Εδώ και αρκετά χρόνια, παρά και τον πόλεμο στην Ουκρανία, όλες οι σχετικές υπηρεσίες των ΗΠΑ έχουν ανακηρύξει την Κίνα ως τον νο.1 κίνδυνο, δηλαδή εχθρό, για τις Ηνωμένες Πολιτείες και βεβαίως το ίδιο κάνει και η CIA σε κάθε ετήσια αναφορά της. Η Ρωσσία έχει «υποχωρήσει» στην δεύτερη θέση.
Η Κίνα, τις τελευταίες δεκαετίες παρουσιάζει μιαν εκπληκτική ανάπτυξη! Ήπια αλλά σταθερά και με επιμονή, καταλαμβάνει τις διεθνείς αγορές. Στον αντίποδα, η «αυτοκρατορία των ΗΠΑ» διανύει την περίοδο της σοβαρότερης παρακμής της. Όχι μόνο σε οικονομικό ή πολιτικό επίπεδο, αλλά και σε πολιτιστικό. Κι αυτό το τελευταίο είναι που αποτελεί την ραχοκοκαλιά κάθε αυτοκρατορίας. Ο Αμερικανικός τρόπος ζωής, έχει καταρρεύσει υπό το βάρος μιας σχεδόν παρανοϊκής κοινωνικής αποτυχίας.
Λίγο πολύ, όλοι σήμερα πιστεύουν πως το Ισραήλ κάνει κουμάντο στις ΗΠΑ. Και συνεχώς τις παρασύρει σε μιαν άλογη υποστήριξη σε τοπικούς πολέμους και εγκλήματα πολέμου. Ίσως να ισχύει. Ίσως το κίνητρο της στήριξης προς το κράτος του Ισραήλ να είναι ο χρηματισμός και τα σκάνδαλα των Αμερικανών πολιτικών.
Προσωπικά δεν είμαι σίγουρος. Τείνω περισσότερο να συμφωνήσω με την άποψη του Hassan Nasrallah, του Λιβανέζου Γενικού Γραμματέα του πολιτικού και παραστρατιωτικού κόμματος του Λιβάνου Χεζμπολάχ, που πρόσφατα δολοφονήθηκε από τους Ισραηλινούς. Εκείνος δήλωνε ότι: «μην κάνετε το λάθος να πιστεύετε πως η Αμερική κάνει τα χατίρια του Ισραήλ· είναι το Ισραήλ που εκτελεί τα κρυφά σχέδια των ΗΠΑ».
Κάτι τέτοιο μου ακούγεται πιο πιθανό. Το Ισραήλ, παρά την παγκόσμια προπαγάνδα, είναι ένα μικρό κι ουσιαστικά ασήμαντο κράτος αλλά μια τεράστια (η μεγαλύτερη) κι εν πολλοίς αυτάρκης βάση των ΗΠΑ στην Μέση Ανατολή.
Έτσι εξηγούνται πολλά. Εξηγούνται τα ατελείωτα δις που στέλνει η Αμερική στο Ισραήλ και που στέλνουν ανελλιπώς όλοι οι Πρόεδροι ανεξαρτήτως κόμματος. Εξηγούνται οι ιστορικά αστήρικτες δηλώσεις: «το Ισραήλ είναι ο μεγαλύτερος σύμμαχος των ΗΠΑ». Εξηγείται η Αμερικανική υποστήριξη σε υλικοτεχνικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο μυστικών υπηρεσιών και πληροφοριών σε κάθε σύρραξη που προκαλεί το Ισραήλ. Εξηγείται και η γελοιοποίηση του Προέδρου Trump, ο οποίος εξελέγη με το σύνθημα, τέλος στους συνεχείς πολέμους και από εκείνες τις δηλώσεις, κατέληξε να φωνάζει ότι θα «εξαφανίσει το Ιράν».
