Μια σύγκρουση χωρίς αμερικανικό όφελος

Η Ουάσινγκτον, παρά τη στρατιωτική της εμπλοκή, δεν έχει ουσιαστικό λόγο να βρίσκεται σε αυτόν τον πόλεμο. Αντίθετα, πληρώνει ήδη βαρύ τίμημα. Τις πρώτες ώρες, έξι Αμερικανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν, ενώ βάσεις σε Ιράκ και Κουβέιτ δέχονται συνεχή πλήγματα. Το Ιράν απαντά, και οι ΗΠΑ βρίσκονται εκτεθειμένες σε ένα μέτωπο που αποδεικνύεται ότι δεν ελέγχουν.

Το ερώτημα είναι απλό: τι κερδίζει η Αμερική; Η απάντηση είναι σχεδόν τίποτε. Η ιδέα ότι μπορεί να επιβληθεί φιλοαμερικανικό καθεστώς στην Τεχεράνη μοιάζει εξωπραγματική, την στιγμή που η ίδια η Ουάσινγκτον είναι πολιτικά ασταθής και στρατιωτικά υπερεκτεταμένη. Ο πόλεμος αυτές εξυπηρετεί άλλους σκοπούς, όχι αμερικανικούς.

Το Ισραήλ παίζει το μεγάλο παιχνίδι

Πίσω από τις επιχειρήσεις, διαγράφεται ένα σχέδιο: η ισραηλινή ηγεμονία στη Μέση Ανατολή. Εδώ και χρόνια, το Ισραήλ οραματίζεται μια νέα περιφερειακή τάξη όπου εκείνο θα καθορίζει τους όρους. Για να συμβεί αυτό, πρέπει πρώτα να εξουδετερωθούν όσοι στέκονται εμπόδιο. Το Ιράν είναι ο βασικός στόχος, μαζί με τους συμμάχους του. Η Χεζμπολάχ, οι Παλαιστινιακές οργανώσεις, κάθε δύναμη που αρνείται να υποταχθεί πρέπει να εξαλειφθεί.

Η λογική είναι αμείλικτη: η κυριαρχία δεν μοιράζεται. Το Ισραήλ θέλει να είναι ο απόλυτος ρυθμιστής των εξελίξεων.

Οι μοναρχίες του Κόλπου στο στόχαστρο

Το σχέδιο όμως έχει και δεύτερο στάδιο. Μόλις εξουδετερωθούν οι εχθροί, το Ισραήλ θα χρειαστεί να διώξει και τους… συμμάχους του. Δηλαδή τις ΗΠΑ.

Γιατί; Διότι όσο οι Αμερικανοί διατηρούν βάσεις σε Σαουδική Αραβία, Μπαχρέιν, Κατάρ, Κουβέιτ, ΗΑΕ, Ομάν και Ιορδανία, το Ισραήλ δεν μπορεί να είναι ο κυρίαρχος παίκτης. Οι βάσεις αυτές αποτελούν σημεία αμερικανικής ισχύος που περιορίζουν τα ισραηλινά σχέδια.

Και εδώ αρχίζει η τραγωδία για τις μοναρχίες. Τα κράτη του Κόλπου είναι ευάλωτα. Δεν παράγουν τρόφιμα, υδρεύονται κυρίως μέσω αφαλατώσεων, οι οικονομίες τους στηρίζονται σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Η πιθανή καταστροφή τους από ιρανικά αντίποινα θα είναι ανεπανόρθωτη. Οι Ιρανοί έχουν ήδη πλήξει στόχους στη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ.

Η αντίδραση των ΗΠΑ; Χλιαρή έως ανύπαρκτη. Το Κατάρ και τα ΗΑΕ πιέζουν ήδη τον Τραμπ να σταματήσει τον πόλεμο. Καταλαβαίνουν ότι γίνονται εξιλαστήρια θύματα για λογαριασμό του Ισραήλ. Το ρήγμα που ανοίγεται ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και τις αραβικές πρωτεύουσες είναι βαθύ. Και το Ισραήλ τρίβει τα χέρια του: η αποχώρηση των Αμερικανών από την περιοχή μοιάζει πλέον θέμα χρόνου.

