Στην Ζιμπάμπουε, το 90% του πληθυσμού αδυνατεί να έχει πρόσβαση σε περίθαλψη για την υγεία.
Ο 60χρονος Στούαρντ Γκάντα, πέρασε τους τελευταίους μήνες της ζωής του στο σπίτι, προσπαθώντας να αναρρώσει μόνος του από μια σοβαρή ασθένεια. Υπέφερε από έντονο πόνο στα πόδια που τον άφησε ανάπηρο στο κρεβάτι και ανίκανο να φροντίσει το μικρό του πάγκο λιανικής στο Καμπουζούμα, μια φτωχή προάστεια της Χαράρε.
Όπως εκατομμύρια Ζιμπαμπουανοί χωρίς ασφάλιση υγείας και ανίκανοι να καλύψουν ιατρικά έξοδα, είχε ελπίσει να γίνει καλά χωρίς ιατρική φροντίδα. Όμως, καθώς περνούσαν οι μήνες, η κατάστασή του επιδεινώθηκε άσχημα και νοσηλεύτηκε στο Κεντρικό Νοσοκομείο Σάλι Μουγκάμπε. Οι γιατροί είπαν στην οικογένεια ότι μπορεί να έχει πρόβλημα με τα νεφρά και χρειαζόταν να δει έναν ειδικό, έναν νεφρολόγο του οποίου το αντίτιμο για συμβουλευτική ήταν 600 δολάρια. Πέρασε ένας μήνας, που η οικογένεια προσπάθησε να βρει χρήματα χωρίς επιτυχία και στο τέλος ο ασθενής απεβίωσε.
Μέχρι εδώ, είναι μια κλασική ιστορία ενός αποτυχημένου Αφρικανικού κράτους. Από εδώ όμως αρχίσουν τα τραγελαφικά.
Ο Γκάντα είχε περάσει τους τελευταίους μήνες του με πόνο και σε φτώχεια, αλλά η τελετή ταφής που τον αποχαιρέτησε ήταν ζηλευτή: λουστρίνι φέρετρο, μια νεκροφόρα στολισμένη, πλήρης εξοπλισμός ταφής και κηδείας, αλλά κι ένα λεωφορείο 65 θέσεων για τη μεταφορά των πενθούντων στο ταξίδι 135 χιλιομέτρων από την Χαράρε μέχρι την γενέτειρά του, το Ουέντζα!!!
Πως γίνεται αυτό; Είναι απλό και ανατριχιαστικό. Ενώ ο Γκάντα δεν μπορούσε να αντέξει οικονομικά την ασφάλιση υγείας, που κοστίζει κατά μέσο όρο περίπου 200 δολάρια το μήνα και θα κάλυπτε την διάγνωση και θεραπεία του, μπορούσε να πληρώνει την μηνιαία συνδρομή των 11 δολαρίων σε μια εταιρεία κηδειών, την Nyaradzo Group, η οποία πλήρωσε τα μετά θάνατον έξοδά του.
Στη Ζιμπάμπουε, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι περισσότεροι άνθρωποι προετοιμάζονται για τον θάνατο παρά για την επιβίωση, καθώς η ασφάλιση κηδείας έχει επισκιάσει την υγειονομική κάλυψη και έχει γίνει το πιο ευρέως διαδεδομένο χρηματοοικονομικό προϊόν στη χώρα.
Παρόλο που η ασφάλιση υγείας είναι προσβάσιμη μέσω εργοδοτών και οι μηνιαίες εισφορές αφαιρούνται αυτόματα από τους μισθούς, λιγότεροι από 900.000 Ζιμπαμπουανοί είναι επίσημα απασχολούμενοι. Περίπου 16 εκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή το 90% του πληθυσμού, δεν έχουν ασφάλιση υγείας και πρέπει να χρηματοδοτούν την ιατρική περίθαλψη από την τσέπη τους, σύμφωνα με στοιχεία 2023-2024 από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ζιμπάμπουε.
Από τους ασφαλισμένους το 72% κατέχει ασφάλιση κηδείας ενώ το 30% έχει ασφάλιση υγείας, σύμφωνα με έκθεση του 2022 του μη κερδοσκοπικού οργανισμού για τη χρηματοοικονομική ένταξη FinMark Trust.
Στην Ζιμπάμπουε οι πολίτες, μπορούν να πεθάνουν αλλά όχι να γιατρευτούν.
