Ένας τρόπος να κατανοήσουμε το χρέος μιας χώρας είναι να το συγκρίνουμε με το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) της. Το ΑΕΠ, γενικά μιλώντας, είναι ένα μέτρο της αξίας μιας οικονομίας. Η ανάλυση του χρέους στο πλαίσιο του ΑΕΠ διευκολύνει την παρακολούθηση του χρέους παράλληλα με τις αλλαγές στην οικονομία και τον πληθωρισμό, επιτρέποντας συγκρίσεις του χρέους με την πάροδο του χρόνου. Μπορεί επίσης να δείξει την ικανότητα μιας χώρας να αποπληρώσει το χρέος της. Όταν το χρέος φτάσει το 100% του ΑΕΠ μιας χώρας, αυτό δείχνει ότι η χώρα οφείλει περίπου όσο παράγει η οικονομία της ετησίως.

Το χρέος των ΗΠΑ ως ποσοστό του ΑΕΠ ξεπέρασε για πρώτη φορά το 100% το τέταρτο τρίμηνο του 2012. Παρέμεινε σχετικά σταθερό μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2020, όταν το ΑΕΠ μειώθηκε καθώς αυξήθηκαν οι κρατικές δαπάνες. Έφτασε σε κορύφωση 133% το δεύτερο τρίμηνο του 2020. Από το τέταρτο τρίμηνο του 2025, το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν 123%. Το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν 123% το τέταρτο τρίμηνο του 2025.

Ας δούμε τα επίσημα νούμερα:

Οι ΗΠΑ τον Απρίλιο του 2026 είχαν καταγεγραμμένο χρέος 39 τρισεκατομμυρίων δολαρίων! Σημειώστε ότι αυτό μεταβάλλεται, δηλαδή αυξάνει κάθε δευτερόλεπτο που περνάει, κατά χιλιάδες δολλάρια.

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δανείζεται χρήματα όταν οι δαπάνες και οι επενδύσεις της δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν μόνο από τα ομοσπονδιακά έσοδα· αυτό το χρέος επιτρέπει στην κυβέρνηση να πληρώνει για προγράμματα και υπηρεσίες όταν τα κεφάλαια δεν είναι άμεσα διαθέσιμα.

Με άλλα λόγια, κάθε πολεμική ενέργεια – βομβαρδισμοί, μετακινήσεις στόλων, πτήσεις αεροπλάνων κλπ, οι οποίες δεν είναι εγγεγραμμένες στον ετήσιο προϋπολογισμό των ΗΠΑ, δηλαδή όλες (!), καλύπτονται με ειδικές δανειακές συμβάσεις. Επιπλέον, υπολογίστε ότι η περιβόητη FED, η ομοσπονδιακή τράπεζα του κράτους των ΗΠΑ, δεν είναι κρατική αλλά ιδιωτική και κάθε δολλάριο που εκδίδει, είναι χρεωμένο με τόκους. Το υπερ-τεράστιο αυτό χρέος των 39 τρις έχει κυρίως διαμορφωθεί από τους συνεχείς πολέμους των ΗΠΑ σε όλο τον πλανήτη. Αν σκεφθεί κανείς το μέγεθος της οικονομίας των ΗΠΑ, εύκολα καταλαβαίνει για την απίστευτη ανικανότητα των πολιτικών, που κατάφεραν να βουλιάξουν μιαν οικονομία ουσιαστικά αβύθιστη.

Το πρόβλημα για τις ΗΠΑ, το σημείο μηδέν για το επερχόμενο τεράστιο κραχ, που θα βυθίσει την χώρα σε μιαν οικονομική κρίση που πολύ δύσκολα θα ξεπεράσει, είναι όταν οι δανειστές, θα σταματήσουν να αγοράζουν τα αμερικανικά ομόλογα. Αυτό θα συμβεί όταν «αποφασίσουν» ότι τα χρέη αυτά δεν θα πληρωθούν και θα σταματήσουν το άνοιγμά τους.

Όπως αντιλαμβάνεστε, η αμερικανική οικονομία είναι ήδη, εδώ και πολύ καιρό, όμηρος των δανειστών – αγοραστών αμερικανικών ομολόγων. Όταν μάλιστα σκεφθείτε ποιοι είναι εκείνοι που κυρίως επενδύουν και ελέγχουν την διεθνή οικονομία, γίνεται κατανοητό γιατί, ένα ασήμαντο κράτος πινέζα όπως το Ισραήλ, χειραγωγεί και μοχλεύει την αμερικανική πολιτική. 

