Στην Αργεντινή του προέδρου Χαβιέρ Μιλέι διαμορφώνεται μια νέα οικονομική πραγματικότητα: ακόμη και εργαζόμενοι με σταθερή, πλήρη απασχόληση αδυνατούν να καλύψουν το βασικότερο μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού, την αγορά τροφίμων. Η περίπτωση του 43χρονου Ντιέγκο Νακάσιο, πωλητή σε εταιρεία συσκευασίας στο Φλορένσιο Βαρέλα, λειτουργεί ως ενδεικτικό παράδειγμα της πίεσης που δέχεται η μεσαία τάξη.

«Δεν χρειάζομαι ημερολόγιο. Όταν τελειώνουν οι μισθοί μας, ξέρω ότι είναι 15 του μηνός», λέει. Παρά τη σταθερή εργασία και των δύο συζύγων, το νοικοκυριό αναγκάζεται να αναζητά πρόσθετα εισοδήματα, να ρευστοποιεί περιουσιακά στοιχεία και να προσφεύγει ακόμη και σε δανεισμό για να εξασφαλίσει τρόφιμα. «Σε 25 χρόνια χτίσαμε σπίτι, αγοράσαμε αυτοκίνητο. Σήμερα, με καλύτερες δουλειές, δεν φτάνουμε ούτε για τα βασικά», σημειώνει.

Δείκτες που αποτυπώνουν μια οικονομία δύο ταχυτήτων

Η εμπειρία του Νακάσιο δεν αποτελεί εξαίρεση. Έρευνα του ινστιτούτου Argentina Grande δείχνει ότι σχεδόν οι μισοί πολίτες καλύπτουν βασικές ανάγκες μέσω αποταμιεύσεων ή δανεισμού, ενώ το Ίδρυμα Pensar καταγράφει ότι το 63% έχει περικόψει δραστηριότητες και υπηρεσίες. Η κοινωνιολόγος Βιολέτα Καρέρα Περέιρα επισημαίνει ότι η φύση του δανεισμού έχει αλλάξει: «Οι εργαζόμενοι δεν δανείζονται για επενδύσεις ή περιουσιακά στοιχεία, αλλά για τρόφιμα».

Παρά τις προβλέψεις κυβέρνησης και ΔΝΤ για ανάπτυξη 4% την επόμενη διετία, τα επίσημα στοιχεία δείχνουν μια άνιση κατανομή της ανάκαμψης. Τον Νοέμβριο του 2025, ο τραπεζικός και ο αγροτικός τομέας κατέγραψαν άνοδο, ενώ η μεταποίηση και το εμπόριο συρρικνώθηκαν, οδηγώντας εκατοντάδες επιχειρήσεις σε κλείσιμο. Η κατανάλωση τροφίμων στα ανεξάρτητα καταστήματα λιανικής υποχώρησε κατά 12,5%.

Οι αναλυτές αποδίδουν τη συγκράτηση του πληθωρισμού σε πολιτικές που συμπίεσαν τους μισθούς κάτω από τον ρυθμό ανατιμήσεων και άνοιξαν την αγορά σε φθηνές εισαγωγές. Το αποτέλεσμα ήταν η αποδυνάμωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και η απώλεια θέσεων εργασίας. Παράλληλα, ο επίσημος δείκτης τιμών –βασισμένος σε καλάθι του 2004– δεν αποτυπώνει τις πραγματικές αυξήσεις σε ενέργεια και καύσιμα, επιβαρύνοντας περαιτέρω τα νοικοκυριά.

«Η οικονομία κινείται σε δύο επίπεδα: άνθηση στα εισαγόμενα είδη πολυτελείας, συρρίκνωση στην κατανάλωση τροφίμων και φαρμάκων», τονίζει η Καρέρα Περέιρα.

Η καθημερινότητα ως διαχείριση ελλείμματος

Για πολλούς πολίτες, η καθημερινότητα έχει μετατραπεί σε άσκηση διαχείρισης ρευστότητας. Η 43χρονη εκπαιδευτικός Βερόνικα Μαλφιτάνο είδε τον μισθό της να μειώνεται κατά 25% μετά τις περικοπές. «Το να ψωνίζω τρόφιμα έχει γίνει οικονομικός σχεδιασμός. Συνεργάζομαι με συγγενείς για χονδρικές αγορές, χρησιμοποιώ πιστωτική, παίρνω μικροδάνεια. Για πρώτη φορά πλήρωσα μόνο την ελάχιστη δόση», λέει.

