Δεν είναι απλώς μια είδηση. Δεν είναι απλώς περίεργο. Δεν είναι απλώς ανησυχητικό. Είναι μια επιχείρηση καταστροφής. Μια κυνική επίδειξη δύναμης εκείνων των σκοτεινών κύκλων, που εδώ και μερικές δεκαετίες, έχουν κυριαρχήσει και απορροφήσει κάθε ικμάδα λογικής και δικαίου από τους μηχανισμούς εξουσίας.

Η Google επίσημα αλλά και αθόρυβα, κατέθεσε αίτηση στην Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (Environmental Protection Agency – EPA) για να λάβει «πειραματική άδεια προκειμένου να απελευθερώσει έως και 64 εκατομμύρια κουνούπια μολυσμένα με βακτήρια στη Φλόριδα και την Καλιφόρνια μέσα σε δύο χρόνια».

Αυτό το σχέδιο είναι το μεγαλύτερο υπαίθριο βιολογικό πείραμα στην ιστορία των ΗΠΑ! Και θα διεξαχθεί από έναν τεχνολογικό κολοσσό και όχι από υπηρεσία δημόσιας υγείας.

Θα γίνει από μιαν εταιρεία που συγκαταλέγεται στις περιβόητες «big five» δηλαδή τις Google, Amazon, Meta, Apple και Microsoft, για τις οποίες και στις ΗΠΑ αλλά και στην Ευρώπη έχουν υπάρξει σοβαρές ανησυχίες και καταγγελίες. Μέχρι και το Ευρωκοινοβούλιο έχει ασχοληθεί κι έχει εκφράσει τους προβληματισμούς του, για την υπερβολική δύναμη που αποκτούν, την υπέρμετρη επιρροή που ασκούν στην ζωή μας και την δυνατότητά τους να διαμορφώνουν τις κοινωνίες, μέσω φανερών και κρυφών «projects».

Το θέμα διέρρευσε από τις προσπάθειες για ενημέρωση του κοινού από τον επιδημιολόγο Nicolas Hulscher και ευθέως παραπέμπει σε δυστοπική επιστημονική φαντασία.

Το αφήγημα που προσφέρει το πρόσχημα:

Η αίτηση για αυτή την άδεια συνδέεται με μια δεκαετή πρωτοβουλία της Google που ονομάζεται Debug και η οποία χρησιμοποιεί βιολογικές τεχνικές για τον έλεγχο του πληθυσμού των κουνουπιών.

Το Debug ξεκίνησε γύρω στο 2014-2016 ως «moonshot» υπό τη Verily (τότε Google Life Sciences), τον βραχίονα επιστημών ζωής της κεντρικής εταιρίας του ομίλου Alphabet.

Η Google το απέκτησε πλήρως στα τέλη του 2024. Το έργο εφαρμόζει την Τεχνική Στείρων Εντόμων (Sterile Insect Technique – SIT), μια μέθοδο που χρησιμοποιείται από τη δεκαετία του 1950 κατά παρασίτων όπως οι μύγες βιδών και οι μύγες των φρούτων.

Συγκεκριμένα, εκτρέφει αρσενικά κουνούπια μολυσμένα με το φυσικά υπάρχον βακτήριο Wolbachia pipientis. Αυτά τα αρσενικά δεν δαγκώνουν ούτε μεταδίδουν ασθένειες. Όταν ζευγαρώνουν με άγρια θηλυκά, τα αυγά που προκύπτουν δεν εκκολάπτονται ή δεν παράγουν βιώσιμους απογόνους, μειώνοντας σταδιακά τον πληθυσμό-στόχο σε γενιές.

Η τρέχουσα αίτηση προς την EPA αφορά το Culex quinquefasciatus (κοινό κουνούπι του Νότου), φορέα του ιού του Δυτικού Νείλου και της εγκεφαλίτιδας του Σεντ Λούις, με προγραμματισμένες απελευθερώσεις περίπου 16 εκατομμυρίων αρσενικών ετησίως ανά πολιτεία.

Προηγούμενες προσπάθειες εστίαζαν στο Aedes aegypti, που μεταδίδει δάγκειο πυρετό, Ζίκα, τσικουνγκούνια και κίτρινο πυρετό. Οι απελευθερώσεις βασίζονται σε αυτοματοποιημένους ρομποτικούς εκτροφείς, τεχνητή νοημοσύνη για διαχωρισμό φύλων μέσω όρασης υπολογιστή και παρακολούθηση βάσει δεδομένων για στοχευμένη ανάπτυξη.

