Μέρος 2

«Ω αδελφοί μου, είμαι λοιπόν σκληρός ; Αλλά λέω : αυτό που πέφτει, πρέπει κάποιος ακόμη πιότερο να σπρώχνει ! Το κάθε τι σήμερα πέφτει κι’ αποσυντίθεται. Ποιός θάθελε να το σταματήσει ! Όμως εγώ, εγώ θέλω ακόμη πιότερο να το σπρώξω. Ξέρετε την ηδονική απόλαυση που κυλά τις πέτρες στ’ απόκρημνα βάθη; Αυτοί οι άνθρωποι του σήμερα – κοιτάξτε λοιπόν πώς κυλούν στα βάθη μου ! Είμαι ένα προοίμιο καλύτερων οργανοπαικτών ω αδελφοί μου ! Ένα παράδειγμα ! Πράξτε σύμφωνα με το παράδειγμά μου ! Κι΄αυτόν που δεν διδάσκετε να πετάξει, διδάξτε τον γιά μενα, να πέσει γρηγορότερα !» Φρειδερίκος Νίτσε -«Τάδε έφη Ζαρατούστρα»- LVI. 20

     

Η θρησκεία είναι πολύ σημαντική στην Ιταλία, ειδικά στη Νότια Ιταλία. Αυτοί οι άνθρωποι [οι Μαφιόζοι] είναι επίσης πιστοί και συνδέονται με την παράδοση, έτσι διαμορφώνουν την εκκλησία με τη δύναμή τους. Δεν εισβάλλουν μόνο στην οικονομία, στις επιχειρήσεις και στην αγορά ναρκωτικών, αλλά και sτη θρησκεία. Αυτό δεν σημαίνει ότι η μαφία πάντα αντιμετώπιζε την εκκλησία με σεβασμό. Στην Ιταλία, ομάδες της μαφίας έχουν μακρά ιστορία στόχευσης ιερέων και άλλων καθολικών παραγόντων που αμφισβήτησαν την εξουσία τους, όπως με τη δολοφονία του ιερέα του Παλέρμο, Giuseppe “Pino” Puglisi το 1993 από την Cosa Nostra, τη σικελική μαφία. Η χρήση της Παναγίας από ομάδες οργανωμένου εγκλήματος δεν είναι μανιώδης ειδικά στην Ιταλία, αλλά είναι συνηθισμένη και σε άλλες χώρες με πλειοψηφία των Καθολικών, όπως στο Μεξικό και στη Βραζιλία.

Φυσικά, κατά καιρούς λίγοι από τους Μαφιόζους γιά λόγους επιβίωσης πρέπει να παραιτούνται απο το κοινωνικό προσκήνιο, ενίοτε  ακόμα και να χάνονται από καιρό σε καιρό, εξαφανιζόμενοι  στη Νότια Αμερική ή στις δημοκρατίες της μπανάνας της Νότιας Ασίας, χώρες που θυσιάστηκαν στο βωμό της «δημοκρατίας» από μια …. ισχυρότερη συμμορία απατεώνων.

Στις δυτικές χώρες, ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους οι δόλιοι πολιτικοί σκευωροί, (σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις που συνδέονται με τον όχλο της «Μεγάλης Πολεμικής Μαφίας»), δεν παραιτούνται πλέον παρά τις κραυγαλέες μαφιόζικες πρακτικές είναι ότι, όποια κι αν είναι η πολιτική τους ταμπέλα, όλοι εξαρτώνται ο ένας από τον άλλον, όλοι έχουν αρχεία ο ένας για τον άλλον, γεμάτα ενοχοποιητικά τεκμήρια: Αν πέσει ο ένας, πέφτουν οι υπόλοιποι, καταρρέει ολόκληρο το μαφιόζικο σύστημα.

Όπως λένε οι Γάλλοι, «ils se tiennent tous par la barbichette» – «όλοι κρατιούνται από το γενάκι», μια μεταφορική έκφραση που σημαίνει ότι όλοι εμπλέκονται ή εξαρτώνται ο ένας από τον άλλον, συχνά επειδή μοιράζονται τα ίδια μυστικά, ευθύνες ή αδυναμίες. [Η έκφραση προέρχεται από το ομώνυμο παραδοσιακό γαλλικό παιδικό παιχνίδι («le jeu de la barbichette»). Στο παιχνίδι αυτό, δύο παίκτες κρατούν ο ένας τον άλλον από το γενείο, το πηγούνι (την «barbichette») και τραγουδούν ένα τραγουδάκι που καταλήγει στο ότι ο πρώτος που θα γελάσει θα δεχθεί ένα ελαφρύ χαστούκι. Κανένας δεν μπορεί να κάνει κίνηση χωρίς να είναι σε διαρκή επαγρύπνηση ο άλλος, αντανακλώντας ακριβώς τη δυναμική της αλληλεξάρτησης].