Η εκλογή Trump, αντικατόπτριζε αυτή την ανησυχία. Ο διεκδικητής Trump έδωσε ιδιαίτερο βάρος στο προφίλ του πετυχημένου επιχειρηματία που ξέρει να κάνει συμφέρουσες συμφωνίες και του υποψηφίου που είναι ευθέως αντίθετος με τους «ατελείωτους πολέμους». Όμως ο εκλεγμένος πλέον Trump, απέτυχε να κάνει συμφέρουσες συμφωνίες που θα ανακούφιζαν το χρέος και συνέχισε την πρακτική των πολέμων που το δημιούργησαν και το φουσκώνουν.

Έτσι, τον Απρίλιο του 2026 το συνολικό εθνικό χρέος ήταν $39 τρις. Δηλαδή αναλογικά περίπου $113.000 σε χρέος ανά άτομο. Αυτό καθιστά ευκολότερη τη σύγκριση επιπέδων χρέους μεταξύ διαφορετικών χωρών ή χρονικών περιόδων, καθώς λαμβάνει υπόψη τις αλλαγές στο μέγεθος του πληθυσμού. Το κατά κεφαλήν χρέος έχει αυξηθεί με μέσο ετήσιο ρυθμό 5% από το 2001.

Όταν η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δαπανά περισσότερα χρήματα από όσα εισπράττει μέσω φόρων και άλλων πηγών εσόδων, δημιουργείται έλλειμμα προϋπολογισμού. Για να καλύψει το έλλειμμα, δανείζεται χρήματα πουλώντας ομόλογα και άλλους τίτλους. Γενικά, το ομοσπονδιακό χρέος είναι μια συσσώρευση δημοσιονομικών ελλειμμάτων με την πάροδο του χρόνου. Η κυβέρνηση πρέπει να πληρώνει τόκους για τα χρέη της, όπως ακριβώς οι ιδιώτες πληρώνουν τόκους σε λογαριασμούς πιστωτικών καρτών, στεγαστικά δάνεια και πληρωμές αυτοκινήτων. Οι πληρωμές τόκων δεν είναι σταθερές και αλλάζουν με βάση το μέγεθος του χρέους και τα τρέχοντα επιτόκια.

Οι πληρωμές τόκων ως μερίδιο των κρατικών δαπανών εκτοξεύτηκαν προς το τέλος της πανδημίας COVID-19, καθώς οι δαπάνες επιβραδύνθηκαν και τα επιτόκια αυξήθηκαν. Από το οικονομικό έτος 2025, το μερίδιο είναι 13,8%.

Πώς έχει αλλάξει το κρατικό χρέος με την πάροδο του χρόνου; Το ομοσπονδιακό χρέος τον πιο πρόσφατο μήνα δεδομένων, τον Απρίλιο του 2026, ήταν 39 τρισεκατομμύρια δολάρια. Αυτό είναι 4% υψηλότερο από τον Απρίλιο του 2025 και 36% υψηλότερο από το 2019, πριν από την πανδημία COVID-19.

Τα νούμερα αυτά, είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά αφού μπορεί να αποτυπώνονται σε «επι τοις εκατό» αλλά λόγω του μεγέθους του κύκλου εργασιών των ΗΠΑ, ουσιαστικά αναφέρονται σε μυθώδη ποσά, που κανένα κραχ δεν θα μπορέσει να αντέξει. Είναι πάρα πολλοί οι κύκλοι οικονομολόγων τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο εξωτερικό που προειδοποιούν ότι τέτοιο χρέος δεν είναι δυνατόν πλέον να είναι διαχειρίσιμο.

Τα νούμερα είναι ήδη αδύνατον να γιατρευτούν. Αυτή είναι μια δυσοίωνη διαπίστωση, που εξηγεί όμως γιατί το αμερικανικό οικονομικό κατεστημένο θάβει το κεφάλι του στην άμμο και προσπαθεί να πείσει όλους ότι τίποτε δεν αγγίζει τις ΗΠΑ και όλα είναι “business as usual”.

Ο αμερικανικός λαός που έχει στηρίξει την πολεμική οικονομία της χώρας του, αδιαφορώντας για την εξαγωγή πόνου και θανάτου προς άλλες χώρες, πλησιάζει στην έσχατη και κρίσιμη στιγμή που θα υποστεί τις συνέπειες.