Τα κουνούπια αποτελούν τεράστιο παγκόσμιο πρόβλημα υγείας. Είναι το πιο θανατηφόρο ζώο στον κόσμο, σκοτώνοντας περισσότερους ανθρώπους ετησίως από οποιοδήποτε άλλο πλάσμα μέσω μετάδοσης ασθενειών. Στις ΗΠΑ, ο ιός του Δυτικού Νείλου μολύνει χιλιάδες άτομα ετησίως, με σοβαρά περιστατικά και θανάτους. Διεθνώς, ο δάγκειος πυρετός και η ελονοσία επιβάλλουν τεράστιο οικονομικό και ανθρώπινο κόστος. Το Debug παρουσιάζεται ως πιο φιλική προς το περιβάλλον εναλλακτική λύση στα χημικά εντομοκτόνα, που αντιμετωπίζουν προβλήματα ανθεκτικότητας, περιβαλλοντικές αντιδράσεις και ρυθμιστικά εμπόδια. Χρησιμοποιώντας τεχνολογία, η Google στοχεύει στην κλιμάκωση της SIT, η οποία ιστορικά δυσκολευόταν με τα κουνούπια λόγω προβλημάτων παραγωγής και διαχωρισμού.

Η εμπλοκή της Google συνάδει με τη φιλοσοφία «moonshot» της Alphabet – την αντιμετώπιση φιλόδοξων, υψηλού αντίκτυπου προβλημάτων με μηχανική και επιστήμη δεδομένων. Το Debug συνδυάζει τεχνογνωσία λογισμικού, ρομποτικής και βιολογίας.

Η επιτυχία θα μπορούσε να ανοίξει αγορές για τεχνολογία ελέγχου κουνουπιών, υπηρεσίες δεδομένων και συνεργασίες δημόσιου-ιδιωτικού τομέα στην υγεία παγκοσμίως.

Η Σιγκαπούρη αποτελεί εντυπωσιακό παράδειγμα: από το 2018, το Debug υποστηρίζει το Project Wolbachia της Εθνικής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος, επιτυγχάνοντας μείωση 80-90% του πληθυσμού Aedes aegypti και πάνω από 70% μείωση στα περιστατικά δάγκειου πυρετού μετά από 6-12 μήνες απελευθερώσεων. Παρόμοια αποτελέσματα εμφανίζονται σε άλλες δοκιμές, συμπεριλαμβανομένης της Φρέσνο στην Καλιφόρνια (μέχρι 95% τοπική μείωση σε ορισμένα χρόνια).

Η επέκταση στη Φλόριδα και την Καλιφόρνια – πολιτείες με σημαντικά προβλήματα κουνουπιών και φιλικά προς την τεχνολογία οικοσυστήματα – λειτουργεί ως εφαλτήριο για μεγαλύτερες αμερικανικές και παγκόσμιες εφαρμογές.

Προηγούμενες δοκιμές στις ΗΠΑ, όπως το Debug Fresno (2017-2019), απελευθέρωσαν εκατομμύρια αρσενικά με ποικίλη επιτυχία· ο πληθυσμός μερικές φορές επανήλθε, υπογραμμίζοντας την ανάγκη συνεχούς προσπάθειας. Η τρέχουσα πρόταση βασίζεται σε αυτά τα δεδομένα ενώ υπόκειται στην εποπτεία της EPA.

Διαβάζοντας το “ιστορικό της έρευνας” από την Google αποκαλύπτεται ότι η εταιρία έχει διαθέσει δεκαετίες στην τεχνολογία αυτή και πολλά δισεκατομμύρια. Αλλά κι ότι έχει κάνει δοκιμές και στις ΗΠΑ αλλά και στην Σιγκαπούρη. Επιτυχημένες δοκιμές, μας λένε. Τυχαιοποιημένες μελέτες στην Ινδονησία, δείχνουν σημαντικές μειώσεις ασθενειών. Τα πολυετή δεδομένα της Σιγκαπούρης υποδηλώνουν διατηρήσιμα οφέλη με συνεχείς απελευθερώσεις.

Δοκιμές όμως που για χρόνια έχουν μείνει σιωπηρές, για να μην πω κρυφές. Γιατί άραγε;

Για μια τεχνολογική εταιρεία που αντιμετωπίζει καταγγελίες και έλεγχο για παράνομες πρακτικές δεδομένων, διαφήμισης και ηθικής της ΤΝ, οι πρωτοβουλίες δημόσιας υγείας αποτελούν πολύ σοβαρό καμπανάκι κινδύνου.

