκανικών Πολέμων.
• Το Όνομα: Ονομάστηκε «Έλλη» προς τιμήν της ένδοξης ναυμαχίας της Έλλης (1912), όπου ο ελληνικός στόλος υπό τον ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη νίκησε τον οθωμανικό.

Πολεμική Δράση

• Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος: Το πλοίο κατασχέθηκε προσωρινά από τους Γάλλους το 1916 λόγω της ελληνικής διχαστικής κρίσης, αλλά αργότερα εντάχθηκε στις συμμαχικές επιχειρήσεις στο Αιγαίο.
• Μικρασιατική Εκστρατεία: Είχε ενεργό ρόλο παρέχοντας υποστήριξη και βομβαρδίζοντας εχθρικές θέσεις, ενώ συμμετείχε καθοριστικά στην εκκένωση των προσφύγων και των ελληνικών στρατευμάτων κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922.

Ανακατασκευή (1925 – 1929)

Το πλοίο στάλθηκε στη Γαλλία για ριζική μετασκευή. Από ελαφρύ καταδρομικό μετατράπηκε σε ένα σύγχρονο ελαφρύ ναρκοθετικό καταδρομικό με αναβαθμισμένο οπλισμό, νέους λέβητες και την ικανότητα να μεταφέρει έως και 110 νάρκες, μορφή με την οποία υπηρέτησε μέχρι την τραγική του κατάληξη στην Τήνο.

Τα ονόματα των ηρωικών νεκρών του πληρώματος είναι:

• Κατσαΐτης Παναγιώτης (Αρχικελευστής Πυροβολητής, από την Κεφαλονιά)
• Αναστασόπουλος Χαράλαμπος (Ναύτης)
• Γρυπάρης Ιωάννης (Ναύτης)
• Μαντούβαλος Δημήτριος (Ναύτης)
• Μπόνος Ιωάννης (Ναύτης)
• Παπανικολάου Νικόλαος (Ναύτης)
• Συκιώτης Γεώργιος (Ναύτης)
• Φουντούκος Παναγιώτης (Ναύτης)
• Χατζηκωνσταντής Αθανάσιος (Ναύτης)