Η Κίνα από την μεριά της, είναι πασιφανές ότι ευελπιστεί να γίνει η επόμενη αυτοκρατορία. Μέσω των BRICS επηρεάζει και διακινεί περίπου το 40% των οικονομικών του πλανήτη και ξεκάθαρα στοχεύει για τον επόμενο στόχο, εκείνον του 70%.
Η Κίνα στα δικά της σχέδια, εξαπλώνεται μέσω εμπορίου, οικονομικών επενδύσεων, πολιτιστικής επιρροής και τεχνολογικής άνθησης. Πολύ λιγότερο εμπλέκεται -έως καθόλου- σε πολεμικές επιχειρήσεις. Έτσι είναι πιο δύσκολο να παρασυρθεί σε στρατιωτικές εμπλοκές. Οι αντίπαλοί της όμως, δεν μένουν αδρανείς και κυριολεκτικά χτυπούν τις κινεζικές υποδομές.
Ας δούμε αυτή την σκέψη αναλυτικότερα και σε σχέση με τον σύγχρονο «Δρόμο του Μεταξιού», γνωστόν επίσημα ως Πρωτοβουλία «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος» (Belt and Road Initiative – BRI), που αποτελεί το μεγαλύτερο επενδυτικό εγχείρημα της Κίνας παγκοσμίως και περιλαμβάνει ένα τεράστιο δίκτυο χερσαίων και θαλασσίων διαδρομών που συνδέουν την Ασία με την Ευρώπη και την Αφρική.
Μια συνοπτική παρουσίαση του BRI:
1. Χερσαίος Δρόμος (Silk Road Economic Belt)
- Σιάν (Κίνα): Κεντρικός κόμβος τρένων προς Ευρώπη.
- Χοργκός (Καζακστάν): Η μεγαλύτερη «στεγνή πύλη» παγκοσμίως με κινεζικά κεφάλαια.
- Ντούισμπουργκ (Γερμανία): Ο κύριος τερματικός σταθμός στην Ευρώπη.
- Τεχεράνη (Ιράν): Κομβικό σημείο όπου οι σιδηρόδρομοι από την Κίνα συναντούν τις διαδρομές προς Τουρκία και Ευρώπη.
2. Περσικός Κόλπος& Ιράν (Στρατηγικός Κρίκος)
Η Κίνα έχει υπογράψει 25ετή συμφωνία συνεργασίας με το Ιράν, επενδύοντας δισεκατομμύρια στις υποδομές του. Η συμφωνία προβλέπει συνολικές επενδύσεις ύψους 400 δις δολλαρίων.
- Ενέργεια: 280 δισ. δολλάρια για την ανάπτυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου.
- Υποδομές: 120 δισ. δολλάρια για λιμάνια, σιδηροδρόμους και τηλεπικοινωνίες (5G).
- Αντάλλαγμα: Η Κίνα λαμβάνει εγγυημένο πετρέλαιο και αέριο σε προνομιακές τιμές (εκπτώσεις έως και 30%).
Αν και τα ακριβή ποσά ανά έργο καλύπτονται συχνά από μυστικότητα λόγω των αμερικανικών κυρώσεων, οι εκτιμήσεις περιλαμβάνουν:
- Bandar Abbas (Λιμάνι Shahid Rajaee) Ποσό: Περίπου 1,5 – 2 δις δολλάρια για την πρώτη φάση αναβάθμισης. Στόχος: Μετατροπή του σε κόμβο εμπορευματοκιβωτίων παγκόσμιας κλάσης. Είναι το λιμάνι που συνδέεται άμεσα με τον σιδηρόδρομο προς Τουρκία και Ρωσία.
- Chabahar (Λιμάνι Shahid Beheshti) Ποσό: Προβλεπόμενη επένδυση άνω των 500 εκατομμυρίων δολλαρίων σε υποδομές. Στόχος: Αν και το Ιράν είχε αρχικά συμφωνία με την Ινδία, η Κίνα μπήκε στο παιχνίδι για να το συνδέσει με το Πακιστάν (Gwadar) και το Αφγανιστάν.