Την ίδια στιγμή, οι κάτοικοι της Ζιμπάμπουε, απελπισμένοι, χρεώνονται για να πληρώσουν μεταγγίσεις αίματος!
Το αίμα μπορεί να είναι (τυπικά) δωρεάν σε δημόσια νοσοκομεία, αλλά η έλλειψη προμηθειών αναγκάζει τους κατοίκους της Ζιμπάμπουε να δανείζονται χρήματα για να πληρώσουν την προμήθειά του. Τα δημόσια νοσοκομεία δεν έχουν αίμα να προσφέρουν αλλά τα ιδιωτικά έχουν να πουλήσουν!
Θύματα ατυχημάτων, νεφροπαθείς και γυναίκες έγκυες, πεθαίνουν σωρηδόν από έλλειψη αίματος αν δεν έχουν την δυνατότητα να δανεισθούν χρήματα από κάποιο νόμιμο ή μη τοκογλύφτη. Η γυναικολόγος Πλαξέδες Τσαρούμα, λέει ότι «η μεταγεννητική αιμορραγία είναι η κύρια αιτία μητρικής θνησιμότητας». Η επικράτηση της πάθησης σημαίνει ότι τα νοσοκομεία πρέπει να έχουν πάντα διαθέσιμες προμήθειες για να αντιμετωπίσουν επείγουσες καταστάσεις απώλειας αίματος σε μητέρες, κάτι όμως που δεν συμβαίνει.
Αυτές οι ιστορίες αφρικανικής τρέλας και δυστυχίας, μοιραία μας οδηγούν σε συνειρμούς.
Η σημερινή Ζιμπάμπουε είναι η χώρα που δημιουργήθηκε κάποτε από τον Σέσιλ Ρόουντς, Πρόεδρο της Βρετανικής Νοτιοαφρικανικής Εταιρίας, ως Νότια Ροδεσία και μετά Ροδεσία. Το ενδιαφέρον του Ρόουντς για την περιοχή, κεντρίσθηκε από τα σημαντικά μεταλλεύματα χρωμίου, νικελίου, μολύβδου και σπάνιων γαιών. Συνολικά στην Ζιμπάμπουε συναντώνται πάνω απο 195 τύποι ορυκτών. Ο Ρόουντς λοιπόν, με στόχο την εκμετάλλευση του υπεδάφους, δημιούργησε μια χώρα από το μηδέν, η οποία εξελίχθηκε σε λαμπρό θετικό παράδειγμα της λεγόμενης αποικιοκρατίας στην Αφρική.
Η χώρα άκμασε, η οικονομία ήταν ισχυρή και το επίπεδο ζωής υψηλό. ΄Ύστερα, ήλθαν οι «σωτήρες»… Η χώρα βυθίστηκε στον ανταρτοπόλεμο και εν τέλει, αφού αποσύρθηκε η στήριξη από την Βρετανική Κοινοπολιτεία, ο τελευταίος λευκός πρωθυπουργός Ίαν Σμιθ, παρέδωσε την εξουσία στους αντάρτες Αφρικανούς συμφωνώντας σε ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης.
Προσωπικά είμαι υπέρ της ελευθερίας κάθε λαού από ξένη εισβολή. Στην περίπτωση όμως της Ροδεσίας, αυτό σημαίνει υποστήριξη των λευκών που δημιούργησαν την χώρα κι όχι των Αφρικανών που την άρπαξαν.
Σχεδόν πενήντα χρόνια μετά, σε ιδιαίτερα μικρό χρονικό διάστημα, η χώρα σήμερα είναι ο ορισμός της αποτυχίας και οι κάτοικοί της, υποφέρουν από τοκογλύφους και κακοδιαχείριση. Δεν έχω συγκεκριμένα στοιχεία, αλλά θεωρώ πλέον ή βέβαιον ότι αυτό ωφελεί μόνον κάποια διεθνή οικονομικά τραστ, που προσπάθησαν και κατάφεραν να αρπάξουν τον υπόγειο πλούτο από την κρατική εκμετάλλευση για ίδιον όφελος.
Το σενάριο είναι κοινό σε πολλά αφρικανικά κράτη, μόνο που σε αυτή την περίπτωση καταστράφηκε μια χώρα που αποτελούσε θετικότατο παράδειγμα, προς όφελος των τοκογλύφων.