Ο δεύτερος κύριος λόγος αυτής της κατάστασης συνδέεται με τις βαθύτερες εκτιμήσεις που έγιναν από τον Γάλλο μεταφυσικό φιλόσοφο και εσωτεριστή René Guénon (Ρενέ Γκενόν) για τον «Μεγάλο Απατεώνα» στο προτελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου του «Η Εξουσία της Ποσότητας και τα Σημεία των Καιρών» – «Le règne de la quantité et les signes des temps» (1945). Για τον Γάλλο Διδάσκαλο, ο όρος «Μεγάλος Απατεώνας» που παραπέμπει συνήθως στο «Μεγάλο Ψεύδος» δεν αναφέρεται σε κάποιο μεμονωμένο ιστορικό πρόσωπο, αλλά σε μια συλλογική και κοσμική παραπλάνηση. Συγκεκριμένα, εμπεριέχει και αντιπροσωπεύει τα εξής:

Σύμφωνα με τη γκενονική κοσμοθεωρία, η εποχή μας βρίσκεται στην κορύφωση του «Kali Yuga» (της «Σκοτεινής εποχής» του ινδουϊστικού κοσμικού κύκλου), όπου τα πάντα αντιστρέφονται. Η έμφαση στην ποσότητα εις βάρος της ποιότητας εκφράζει μια κρίσιμη θεμελιώδη παρανόηση της πνευματικής πραγματικότητας.

Το Φαινόμενο του Αντιχρίστου: Στην εσχατολογία του Διδασκάλου Guénon, το έργο του εμπεριέχει αναφορές στον Μεγάλο Παραχαράκτη-Απατεώνα, ο οποίος μιμείται την αυθεντική Πνευματική Εξουσία και αποπειράται να εξαπατήσει την ανθρωπότητα, για να δημιουργήσει μιαν «αντίστροφη πνευματικότητα», μιαν «Αντι-παράδοση» (counter-tradition) με απώτερο στόχο του την ηθική και κοινωνική κατάρρευση της ανθρωπότητας, καθώς και την πνευματική εξόντωσή της. Στη χριστιανική εσχατολογία, ο Αντίχριστος αναδύεται ως ο ηγέτης μιας παγκόσμιας «Αντι-κοινωνίας», που προωθεί την ανομία και απομακρύνει τον άνθρωπο από την πρωταρχική αλήθεια και ηθική. Λειτουργεί ως το απόλυτο σύμβολο αυτού που σήμερα χαρακτηρίζεται ως πολιτισμική αποδόμηση. Στην εσωτερική παράδοση, ο Αντίχριστος ενσαρκώνει την «Αντι-μύηση». Πρόκειται για μια ψευδο-πνευματική πορεία που χρησιμοποιεί τον εγωισμό, την ψευδαίσθηση και τη μαύρη μαγεία, οδηγώντας σταδιακά στην πλήρη αποσύνδεση της ψυχής από το Θείο.

Αυτή η φιγούρα, τοποθετημένη στην κορυφή της κοινότητας, περιγράφεται αλαζονικά από …. τον ίδιο, ως τάχα η πληρέστερη έκφραση και η «ενσάρκωση» αυτού που θα αντιπροσωπεύει. Γεγονός είναι ότι, στις ημέρες μας ο πολιτικός δολοπλόκος και σκευωρός έχει γίνει πρότυπο για τις μάζες, που ταυτίζονται μαζί του και, λίγο πολύ ασυνείδητα, θα ήθελαν να τον μιμηθούν, σύμφωνα με μια δαιμονική νέμεση. Σε αντίθεση με ό,τι θα ήθελαν να πιστεύουμε κάποιοι, οι περισσότεροι ψηφοφόροι ανέχονται όλο και περισσότερο τα διάφορα σκάνδαλα που έχουν ξεσπάσει σε όλο τον κόσμο. Στους παραδοσιακούς πολιτισμούς, οι άνθρωποι ταυτίζονταν αυθόρμητα με τους ήρωες. Αντίθετα, στις σύγχρονες αντιπαραδοσιακές και παρακμασμένες κοινωνίες, ο λαός ταυτίζεται με τους αντιήρωες που του προσφέρονται ως πρότυπα από τα ΜΜΕ, ειδικά από τη στιγμή που ο κόσμος αισθάνεται ότι, βασικά, δεν υπάρχουν ποιοτικές διαφορές μεταξύ αυτού και των αντιηρώων του οπότε, ως εκ τούτου, θεωρείται και τους θεωρεί ως «έναν από αυτούς» !

Στα δύο άρθρα που αναφέραμε για την «Πέμπτη Τάξη», ο Έβολα θεώρησε τη δομική δημόσια διαφθορά και το συναφές φαινόμενο του παγκόσμιου γκανγκστερισμού και του οργανωμένου εγκλήματος ως ένα από τα σημεία της έλευσης, του εξελισσόμενου ερχομού  αυτής της «Πέμπτης Τάξης».