- Jask (Νέος Τερματικός Σταθμός) Ποσό: Μέρος ενός πακέτου 2 δισ. δολλαρίων για την περιοχή. Στρατηγική: Βρίσκεται έξω από τα Στενά του Ορμούζ στον Κόλπο του Ομάν. Επιτρέπει την εξαγωγή πετρελαίου ακόμα και αν κλείσουν τα στενά σε πολεμική σύρραξη.
- Νησί Kish και Qeshm (Ελεύθερες Ζώνες) Επένδυση: Ανάπτυξη τουριστικών και εμπορικών υποδομών, με φήμες για χρήση τους ως βάσεις logistics (ή ακόμα και στρατιωτικές διευκολύνσεις στο μέλλον).
Σιδηροδρομικές Συνδέσεις
- Τεχεράνη – Isfahan: Επένδυση 2,7 δισ. δολλαρίων για σιδηρόδρομο υψηλής ταχύτητας.
- Mashhad – Τεχεράνη: Ηλεκτροδότηση της γραμμής με κινεζική χρηματοδότηση 1,5 δισ. δολλαρίων.
Γιατί είναι σημαντικό για την Κίνα;
- Παράκαμψη Κυρώσεων: Χρήση του κινεζικού νομίσματος (Yuan) για τις συναλλαγές.
- Ασφάλεια: Το Ιράν είναι η μοναδική χώρα που μπορεί να προσφέρει ασφαλή χερσαία δίοδο προς την Ευρώπη και που δεν ελέγχεται από τις ΗΠΑ ή τους συμμάχους τους.
Στο Bandar Abbas λοιπόν, η Κίνα επενδύει στον εκσυγχρονισμό του για να λειτουργήσει ως η νότια πύλη του “Διαδρόμου Βορρά-Νότου”. Στο Chabahar η Κίνα έχει εντάξει το λιμάνι και την κοντινή βιομηχανική ζώνη στα σχέδιά της για σύνδεση με το Αφγανιστάν και την Κεντρική Ασία. Στο Jebel Ali (ΗΑΕ) η Κινεζική επένδυση γίνεται σε γιγαντιαία κέντρα logistics (Traders Market) και στο Khalifa Port (ΗΑΕ) χτίστηκε Ιδιόκτητος τερματικός σταθμός της COSCO.
3. Ερυθρά Θάλασσα & Αφρική
- Τζιμπουτί: Πολυλειτουργικό λιμάνι (Doraleh) και η μοναδική στρατιωτική βάση της Κίνας στο εξωτερικό.
- Port Said & Sokhna (Αίγυπτος): Κινεζική οικονομική ζώνη TEDA στη Διώρυγα του Σουέζ.
- Τζέντα (Σαουδική Αραβία): Επένδυση της COSCO στον τερματικό σταθμό Red Sea Gateway.
4. Ινδικός Ωκεανός & Μεσόγειος
- Γκουαντάρ (Πακιστάν): Λιμάνι υπό πλήρη κινεζική διαχείριση (έξοδος CPEC).
- Χαμπαντότα (Σρι Λάνκα): Έλεγχος του λιμανιού από την Κίνα για 99 χρόνια.
- Πειραιάς (Ελλάδα): Το κύριο λιμάνι της COSCO στη Μεσόγειο και πύλη προς την Ευρώπη.
5. Πολικός Δρόμος (Arctic Silk Road)
Yamal (Ρωσία): Τεράστιες επενδύσεις σε υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) και χρήση της Βόρειας Θαλάσσιας Διαδρομής προς την Ευρώπη.
Συνοπτικά:
Η Κίνα επενδύει στο Ιράν για να παρακάμψει την εξάρτηση από τα Στενά της Μαλάκα (Strait of Malacca) και να έχει άμεση πρόσβαση στις αγορές της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης μέσω ξηράς.