Τα στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας δείχνουν ότι σχεδόν οι μισές αγορές στα σούπερ μάρκετ γίνονται με πιστωτική κάρτα, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια αγγίζουν το 11%, το υψηλότερο επίπεδο από το 2010. Η 49χρονη Γκριζέλδα Κιπιλδόρ περιγράφει την κατάσταση ως «φαύλο κύκλο»: «Με πολλούς εργαζόμενους στην οικογένεια, τα χρήματα τελειώνουν στις 18 κάθε μήνα. Δανειζόμαστε από συγγενείς και αγνώστους. Δεν τελειώνει ποτέ».

Από πρόβλημα χρέους σε κρίση χρέους

Η οικονομολόγος Λουθία Καβαγιέρο προειδοποιεί ότι η κατάσταση έχει πλέον διαρθρωτικά χαρακτηριστικά: «Το χρέος δεν είναι πια σύμπτωμα, αλλά κρίση. Η εξάπλωση τοκογλυφικών δανείων εγκλωβίζει τα νοικοκυριά». Αν και θεωρεί θετική την προσπάθεια ενοποίησης δανείων για ευάλωτες ομάδες, επιμένει ότι η λύση βρίσκεται αλλού: «Οι μισθοί πρέπει να ευθυγραμμιστούν με το πραγματικό κόστος ζωής. Κανείς δεν πρέπει να δανείζεται για να αγοράσει τρόφιμα».

Ο Ντιέγκο Νακάσιο, παρά τις δυσκολίες, θεωρεί τον εαυτό του τυχερό επειδή δεν πληρώνει ενοίκιο. «Αν είχαμε ενοίκιο, θα ήμασταν σε απόγνωση. Ελπίζω σε αλλαγή. Δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτό», λέει. Η φωνή του συνοψίζει μια οικονομία όπου οι αριθμοί μπορεί να δείχνουν σταθεροποίηση, αλλά η καθημερινότητα αποκαλύπτει μια κοινωνία που παλεύει για αξιοπρέπεια.

Σε όλα τα παραπάνω, πρέπει να συνυπολογίσουμε ότι τον περασμένο Οκτώβριο του 2025, έγινε συμφωνία με τις ΗΠΑ, για πακέτο ~20 δις δολλαρίων, με μορφή Currency swap line, αγορά ομολόγων, stand‑by credit και αγορά πέσο, υπό την προυπόθεση ο Μιλέι, να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις (!) και να απομακρυνθεί από Κινεζικές επενδύσεις. Η διακρατική αυτή στήριξη δεν έχει ακόμη πλήρως υλοποιηθεί. Αλλά ακόμη και όταν γίνει, τα χρήματα θα στηρίξουν τις διεθνείς υποχρεώσεις της Αργεντινής, ώστε να διατηρηθεί η κυβέρνηση κι όχι βεβαίως την καθημερινότητα των πολιτών.

Η οικονομία στις μέρες μας, έχει απομακρυνθεί από τους πολίτες. Δεν αντιπροσωπεύει πλέον τον φυσικό πλούτο αλλά έναν εικονικό. Έτσι ο πολίτης εργάζεται μεν αλλά δεν ευμερεί. Οι ενέργειες γίνονται για να διατηρούνται τα funds και οι διακρατικές “συμφωνίες”. Η ροή χρήματος περνά από ένα πολύ στενό χωνί και ελάχιστα φτάνουν στον λαό.

Η Αργεντινή είναι μια υπερπλούσια χώρα! Με αχανή κτηνοτροφία, πλούσια υπεδάφη, υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Και όμως ο πληθυσμός της, πένεται. Σήμερα στην Αργεντινή, το αλυσοπρίονο που κράδαινε προεκλογικά ο Μιλέι, έχει πετσοκόψει την μεσαία τάξη, ρουφώντας την χώρα σε μια φιλελεύθερη δύνη οικονομίας, που θα καταλήξει στην εξαφάνιση περιουσιών, ονείρων και μέλλοντος για τους Αργεντινούς.