Πράγματι, έχει αρκετό καιρό που βγήκε στην επιφάνεια η «Πέμπτη Τάξη». Όταν αντιμετωπίζουμε αυτό το ζήτημα από μιαν εξελικτική σκοπιά, παραθέτουμε συχνά το «Avvento del «Quinto Stato»;», ένα άρθρο που γράφτηκε τη δεκαετία του 1960 (βλέπε «Fenomenologia della sovversione» – «L’ Antitradizione in scritti politici del 1933-70», εκδόσεις Sear, 1993.Ο πλήρης τίτλος του έργου είναι «Φαινομενολογία της ανατροπής. Αντιπαράδοση στα πολιτικά γραπτά από το 1933-70» – Επιμέλεια: Renato Del Ponte. Είναι μια ανθολογική συλλογή δοκιμίων του φιλοσόφου Έβολα, που δημοσιεύτηκε αρχικά το 1993 από τις εκδόσεις Sear ως μέρος της σειράς «Il Cinabro». Ο τόμος συλλέγει μιαν επιλογή άρθρων και πολλών δοκιμίων, γραμμένων σε αρκετά χρόνια (1933-1970), όπου το κεντρικό θέμα είναι η ανάλυση και η κριτική αυτών που ο συγγραφέας ορίζει ως ανατρεπτικές σύγχρονες ιδεολογίες (η «Αντιπαράδοση»), αναλύοντας τα φαινόμενα διαμαρτυρίας, αντιεξουσιαστικής δράσης και αποσύνθεσης του δυτικού πολιτισμού.

Θα μπορούσαμε επίσης να παραθέσουμε το συναφές απόσπασμα από την «Εξέγερση ενάντια στον σύγχρονο κόσμο» – «Rivolta contro il mondo moderno», στο οποίο αναφέρεται και το έργο από το οποίο άντλησε στοχασμό ο Έβολα σχετικά με το ζήτημα της Πέμπτης Τάξης. Το έργο είναι το βιβλίο «Η ανάδυση της Πέμπτης Τάξης- Περί της Κοινωνιολογίας της Εγκληματικότητας» – «Die Heraufkunft des fünften Standes – Zur Soziologie des Verbrechertums»  του Γερμανού συγγραφέα, δημοσιογράφου και μουσικολόγου Heinrich Berl (1896 – 1953) – ψευδώνυμο του Heinrich Lott από το 1919 – που εκδόθηκε το 1931 από τις εκδόσεις Kairos Verlag στην Καρλσρούη.

«Η έλευση της Πέμπτης Τάξης» είναι μια φιλοσοφική-πολιτική έννοια που διατυπώθηκε από τον Διδάσκαλο Έβολα για να περιγράψει το τελευταίο, οριστικό στάδιο υποβάθμισης και παρακμής του σύγχρονου πολιτισμού. Η έκφραση δόθηκε ως τίτλος σε ένα πολύ γνωστό δοκίμιο του (αρχικά δημοσιευμένο στο περιοδικό «Ο Συμφιλιωτής» – «Il Conciliatore» και στη συνέχεια συμπεριλήφθηκε στην ανθολογία κειμένων του «Ricognizioni. Uomini e problemi» – «Αναγνωρίσεις. Άνθρωποι και Προβλήματα», Ρώμη, εκδόσεις Mediterranee 1974.

Γράφει ο Διδάσκαλος Έβολα :

«Είναι αναμφισβήτητο πλεονέκτημα της μαρξιστικής ιστοριογραφίας ότι προσπαθεί να προσδιορίσει μια “γενική κατευθυντήρια γραμμή στην ιστορία που εκτυλίσσεται σε ακριβείς φάσεις”. Αυτή η ιστοριογραφία θεωρεί το σύνολο των γεγονότων στα οποία οι άλλες ιστοριογραφίες συνήθως επικεντρώνουν όλη τους την προσοχή – πόλεμο, εθνικές επαναστάσεις, εξελίξεις και μεταλλάξεις του ενός ή του άλλου είδους – ως ασήμαντα, ως δευτερεύοντα και επεισοδιακά, σε σύγκριση με την κίνηση ως σύνολό.

Σχεδόν καμία τέτοια προσπάθεια δεν έχει γίνει από την αντίπαλη πλευρά, δηλαδή από τη Δεξιά. Φυσικά, η μαρξιστική ερμηνεία του «νοήματος της ιστορίας» (ως μιας «συνένωσης οικονομικών ντετερμινισμών/αιτιοκρατιών  που θα οδηγήσει μοιρολατρικά στην κυριαρχία της λεγόμενης εργατικής τάξης) θα πρέπει να απορριφθεί κατηγορηματικά. Αλλά θα πρέπει να απορριφθεί τοποθετώντας τον εαυτό μας στο ίδιο επίπεδο μεθοδολογικά: δηλαδή, αναγνωρίζοντας την αναγκαιότητα της πλαισίωσης των ιστορικών γεγονότων σε ένα σχήμα που δεν είναι λιγότερο ευρύ – αν και ένα που ακούγεται σε ένα μάλλον διαφορετικό τόνο και συμμορφώνεται με υψηλότερες προοπτικές, όχι με τις χονδροειδείς και πρωτόγονες προοπτικές του ιστορικού υλισμού. Ο Piero Operti (Πιέρο Οπέρτι ) ¹ υπενθύμισε τη γενική αντίληψη στην οποία θα μπορούσε κανείς να βασίσει μια αντιμαρξιστική ιστοριογραφία.

