Λιγότερο από έναν μήνα μετά την παρουσίαση της Εθνικής Στρατηγικής Ασφαλείας 2025 — που εισήγαγε το λεγόμενο «Παράρτημα Τραμπ» στο Δόγμα Μονρόε, με στόχο την απόλυτη κυριαρχία στο Δυτικό Ημισφαίριο — η πραγματική φύση της πολιτικής αποκαλύφθηκε με εκκωφαντικό τρόπο. Στις 3 Ιανουαρίου, οι ΗΠΑ έπληξαν την Βενεζουέλα και απήγαγαν τον Νικολάς Μαδούρο και τη σύζυγό του, μετατρέποντας το θεωρητικό δόγμα σε ωμή πράξη βίας και ισχύος.
Πίσω από την επίθεση βρίσκονταν τρεις υπολογισμένες επιδιώξεις:
- Έλεγχος,
- Αποτροπή,
- Εσωτερική κατανάλωση
Πρώτον, η Ουάσιγκτον επιχείρησε να επιβάλει στην πράξη την νέα εκδοχή της πολιτικής «φίλοι με τους μακρινούς, πίεση στους γείτονες». Το Παράρτημα Τραμπ, που δεσπόζει στις «πέντε ζωτικές εθνικές προτεραιότητες», σηματοδοτεί μια απότομη συρρίκνωση διεθνών δεσμεύσεων εκτός Δυτικού Ημισφαιρίου, στροφή προς τα εσωτερικά μέτωπα, ενίσχυση των συνόρων και μονοπώληση της περιφερειακής επιρροής.
Δεύτερον, το «χτύπημα αποκεφαλισμού» στην Βενεζουέλα λειτούργησε ως μήνυμα προς τις μεγάλες δυνάμεις εκτός περιοχής. Η νέα Στρατηγική Ασφαλείας χαμηλώνει αισθητά τους τόνους απέναντι στην Κίνα, μετατοπίζοντας το επίκεντρο στον οικονομικό ανταγωνισμό. Η Ουάσιγκτον αναγνωρίζει πλέον ότι η κινεζική βιομηχανική παραγωγή ξεπερνά το σύνολο της G7. Με την μείωση της άμεσης αντιπαράθεσης, επιδιώκει ένα «παράθυρο ανάσας» για να προωθήσει την επανα-βιομηχανοποίηση και να ενισχύσει τη θέση της στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.
Η επίθεση στην Βενεζουέλα είχε διττό ξεκάθαρο στόχο: να αποκαταστήσει την αμερικανική ισχύ μετά το φιάσκο του Αφγανιστάν και να στείλει μήνυμα σε όποιον σκεφτεί να παρεμποδίσει την πορεία επανα-βιομηχανοποίησης των ΗΠΑ.
Η εσωτερική πολιτική πίεση έκανε την κίνηση ακόμη πιο επιτακτική. Με τις ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν, η κυβέρνηση Τραμπ χρειαζόταν μια γρήγορη, θεαματική νίκη. Η ανακατανομή των εκλογικών περιφερειών στην Καλιφόρνια υπέρ της αντιπολίτευσης και η οικονομική ασφυξία των νοικοκυριών ενίσχυσαν την ανάγκη για «επιτυχίες» στο εξωτερικό.
Ο βομβαρδισμός των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν είχε ανοίξει τον δρόμο για την ψήφιση του «One Big Beautiful Bill». Στον Λευκό Οίκο θεωρήθηκε μοντέλο προς επανάληψη.
Δεν είναι πρωτότυπη συνταγή. Ο Ρέιγκαν χρησιμοποίησε μεταρρυθμίσεις για να βγάλει τη χώρα από τη μετα-Βιετνάμ παρακμή. Η Θάτσερ κέρδισε πολιτική παντοδυναμία με τα Φώκλαντ. Η λογική είναι παλιά: στρατιωτική ισχύς ως πολιτικό καύσιμο.
Από την επιστροφή του Τραμπ, η Ουάσιγκτον εφαρμόζει «στρατηγική συρρίκνωση»: λιγότερες διεθνείς δεσμεύσεις, εμμονή στην ανασυγκρότηση της πραγματικής οικονομίας, σκληρή γραμμή στην παράνομη μετανάστευση. Παράλληλα, επιδιώκει να κλειδώσει την κυριαρχία της στο Δυτικό Ημισφαίριο — και η Βενεζουέλα βρίσκεται στο κέντρο αυτού του σχεδίου. Από την εποχή Τσάβες, η χώρα αποτελεί μόνιμο αντίπαλο της Ουάσιγκτον.
Ο έλεγχος του στρατού αποτελεί κρίσιμο μέτωπο. Από το 2016, η δημόσια συζήτηση περί πραξικοπήματος στις ΗΠΑ έχει πάψει να είναι ταμπού. Για να ενισχύσει την επιρροή της στις ένοπλες δυνάμεις, η κυβέρνηση χρειάζεται μεγαλύτερους προϋπολογισμούς και βαθιές αναδιαρθρώσεις. Οι εξωτερικές επιτυχίες λειτουργούν ως άλλοθι.
Η μετανάστευση παραμένει πολιτικό όπλο. Οι Ρεπουμπλικάνοι κατηγορούν τους Δημοκρατικούς για «εισαγωγή ψηφοφόρων». Η κυβέρνηση Τραμπ έχει σκληρύνει τη στάση της, παρουσιάζοντας την καταστολή της παράνομης μετανάστευσης ως κλειδί για την επόμενη εκλογική νίκη. Για να πετύχει, χρειάζεται συνεργασία από τη Λατινική Αμερική. Το πλήγμα στη Βενεζουέλα λειτουργεί ως προειδοποίηση.
Οι αναφορές στα τεράστια πετρελαϊκά αποθέματα της Βενεζουέλας στοχεύουν κυρίως στο να επηρεάσουν τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό. Η παραγωγή της χώρας είναι χαμηλή, οι επενδύσεις απαιτούν χρόνο, αλλά ο έλεγχος των αποθεμάτων πιθανώς να ενισχύει την εμπιστοσύνη των αγορών.
Όπως ο εμπορικός πόλεμος δασμών του 2025 διέλυσε τις αρχές του World Trade Organization και επιτάχυνε την κατάρρευση του μεταπολεμικού συστήματος εμπορίου, έτσι και το πλήγμα στην Βενεζουέλα επιταχύνει τη διάλυση της διεθνούς τάξης στον τομέα της ασφάλειας.
Ο κόσμος που κάποτε μιλούσε για «ευπρέπεια» υποχωρεί, αν δεν έχει υποχωρήσει ήδη εντελώς. Η Δύση των αξιών γίνεται Δύση της απαξίας.
Μια εποχή ωμής αντιπαλότητας ισχύος αναδύεται.