Η Ευρώπη στην ενεργειακή μέγγενη

Η κλιμάκωση δεν αφήνει ανεπηρέαστη την Ευρώπη. Τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου περνά το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, είναι μια εύφλεκτη ζώνη. Κάθε ένταση ανεβάζει τις τιμές. Το Brent μπορεί να ξεπεράσει τα 100 δολάρια, το φυσικό αέριο να εκτοξευθεί, ο πληθωρισμός να επιστρέψει δριμύτερος.

Και σαν να μην έφτανε αυτό, ένα νέο προσφυγικό κύμα φαίνεται αναπόφευκτο. Η Τουρκία ήδη προετοιμάζεται για μαζικές ροές από το Ιράν σε περίπτωση κατάρρευσης. Η Ευρώπη, που δεν έχει συνέλθει από προηγούμενες κρίσεις, θα βρεθεί αντιμέτωπη με ένα εκρηκτικό μείγμα ενεργειακής ακρίβειας και μεταναστευτικών πιέσεων. Οι αντοχές της θα δοκιμαστούν σκληρά. Και είναι βέβαιο ότι η σημερινή ηγεσία της Ε.Ε. είναι ανίκανη να αντιμετωπίσει τόσο σοβαρές προκλήσεις. Η Ε.Ε. μέχρι στιγμής αλληθωρίζει για την Μέση Ανατολή και επιμένει εμμονικά να κοιτάει με έρωτα τον Ζελένσκυ.

Η πρόσκαιρη ηγεμονία και το μοιραίο λάθος

Ας υποθέσουμε ότι το Ισραήλ πετυχαίνει τον στόχο του. Ας υποθέσουμε ότι εξοντώνει τους εχθρούς του και διώχνει τους Αμερικανούς. Για πόσο μπορεί να κρατήσει αυτή η ηγεμονία;

Η γεωπολιτική έχει κανόνες που δεν καταργούνται. Το Ισραήλ έχει πληθυσμό 9 εκατομμυρίων. Οι αραβικές μοναρχίες διαθέτουν τεράστιο πλούτο, πληθυσμούς πολλαπλάσιους, και τον έλεγχο των ενεργειακών πόρων. Η ισορροπία είναι εμφανώς εις βάρος του Ισραήλ.

Όταν τα αραβικά κράτη συνειδητοποιήσουν ότι χρησιμοποιήθηκαν, ότι οι ΗΠΑ αποχώρησαν, ότι το Ισραήλ έμεινε μόνο του απέναντί τους, η αντίδραση θα είναι σκληρή. Η αμερικανική βοήθεια προς το Ισραήλ, ήδη μειωμένη λόγω του ρήγματος που δημιουργήθηκε, δεν θα είναι πια δεδομένη.

Ο Νετανιάχου, με την εμμονή του να γίνει ένας σύγχρονος βασιλιάς Δαυίδ, μοιάζει να χτίζει ένα κάστρο στην άμμο. Τα σχέδια του είναι μεγαλεπήβολα αλλά και παρανοϊκά εύθραυστα. Και όταν καταρρεύσουν, το πλήγμα για το Ισραήλ θα είναι το βαρύτερο από την ίδρυσή του. Διότι καμία ηγεμονία δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στην στρατιωτική ισχύ, όταν απέναντί της βρίσκεται ο μισός κόσμος.

Η παραπλάνηση των ΗΠΑ, που ήδη διαφαίνεται μέσω των πιέσεων από Κατάρ και ΗΑΕ , θα οδηγήσει σταδιακά στην απομάκρυνση των δυο χωρών και το αξίωμα ότι το Ισραήλ είναι ο μεγαλύτερος σύμμαχος των ΗΠΑ θα ξεχαστεί.

Η υπερέκταση, η υποτίμηση των αντιπάλων και η παραγνώριση των γεωπολιτικών ισορροπιών οδηγούν πάντα σε πτώση. Ο πόλεμος αυτός, αντί να εδραιώσει την ισραηλινή κυριαρχία, μπορεί να σηματοδοτεί την αρχή του τέλους της.