Αυτή η αντίληψη έχει σκιαγραφηθεί, με σημαντική συμφωνία και συγχρονισμό, από διάφορους παραδοσιακούς συγγραφείς: πρώτα από τον René Guénon, στη συνέχεια από τους Vittorino Vezzani ² και H. Berl, 31 εν μέρει ακόμη και από τον ίδιο τον Oswald Spengler (του οποίου οι σκέψεις, ωστόσο, περιορίζονταν στις εξελίξεις και τους μεμονωμένους κύκλους των πολιτισμών), για να μην αναφέρουμε τη συμβολή που έχουμε εμείς οι ίδιοι σε αυτό το θέμα (Βλέπε ειδικότερα τα “Εξέγερση ενάντια στον σύγχρονο κόσμο” και “Άνθρωποι ανάμεσα στα ερείπια”.) Το θέμα που θα θέλαμε να εξετάσουμε στο παρόν είναι το φαινόμενο της “έλευσης της Πέμπτης Τάξης”.

Για να το κατανοήσουμε αυτό, πρέπει πρώτα απ ‘όλα να δώσουμε μια σύντομη περιγραφή της αντίληψης που μόλις αναφέρθηκε, η οποία βασίζεται στην ιδέα μιας οπισθοδρόμησης ή μιας καθόδου της πολιτικής εξουσίας, του τύπου του πολιτισμού και, γενικά, των κυρίαρχων αξιών, κατά μήκος αυτών των τεσσάρων επιπέδων που κάθε πλήρης, και, μπορούμε ακόμη και να πούμε, “κανονική” κοινωνική οργάνωση περικλείει σε ένα ιεραρχικό σύστημα.

Στην κορυφή αυτής της οργάνωσης βρίσκονταν οι άρχοντες που ήταν επενδυμένοι με πνευματική εξουσία. Στη συνέχεια ερχόταν η αριστοκρατία των πολεμιστών. Στην τρίτη θέση βρίσκονταν οι εύποροι αστοί και όποιος συγκέντρωνε τα συμφέροντά του στο οικονομικό επίπεδο (οι «έμποροι», η ινδουιστική κάστα vaishya ³)· και τέλος ήρθαν οι εργάτες, ο «λαός». Τώρα, είναι αρκετά σαφές ότι στην ιστορία που μας είναι γνωστή αυτή η πυραμίδα έχει καταρρεύσει και έχουμε δει μια κάθοδο από το ένα επίπεδο στο επόμενο από αυτά τα τέσσερα επίπεδα.

Από έναν πολιτισμό που χαρακτηριζόταν από το ιερό, στον οποίον ο αυθέντης⁴ ή η άρχουσα τάξη ασκούσε ένα ανώτερο δικαίωμα βασισμένο κυρίως σε μια πνευματική βάση και σε «θείο δικαίωμα», περάσαμε σε κοινωνίες που υποστηριζόταν αποκλειστικά από την αριστοκρατία των πολεμιστών. Μια φάση που έκλεισε με τον κύκλο των μεγάλων ευρωπαϊκών δυναστειών. Με τη Γαλλική Επανάσταση, τη δημοκρατία, τον φιλελευθερισμό και τη βιομηχανοποίηση, η Τρίτη Τάξη ανέλαβε de facto την εξουσία ως καπιταλιστική και πλουτοκρατική τάξη των αστών και οι πραγματικοί αυθέντες έγιναν πλέον οι κύριοι του χρήματος, οι διάφοροι «βασιλιάδες» του άνθρακα, του χάλυβα, του πετρελαίου κ.λπ.

Τα σοσιαλιστικά και προλεταριακά κινήματα, που έληξαν με τον κομμουνισμό και τον σοβιετισμό, αποτελούν προοίμιο της εμφάνισης του τελευταίου στρώματος, της Τέταρτης Τάξης, η οποία θέλει να υπονομεύσει τον πολιτισμό της Τρίτης Τάξης (κατ’ αρχήν, υπό αυτό το πρίσμα θα πρέπει κανείς να κατανοήσει πραγματικά τη σύγκρουση μεταξύ “Ανατολής” και “Δύσης”, μεταξύ των κομμουνιστικών κρατών και των Ηνωμένων Πολιτειών, μαζί με τους δορυφόρους τους) και να εγγυηθεί στον εαυτό της την παγκόσμια κυριαρχία: την Τέταρτη Τάξη εναντίον αυτού που απομένει στον κόσμο από την Τρίτη Τάξη.

