Η Ρωσία είναι μια από τις ισχυρότερες χώρες του πλανήτη. Πως άραγε αντιμετωπίζει ένα τέτοιο κράτος το δημογραφικό ζήτημα; Επαναπαύεται στις δάφνες της ισχύος της; Σκέφτεται όπως οι δυτικές χώρες, να εισαγάγει αλλοεθνείς κι αλλόθρησκους πληθυσμούς, για να ικανοποιηθούν οι ζωώδεις ανάγκες του κοπαδιού και να αυξηθούν έτσι οι γεννήσεις;
Η ρωσική κυβέρνηση, για την αντιμετώπιση της μείωσης του πληθυσμού της χώρας και του χαμηλού δείκτη γονιμότητας (προς το παρόν περίπου 1,4 γεννήσεις ανά γυναίκα, πολύ κάτω από το επίπεδο αντικατάστασης των 2,1) έχει εφαρμόσει μια δέσμη μέτρων. Ο στόχος είναι η ενθάρρυνση των γεννήσεων, η υποστήριξη των οικογενειών και η ενίσχυση των παραδοσιακών οικογενειακών αξιών, όπως επισημαίνεται και στην πρόσφατη νομοθετική κίνηση για την αναγνώριση της άδειας μητρότητας των νοικοκυράς ως πιστοποιημένης εργασιακής εμπειρίας για σύνταξη.
Οι δημογραφικές προκλήσεις της Ρωσίας—που χαρακτηρίζονται από μείωση του πληθυσμού (προβλέπεται να πέσει από 145,4 εκατομμύρια το 2021 σε 120 εκατομμύρια σε 50 χρόνια αν οι τάσεις συνεχιστούν, σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΗΕ) και από θνησιμότητα που υπερβαίνει τον δείκτη γεννήσεων από το 1992 (εκτός από σύντομες περιόδους ανάπτυξης) έχουν οδηγήσει την κυβέρνηση να εφαρμόσει μια σειρά μέτρων υπέρ των γεννήσεων. Αυτές οι πολιτικές έχουν εξελιχθεί από τις αρχές του 2000, με εντατικοποιημένες προσπάθειες μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία το 2022. Ακολουθεί μια ανάλυση με βάση τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα και τάσεις:
1. Πρόγραμμα Maternity Capital
- Προέλευση και Επέκταση: Εισήχθη το 2007 ως ένα πρόγραμμα 10 ετών, το “Maternity Capital” παρέχει μια εφάπαξ πληρωμή στις οικογένειες κατά τη γέννηση ή την υιοθεσία ενός δεύτερου παιδιού (και μερικές φορές ενός πρώτου παιδιού, ανάλογα με τις ενημερώσεις). Αρχικά είχε αξία περίπου $7.600 USD, η οποία προσαρμόζεται για τον πληθωρισμό.
- Πρόσφατες Εξελίξεις: Μέχρι το 2025, το πρόγραμμα έχει επεκταθεί για να περιλαμβάνει οικογένειες με ένα μόνο παιδί, αντικατοπτρίζοντας τη μείωση των γεννήσεων πρώτου παιδιού από το 2017 (όπως σημειώνει ο δημογράφος Anatoly Vishnevsky). Το κεφάλαιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για στέγαση, εκπαίδευση ή τη σύνταξη της μητέρας, με σκοπό τη μείωση των οικονομικών εμποδίων για περισσότερα παιδιά.
2. Πιστοποιήσεις Σύνταξης για Φροντίδα Παιδιών
- Νέα Νομοθεσία (2025): Ο νόμος ολοκληρώνει μια πολιτική που μετρά την άδεια μητρότητας ως επίσημη απασχόληση για σκοπούς σύνταξης. Οι νοικοκυρές μπορούν πλέον να συσσωρεύουν πιστώσεις προς το ελάχιστο απαιτούμενο διάστημα των 15 ετών για πλήρη συνταξιοδοτικά οφέλη. Αυτό βασίζεται σε υπάρχουσες διατάξεις που πιστοποιούν έως 1,8 έτη ανά παιδί, με ανώτατο όριο τα έξι έτη συνολικά.
- Αυτό αντιμετωπίζει το κενό σύνταξης για γυναίκες που δίνουν προτεραιότητα στη φροντίδα των παιδιών, έναν βασικό παράγοντα για την ενθάρρυνση μεγαλύτερων οικογενειών. Συνάδει με την υπόσχεση του Πούτιν το 2020 να διεγείρει τους δείκτες γέννησης, στοχεύοντας σε αύξηση από 1,4 σε 1,7 γεννήσεις ανά γυναίκα μέσα σε τέσσερα χρόνια.
- Το Ταμείο Κοινωνικής Ασφάλισης, όπως αναφέρθηκε τον Ιούνιο του 2025, εφαρμόζει αυτή την πολιτική, με επίσημα έγγραφα να συμβολίζουν την κρατική αναγνώριση της μητρότητας.