Η Google χτίζει ικανότητες στη βιοτεχνολογία, την αυτοματοποίηση και την ανάπτυξη πεδίου που μπορούν να μεταφερθούν σε άλλους τομείς όπως η γεωργία ή η προετοιμασία για πανδημίες.

Και εδώ εγείρονται βάσιμα ζητήματα. Αυξάνει η αγωνία για απρόβλεπτες οικολογικές επιπτώσεις, όπως επιδράσεις σε τροφικές αλυσίδες (νυχτερίδες, πουλιά, ψάρια που τρέφονται με κουνούπια) ή ροή γονιδίων.

Είμαστε έτοιμοι να παραδώσουμε στον έλεγχο του ιδιωτικού τομέα περιβαλλοντικές απελευθερώσεις, χωρίς να φοβόμαστε ανεπαρκή διαφάνεια ή κερδοσκοπικές υπερβολές;

Είμαστε έτοιμοι να επιτρέψουμε μαζικά βιολογικά πειράματα από ιδιωτικές εταιρίες;

Υποστηρικτικές φωνές σημειώνουν ότι τα προγράμματα Wolbachia δεν είναι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί (GMO) με την έννοια του CRISPR, αν και η ρυθμιστική ταξινόμηση αντιμετωπίζει το βακτήριο ως φυτοφάρμακο. Ότι η μέθοδος είναι ειδική για είδος, αναστρέψιμη και αποφεύγει τα ευρέος φάσματος εντομοκτόνα.

Τι βάρος όμως έχουν όλα αυτά; Δεν ήταν οι ιδιωτικές εταιρίες εκείνες που παρουσίαζαν την μια μελέτη πάνω στην άλλη για να υποστηρίξουν ότι το κάπνισμα δεν μπορεί να ενοχοποιηθεί για καρκίνο; Και που φτάσαμε σήμερα; Στην απαγόρευση του καπνίσματος ακόμη και σε ανοικτούς χώρους!!!

Εάν εγκριθεί, θα είναι μία από τις μεγαλύτερες σκόπιμες απελευθερώσεις εντόμων στην ιστορία των ΗΠΑ, δοκιμάζοντας την κλιμάκωση σε ποικίλα αμερικανικά κλίματα. Η επιτυχία θα μπορούσε να επιταχύνει την υιοθέτηση αλλού, μειώνοντας ενδεχομένως την εξάρτηση από εντομοκτόνα και μειώνοντας το βάρος ασθενειών. Η πιθανή επιτυχία του προγράμματος είναι μετρήσιμη και καταγράφεται από τους επιστήμονες της Google.

Προσοχή όμως: η αποτυχία δεν είναι μετρήσιμη! Δεν υπάρχει τρόπος να προβλέψουμε το μέγεθος της καταστροφής πάνω στον πλανήτη σε πιθανή αποτυχία ενός τόσο μαζικού και επεμβατικού  προγράμματος.

Και δεν είμαστε ικανοί να το κάνουμε διότι παρά τις πεποιθήσεις πολλών επιστημόνων, ο άνθρωπος ΔΕΝ ΚΑΤΕΧΕΙ ΤΗΝ ΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Η κατανόησή μας σε τέτοια ζητήματα είναι πολύ μεγάλη σε σχέση με τους προηγούμενους αιώνες αλλά ασήμαντη σε σχέση με την πολυπλοκότητα και την αλληλεπίδραση των βιοποικιλότροπων συστημάτων.

Η βιοτεχνολογία και ο μετανθρωπισμός αποτελούν το νέο παιχνίδι των υπερ-πλουσίων και των πολιτικών μαριονετών τους. Και ο έλεγχος ασθενειών και τροφής το Ιερό Δισκοπότηρο αυτού του παιχνιδιού.

Ο άνθρωπος πρέπει να σταματήσει να πειραματίζεται σαν μεθυσμένος αλχημιστής. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το καλό είναι πιο δύσκολο από το κακό. Η δημιουργία είναι πιο δύσκολη από την καταστροφή.

Δεν είναι απλώς μια είδηση. Δεν είναι απλώς περίεργο. Δεν είναι απλώς ανησυχητικό. Είναι μια επιχείρηση καταστροφής. Μια κυνική επίδειξη δύναμης εκείνων των σκοτεινών κύκλων, που εδώ και μερικές δεκαετίες, έχουν κυριαρχήσει και απορροφήσει κάθε ικμάδα λογικής και δικαίου από τους μηχανισμούς εξουσίας.