Από την οπτική γωνία της Δεξιάς, με αυτούς τους όρους παρουσιάζεται το “νόημα της ιστορίας” – μόνο που, στην πραγματικότητα, θα έπρεπε μάλλον να το ονομάσουμε η έλλειψη νοήματος της ιστορίας. Αλλά μήπως αυτή η οπισθοδρομική διαδικασία σταματά στην Τέταρτη Τάξη; Μεταξύ των δύο παγκοσμίων πολέμων, κυκλοφόρησε ένα μοναδικό μικρό βιβλίο, του οποίου ο συγγραφέας, Heinrich Berl, προχώρησε ένα βήμα παραπέρα. Το βιβλίο ονομαζόταν “Η Έλευση της Πέμπτης Τάξης” (“Die Heraufkunft des Fünften Standes”). Εκτός από το θεωρητικό του περιεχόμενο και την ερμηνεία της ιστορίας σε επίπεδο υποστροφής, ήταν κορεσμένο με έντονα συναισθηματικά φορτία. Ο Berl το είχε γράψει σε ένα σανατόριο, σαν να βρισκόταν σε παραλήρημα (ο ίδιος είπε ότι «υπάρχει πυρετός σε κάθε σελίδα»). Αφήνοντας αυτό στην άκρη μαζί με αρκετές από τις υπερβολές του, η θέση που υποστήριξε δεν είναι χωρίς ενδιαφέρον για όποιον επιθυμεί να συμβιβαστεί με ορισμένες πτυχές της εποχής μας. Σύμφωνα με τον Berl, η καθοδική πορεία της ιστορίας δεν θα σταματήσει με την Τέταρτη Τάξη – δηλαδή, με τον συλλογικοποιημένο μαρξιστικό και κομμουνιστικό κόσμο. Θα τείνει μάλλον να διαιωνιστεί με την ανάδυση μιας Πέμπτης Τάξης.

Τι θα ήταν αυτή η Πέμπτη Τάξη; Εδώ πρέπει να αναφερθούμε πάνω απ’ όλα στην ιδέα ότι κάθε οργάνωση περιλαμβάνει δύο βασικά στοιχεία: Τις δυνάμεις της τάξης από τη μία πλευρά, τις δυνάμεις του χάους από την άλλη. Η οργάνωση προκύπτει από μια διαμορφωτική δράση που συνδέει και περιορίζει τις τελευταίες δυνάμεις μέσα σε καθορισμένες δομές (όπου μπορούν να εκδηλωθούν δημιουργικά, ως δυναμικοί παράγοντες). Και όταν ένας κύκλος πλησιάζει στο τέρμα του, αυτό το στοιχειώδες υπόστρωμα, το υποπροσωπικό υπόβαθρο που  θα μπορούσε κανείς σχεδόν να το πει γκαιτεϊκό «δαιμονικό»⁵, (το οποίο στους παραδοσιακούς πολιτισμούς υποτάχθηκε, κρατήθηκε υπό έλεγχο και ανυψώθηκε από έναν ανώτερο νόμο και από το φυσικό κύρος που επένδυε τις πνευματικές, ηρωικές και αριστοκρατικές αξίες και τους εκπροσώπους τους),  αυτό το υπόστρωμα τείνει να επιστρέψει στην ελεύθερη κατάστασή του, να ενεργήσει με καταστροφικό τρόπο, να αποκτήσει το πάνω χέρι. Αυτό είναι το όριο: αντιστοιχεί στην έλευση της Πέμπτης Τάξης».

Η Εβολιανή Θεωρία της «Καστικής Παλινδρόμησης» ή «Καστικής Υποστροφής»

Για να κατανοήσουμε τι είναι η «πέμπτη τάξη», είναι απαραίτητο να την πλαισιώσουμε στην κυκλική και αντελικτική – υποστροφική – οπισθοδρομική αντίληψη της ιστορίας του  Έβολα, εκ διαμέτρου αντίθετη με την ιδέα της γραμμικής προόδου. Ο Έβολα υιοθετεί την παραδοσιακή τετραμερή κοινωνική διάκριση των καστών (παρούσα για παράδειγμα στην αρχαία Ινδία ή στον φεουδαρχικό Μεσαίωνα) και υποστηρίζει ότι η πολιτική και πνευματική δύναμη κατέρρευσε προοδευτικά μέσω τεσσάρων ιστορικών σταδίων:

• Πρώτη Τάξη: Η εποχή της ιερής βασιλείας και της πνευματικής αριστοκρατίας (οι ηγέτες ήσαν θεϊκοί οδηγοί ή πολεμιστές-ιερείς).
• Δεύτερη Τάξη: Η εποχή της αριστοκρατίας των πολεμιστών και της αριστοκρατίας του αίματος (η παρακμή της οδήγησε στην εξωτερική της έκφραση προς την καθαρή στρατιωτική δύναμη).
• Τρίτη Τάξη: Η εποχή της αστικής τάξης και του καπιταλισμού (ο θρίαμβος της οικονομίας, των εμπόρων και του βιομηχανισμού).
• Τέταρτη Τάξη: Η εποχή του προλεταριάτου, του σοσιαλισμού και του μαρξιστικού κολεκτιβισμού (η εξουσία περνά στη μάζα των εργατών).