Είναι εμφανές λοιπόν, ακόμη και στο γυμνό μάτι, ότι η επίθεση των Αμερικανών και Ισραηλινών στο Ιράν, πλήττει την Κίνα και τα σχέδιά της. Το Ιράν προκάλεσε αποδεχόμενο τις κινεζικές επενδύσεις και τώρα υπόκειται σε αυτό που λέει ο λαός μας: φταίει ο γάιδαρος και δέρνω το σαμάρι.
Η ταχύτατη πτώση των ΗΠΑ και τα σοβαρότατα οικονομικά προβλήματα των περίπου 40 τρις ελλειμάτων, έχουν αφαιρέσει τα προσχήματα και η πάλαι ποτέ «προστάτιδα των αμάχων και δημοκρατιών», δεν υπολογίζει τίποτε προκειμένου να σταματήσει την Κίνα.
Στην παρούσα φάση, μπορεί να ακούγονται κάποιες απόψεις που υποστηρίζουν ότι οι ΗΠΑ δεν κινδυνεύουν οικονομικά και κάποιες άλλες τέτοιες ανοησίες των καναλιών, αλλά όλοι γνωρίζουμε πως εδώ και πολλές δεκαετίες ζούμε σε μια οικονομία παγκοσμιοποιημένη, μια οικονομία συγκοινωνούντων δοχείων και κανείς δεν μένει αλώβητος.
Η πρόβλεψή μου, δυστυχώς είναι δυσοίωνη. Αν δεν σταματήσει ο πόλεμος και δεν επανέλθει μια «κανονικότητα» στις θαλάσσιες μεταφορές, πιστεύω ότι στα τέλη Ιουλίου θα αντιμετωπίσουμε μια παγκόσμια οικονομική ύφεση και μέχρι τα τέλη Αυγούστου μια παγκόσμια οικονομική δυσπραγία.
Κάτι τέτοιο θα αποβεί κυριολεκτικά μοιραίο για χώρες όπως η Ελλάδα που αδυνατεί να διατηρήσει επάρκεια βασικών αγαθών.
Η αντίδραση της Κίνας θα είναι σφοδρή και θα εξαναγκαστεί και σε στρατιωτικές επιχειρήσεις. Επίσης θα καταργήσει πλήρως το δολλάριο από τις συναλλαγές και εκείνη αλλά και οι συνεργαζόμενοι μαζί της.
Υπάρχει ακόμη μια πτυχή αυτής της περιπέτειας που μας σπρώχνει σε δυσοίωνες προβλέψεις. Το τελείωμα του πολέμου, με βάση τα σημερινά δεδομένα, θα αφήσει το Ιράν de facto την μεγαλύτερη δύναμη στην περιοχή. Κάτι τέτοιο θα αποτελέσει πραγματικόν -αυτή τη φορά- κίνδυνο για την ύπαρξη του Ισραήλ, πράγμα που πολλαπλασιάζει πολύ επικίνδυνα την πιθανότητα χρήσης των πυρηνικών του όπλων.
Αλλά και η πιθανότητα χρήσης πυρηνικών από τις ΗΠΑ, δεν είναι μικρή. Θεωρώ εξαιρετικά αφελές να πιστεύει κανείς ότι μια ανήθικη και πληγωμένη αυτοκρατορία, δεν θα χρησιμοποιήσει τα όπλα της σε μιαν απέλπιδα προσπάθεια να διασωθεί από την οικονομική καταστροφή. Οι ΗΠΑ πάντως, δεν μας έχουν συνηθίσει σε τέτοιες ευαισθησίες. Η χώρα αυτή ανέκαθεν βομβαρδίζει όλον τον πλανήτη και είναι και η μόνη που έχει χρησιμοποιήσει πυρηνικά στο παρελθόν.
Σημειώστε δε ότι, καμία συνθήκη περιορισμού πυρηνικών όπλων, δεν υφίσταται πλέον σε διεθνές επίπεδο. Βαδίζουμε προς αυτή την κατεύθυνση χωρίς ούτε κάποιες στοιχειώδεις προφυλάξεις.