3. Οικονομικά Κίνητρα και Παροχές
- Επιδόματα Παιδιών: Οι οικογένειες λαμβάνουν μηνιαίες πληρωμές για παιδιά ηλικίας 3 έως 7 σε νοικοκυριά με χαμηλό εισόδημα, ένα μέτρο που ανακοινώθηκε από τον Πούτιν το 2020 και επεκτάθηκε το 2024. Το ποσό ποικίλλει ανάλογα με την περιοχή, αλλά μπορεί να φτάσει έως το 50% του ελάχιστου επιπέδου διαβίωσης.
- Φορολογικές Απαλλαγές: Από το 2019, οι οικογένειες με τρία ή περισσότερα παιδιά δικαιούνται απαλλαγές από τον φόρο ακινήτων και μειωμένους συντελεστές φόρου εισοδήματος. Ο Πούτιν έχει επίσης προτείνει την εξερεύνηση ενός φόρου για την όσους δεν έχουν παιδιά, αν και αυτό παραμένει υπό συζήτηση.
- Δωρεάν Υπηρεσίες: Δωρεάν γεύματα στο σχολείο για τα πρώτα τέσσερα χρόνια εκπαίδευσης και επιδοτούμενη υγειονομική περίθαλψη για έγκυες γυναίκες και μικρά παιδιά, με το 2024 (“Έτος της Οικογένειας”) να αυξάνονται αυτές οι χρηματοδοτήσεις.
4. Στέγαση και Κοινωνική Υποστήριξη
- Υποστήριξη Στέγασης: Το κεφάλαιο μητρότητας μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως προκαταβολή για στεγαστικά δάνεια, και οι οικογένειες με τρία ή περισσότερα παιδιά μπορεί να λάβουν δάνεια χωρίς τόκο ή οικόπεδα σε αγροτικές περιοχές, μια πολιτική ενεργή από το 2011 και ενισχυμένη το 2023.
- Συμβουλευτική και Πρόνοια: Δωρεάν οικογενειακή συμβουλευτική και υπηρεσίες πρόνοιας παιδιών προστατεύουν από κακοποίηση και παραμέληση, ενώ δημόσιες καμπάνιες προάγουν τις παραδοσιακές οικογενειακές δομές.
5. Νομικά και Πολιτιστικά Μέτρα
- Περιορισμοί Εκτρώσεων: Από το 2011, η πρόσβαση σε εκτρώσεις έχει περιοριστεί, με υποχρεωτικές περιόδους αναμονής και συμβουλευτική. Ένα νομοσχέδιο του 2024 κατά της “προπαγάνδας χωρίς παιδιά” ποινικοποιεί την προώθηση της παιδοκτονίας, αντικατοπτρίζοντας μια πολιτιστική ώθηση για αναπαραγωγή.
- Προώθηση Γάμου και Οικογένειας: Ο γάμος μεταξύ ομοφύλων είναι απαγορευμένος, και τα κρατικά μέσα ενημέρωσης προβάλλουν τις μεγάλες οικογένειες.
Αποτελεσματικότητα και Προοπτικές
- Βραχυπρόθεσμα Κέρδη: Το κεφάλαιο μητρότητας και οι πιστοποιήσεις σύνταξης έχουν αυξήσει προσωρινά τις γεννήσεις δεύτερου παιδιού, αλλά οι γεννήσεις πρώτου παιδιού συνεχίζουν να πέφτουν (599.600 στο πρώτο εξάμηνο του 2024, το χαμηλότερο από το 1999).
- Μακροπρόθεσμοι Στόχοι: Η κυβέρνηση χαρακτηρίζει το δημογραφικό ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας, στοχεύοντας στη σταθεροποίηση του πληθυσμού μέχρι το 2046 (προβολή Rosstat 130 εκατομμυρίων).
Η προσπάθεια της Ρωσικής κυβερνήσεως να διατηρήσει ακμαίους τους αριθμούς του Ρωσικού Έθνους, εξασφαλίζοντας έτσι την κρατική ασφάλεια αλλά και την διαχρονική επιβίωση του λαού της, είναι μια αξιέπαινη προσπάθεια. Είναι κάτι που θα έπρεπε κάθε κράτος να επιδιώκει και να εφαρμόζει με αδιαπραγμάτευτες πολιτικές. Είναι αυτονόητη υποχρέωση της εξουσίας που υπηρετεί την Πατρίδα.
Καλό θα ήταν η προοδευτικά οπισθοδρομική Δύση, να καταλάβει τα λάθη της και να αποφασίσει να χρηματοδοτήσει την επιβίωση των λαών της, αντί του δημογραφικού μαρασμού.
Οι Ευρωπαϊκοί λαοί, δεν είναι γίδια για να αυξήσει κάποιος τον αριθμό του κοπαδιού μπολιάζοντας το κοπάδι με αγορασμένα γίδια π.χ. Ανατολής…
Η λογική αυτή είναι ύβρις προς τον πολιτισμό και τον άνθρωπο, από όπου κι αν προέρχεται.