Τι είναι η Πέμπτη Τάξη;

Η πέμπτη τάξη αντιπροσωπεύει μιαν ακόμη φάση κοινωνικής και πνευματικής μετατροπής, μεταγενέστερη του προλεταριακού κολεκτιβισμού. Είναι το τελευταίο οριακό σημείο, ο συνειδητοποιημένος μηδενισμός, που χαρακτηρίζεται από:

Ανθρώπους απομονωμένους και αποξενωμένους, χωρίς ρίζες: Αν η Τέταρτη Τάξη διατήρησε μια ταυτότητα συνδεδεμένη με την αξία της εργασίας και της παραγωγής, η Πέμπτη Τάξη αποτελείται από μια ξεριζωμένη, άδεια ανθρωπότητα, χωρίς τέχνη, τόπο καταγωγής ή οργανικούς δεσμούς.

Η εποχή του αυτοματισμού και της τεχνολογίας: Ο άνθρωπος, απαλλαγμένος από την κούραση χάρη στη μηχανή, δεν ανεβαίνει πνευματικά αλλά υφίσταται μια προοδευτική υπαρξιακή «αποβλάκωση», καθιστάμενος ολότελα περιφερειακός στο τεχνολογικό οικοσύστημα.

Αναρχία και αποσύνθεση: Είναι ο υποκόσμος της καθαρής ύλης, της αμφισβήτησης ως αυτοσκοπού και της πτώσης κάθε διαφοροποίησης ή ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Η στρατηγική άμυνας του Έβολα

Ενώ ο προοδευτικός ή μαρξιστικός ιστορικισμός βλέπει μια θετική εξέλιξη στην πρόοδο του χρόνου, ο Έβολα βλέπει μιαν ασταμάτητη πτώση. Στα τελευταία του έργα, όπως το «Ιππεύοντας την Τίγρη», προτείνει ότι μόλις ο διαφοροποιημένος άνθρωπος φθάσει σε αυτό το σημείο του πλήρους μηδενισμού (που αντιπροσωπεύεται ακριβώς από την έλευση των δυνάμεων της Πέμπτης Τάξης), ο μόνος τρόπος για να αμυνθεί δεν είναι να προσπαθήσει να αποκαταστήσει το παρελθόν, αλλά μάλλον να απαγκιστρωθεί από τον πολιτικό ακτιβισμό, να υποστηρίξει την κατάρρευση αυτών των εκφυλιστικών και αποσυνθετικών  δυνάμεων  και να «διευκολύνει» μια νέα παραδοσιακή αναγέννηση. (To  ζήτημα έχει εξαιρετική σημασία και θα επανέλθουμε σε εύθετο χρόνο.) 

Η έννοια της «Πέμπτης Τάξης» υποδηλώνει ένα νέο αναδυόμενο κοινωνικό στρώμα. Η έκφραση συνελήφθη και εννοιολογήθηκε στην σύγχρονη κοινωνική της αποτύπωση από τον κοινωνιολόγο Maurizio Ferrera, καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Μιλάνου και Πρόεδρο του «Network for the Advancement of Social and Political Sciences» (NASP) στο δοκίμιο «The society of the Fifth Estate» εκδόσεις Laterza (2019), ως μια εξέλιξη του βιομηχανικού αιώνα του διάσημου προλεταριάτου, της Τέταρτης Τάξης. Τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά αυτής της νέας κοινωνικής συστατικής συνθήκης περιλαμβάνουν:

• Κατακερματισμό και επισφάλεια: Περιλαμβάνει τους αυτοαπασχολούμενους, τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους μετανάστες και τους ψηφιακούς εργαζόμενους. Είναι ένα ετερογενές σύνολο χωρίς τις ιστορικές προστασίες της μισθωτής εργασίας.
• Εδαφική και πολιτική διασπορά: Σε σύγκριση με την εργατική τάξη, τα μέλη της Πέμπτης Τάξης δεν μοιράζονται έναν φυσικό χώρο εργασίας ή τις ίδιες γειτονιές, καθιστώντας δύσκολη την πολιτική και συνδικαλιστική τους συγκέντρωση.
• Έλλειψη εγγυήσεων: Χαρακτηρίζεται από χαμηλούς μισθούς, συμβάσεις ορισμένου χρόνου, απουσία σταθερής προστασίας και περιορισμένη δυνατότητα πραγματοποίησης μακροπρόθεσμων σχεδίων.

Η έλευση αυτής της κοινωνικής ομάδας είναι το αποτέλεσμα αυτού που ορίζει ο Ferrera ως «Μεγάλο Μετασχηματισμό 2.0» («Great Transformation 2.0»), ή αποτέλεσμα των βαθιών αλλαγών στα συστήματα παραγωγής και στην παγκόσμια αγορά. Αυτή η συνθήκη απαιτεί να αναθεωρήσουμε ριζικά το κράτος πρόνοιας, μεταβαίνοντας από ένα σύστημα που βασίζεται στη μόνιμη απασχόληση σε ένα σύστημα που προσφέρει καθολική προστασία και ευέλικτα «δίχτυα ασφαλείας», ικανά να συνοδεύουν τον πολίτη στις συνεχείς μεταβάσεις μεταξύ απασχόλησης και ανεργίας.

Ο «Μεγάλος Μετασχηματισμός 2.0» είναι μια ιδέα που αναπτύχθηκε από τον ίδιο τον Ferrera και συζητήθηκε στο δοκίμιό του «Η κοινωνία της πέμπτης τάξης». Περιγράφει την τρέχουσα φάση της μεταβιομηχανικής και ψηφιακής μετάβασης, που χαρακτηρίζεται από την επισφάλεια της εργασίας και την εμφάνιση νέων κοινωνικών ανισοτήτων. Το φαινόμενο χωρίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες:

Ο όρος θυμίζει τον «Μεγάλο Μετασχηματισμό» που περιγράφεται ιστορικά από τον Karl Polanyi, επικαιροποιώντας τις προκλήσεις της ψηφιακής οικονομίας και της σύγχρονης παγκοσμιοποίησης

[Το βιβλίο  «The Great Transformation» είναι ένα πόνημα του Karl Paul Polanyi, (Polányi Károly 1886-1964) ενός Ούγγρο-Εβραίου πολιτικού, οικονομολόγου και κοινωνιολόγου. Δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά το 1944 στην Νέα Υόρκη από τις εκδόσεις Farrar & Rinehart, και πραγματεύεται τις κοινωνικές και πολιτικές αναταραχές που έλαβαν χώρα στην Αγγλία κατά την άνοδο της οικονομίας της αγοράς. Ο Polanyi υποστηρίζει ότι η σύγχρονη οικονομία της αγοράς και το σύγχρονο έθνος-κράτος δεν πρέπει να νοούνται ως διακριτά στοιχεία αλλά ως μια ενιαία ανθρώπινη εφεύρεση, την οποίαν αποκαλεί «Κοινωνία της Αγοράς». Στο σημαντικότερο αυτό έργο του ασκεί κριτική στον κυρίαρχο καπιταλισμό και αμφισβητεί την φιλελεύθερη οικονομία και την κοινωνία της αγοράς του 19^ου αιώνα, η οποία έχει πολλές ομοιότητες με την σύγχρονη κοινωνία, όπου κυριαρχεί ο νεοφιλελευθερισμός.]

Ο Βαρώνος μας διαφωτίζει : «Με τη Γαλλική Επανάσταση, ήταν η Τρίτη Τάξη που στην πραγματικότητα ανέλαβε την εξουσία ως αστική τάξη. Τα σοσιαλιστικά και προλεταριακά κινήματα ήταν το προοίμιο της έλευσης της Τέταρτης Τάξης. Τι θα ήταν η πέμπτη τάξη; Πρέπει να αναφερθούμε στην ιδέα ότι κάθε οργάνωση περιλαμβάνει δύο στοιχειώδεις αρχές, δυνάμεις της τάξης από τη μια πλευρά, δυνάμεις του χάους από την άλλη. Όταν ένας κύκλος τελειώνει, το στοιχειώδες υπόστρωμα, το υποπροσωπικό και σχεδόν γκαιτεϊκό «δαιμονικό» υπόβαθρο, τείνει να επιστρέψει στην ελεύθερη του κατάσταση, να ενεργήσει με καταστροφικό τρόπο, να επιβληθεί. Αυτό είναι, οριακά, που μπορεί να αντιστοιχεί στην έλευση της Πέμπτης Τάξης. Ο Berl πίστευε ότι αναγνώρισε, σε αυτή τη γραμμή, μια συμπτωματική αξία στο σύγχρονο φαινόμενο του οργανωμένου και ενδημικού εγκλήματος, το πρώτο χαρακτηριστικό παράδειγμα του οποίου ήταν ο αμερικανικός γκανγκστερισμός. Σαν παράδοξο θα μπορούσε να πει κανείς: χάος που οργανώνεται».

Ο Έβολα συμφωνεί με τον Berl ότι ο αμερικανικός γκανγκστερισμός και ορισμένες «δαιμονικές» πτυχές του μπολσεβικισμού είναι συμπτώματα της εμφάνισης της «πέμπτης τάξης». Επομένως, η ερώτηση («Avvento del “Quinto Stato”;») είναι άκρως ρητορική.

Σημειωτέον ότι το θέμα της «Πέμπτης Τάξης» αντιμετωπίζεται αρκετά συχνά σε περισσότερο ή λιγότερο εβολιανές ιταλικές και γαλλικές ιστοσελίδες και υπάρχει μεγάλη σύγχυση γύρω του. Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να το διευκρινίσουμε περιληπτικά με κάποιες υπομνήσεις και παρατηρήσεις:  Πρώτον, στους ιστορικούς χρόνους και σε οποιαδήποτε κοινωνία με παραδοσιακό προσανατολισμό, υπήρξε ένα υπόστρωμα ατόμων που αντιπροσώπευαν αυτό που σήμερα ονομάζεται «Πέμπτη Τάξη». Στη Βεδική Ινδία, ονομάζονταν «Pariah» – «Παράδοξος» , ή «Asprushya» – «Ανέγγιχτος / Άθικτος» ή «Samanya» – «Κοινός». Στην αρχαία Ρώμη, όσοι δεν είχαν «ούτε εστία, ούτε σπίτι», πολλοί δε πρώτοι χριστιανοί ανήκαν σε αυτό το υπόστρωμα. Ωστόσο, δεν είχαν καμία πολιτική εξουσία. η μόνη επιρροή που διέθεταν ήταν περιορισμένη σε αυτήν που εξάσκησαν στο «λεπτοφυές» επίπεδο (στο μη φυσικό, αόρατο επίπεδο ύπαρξης, όπου ενέχονται τα συναισθήματα, οι επιθυμίες, οι εμπειρίες και οι σκέψεις μας).

Δεν θεωρήθηκαν ως «Τάξη» καθεαυτή. Με τον ερχομό, την έλευση  της «Πέμπτης Τάξης», αυτό που εννοείται είναι η πραγματική άνοδός της στην εξουσία.

Σημειώσεις – Αναφορές

• 1. Ιταλός ιστορικός (1896-1975) που ήταν παρασημοφορημένος εθελοντής στρατιώτης κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ήταν οπαδός του Μπενεντέτο Κρότσε και αποβλήθηκε από τη θέση του ως Καθηγητής κατά τη διάρκεια της φασιστικής περιόδου για τις αντιφασιστικές του θέσεις. Ωστόσο, σε αντίθεση με πολλούς από εκείνους που αντιστάθηκαν στο φασιστικό καθεστώς, ήταν εξίσου έντονα αντίθετος με τους κομμουνιστές και γενικά θεωρούνταν άνθρωπος της Δεξιάς. Η αντίθεσή του και στις δύο κύριες πολιτικές δυνάμεις της εποχής του χάρισε λίγους φίλους και έχει περιθωριοποιηθεί λίγο πολύ από τον πόλεμο.
• 2. Ο Βιτορίνο Βετσάνι (1885-1955) ήταν πνευματιστής και συνεργάτης σε διάφορα περιοδικά εσωτερισμού και αποκρυφισμού. Έγραψε για τον μυστικισμό στις ινδικές και χριστιανικές παραδόσεις και για τη μεταφυσική.
• 3. Η Κάστα «Βάϊσγια» (Vaishya), η κάστα των εμπόρων, των «αργυραμοιβών», των τοκογλύφων και των ιδιοκτητών ακινήτων. Αρχικά η κάστα αποτελούνταν από αγρότες και εμπόρους, αλλά εξελίχθηκε σε κάτι μακρινά ανάλογο με τη μεσαία τάξη μας.
• 4. Η ιταλική λέξη «capo», η οποία θα μπορούσε κυριολεκτικά να μεταφραστεί ως «κεφαλή», με την ίδια έννοια που μιλάμε για «αρχηγούς κρατών». Χρησιμοποιείται επίσης συχνά για να σημαίνει κάτι σαν το «αφεντικό» μας. Ο Έβολα χρησιμοποιεί συχνά αυτόν τον όρο για να αναφερθεί σε ιστορικές περιόδους στις οποίες ο δεύτερος όρος θα ήταν ειλικρινά ακατάλληλος, ενώ ο πρώτος θα ήταν μάλλον αδέξιος. Επομένως, επέλεξα να τον αποδώσω ως «αυθέντης» – «κύριος» με αυτό που ελπίζω ότι είναι το πνεύμα της πρόθεσης του σοφού, και έτσι θα αποδίδεται σε όλη την έκταση.
• 5. Πιθανή αναφορά στον Φάουστ του Γκαίτε, στον οποίον ο Διάβολος αυτοαποκαλείται πνεύμα της άρνησης: «Είμαι το πνεύμα που πάντα αρνείται!» διακηρύσσει όταν συστήνεται στον Φάουστ.