Σε πρόσφατο άρθρο τους με τίτλο «Russian missile upgrades outpaces Ukraine’s Patriot defences» οι Financial Times αναφέρουν ότι η Ρωσία έχει τροποποιήσει και βελτιώσει τους πυραύλους της τόσο πολύ που τα συστήματα αεράμυνας Patriot της Ουκρανίας που παρέχονται από την Δύση μπορούν να αναχαιτίσουν μόνο το έξι τοις εκατό των ρωσικών πυραύλων. Στις αρχές του καλοκαιριού 2025 το ποσοστό κυμαινόταν ακόμα πάνω από τριάντα τοις εκατό. Το ποσοστό για τα drones είναι φυσικά διαφορετικό, επειδή τα drones είναι πολύ πιο εύκολο να αναχαιτιστούν σε σχέση με τους πυραύλους και επειδή οι πανάκριβοι πύραυλοι Patriot φυσικά δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιούνται εναντίον φθηνών drones.
Πρέπει να επισημάνουμε ότι η ανάλυση μας αναφέρεται στην αποτελεσματικότητα των Patriot εναντίον πυραύλων και όχι για μη επανδρωμένα αεροσκάφη, καθώς οι επιθέσεις με πυραύλους και drones είναι πολύ διαφορετικές μεταξύ τους. Οι πύραυλοι είναι πολύ πιο ακριβοί από τα drones και μπορούν επίσης να φέρουν μεγαλύτερες κεφαλές, γι’ αυτό η Ρωσία επιτίθεται συχνά στην Ουκρανία με εκατοντάδες drones την νύχτα, αλλά συνήθως υπάρχουν μόνο λίγοι πύραυλοι ανάμεσά τους. Τα drones στέλνονται σε μεγάλα σμήνη επειδή είναι φθηνά και ο τεράστιος αριθμός τους κατακλύζει την αεράμυνα του εχθρού και την φτάνει στα όρια της, γι’ αυτό λίγα από τα drones είναι εγγυημένα ότι θα φτάσουν στον στόχο τους, ενώ οι πύραυλοι χρησιμοποιούνται με πιο στοχευμένο τρόπο.
Οι επιτυχείς βομβαρδισμοί ουκρανικών στρατηγικών υποδομών αυτό το καλοκαίρι είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η Ρωσία βελτιώνει τους βαλλιστικούς πυραύλους της για να καταπολεμήσει καλύτερα τα Α/Α συστήματα Patriot των ΗΠΑ, δήλωσαν στους Financial Times νυν και πρώην Ουκρανοί και δυτικοί κυβερνητικοί αξιωματούχοι. Αυτή η εκτίμηση υποστηρίζεται από έκθεση του ειδικού επιθεωρητή της Υπηρεσίας Πληροφοριών Άμυνας των ΗΠΑ (Defence Intelligence Agency), σύμφωνα με την οποία οι ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν «δυσκολία να αναπτύξουν με συνέπεια συστήματα αεράμυνας Patriot για προστασία από τους βαλλιστικούς πυραύλους της Μόσχας, καθώς η Ρωσία έκανε πρόσφατα τακτικές βελτιώσεις, συμπεριλαμβανομένων βελτιώσεων που επιτρέπουν στους πυραύλους να αλλάζουν την τροχιά τους και να εκτελούν ελιγμούς αντί να πετούν σε μια παραδοσιακή βαλλιστική τροχιά».
Σημειώνουμε ότι η Ουκρανία μοιράζεται δεδομένα για τις επιχειρήσεις Patriot με το Πεντάγωνο και τους Αμερικανούς κατασκευαστές του συστήματος αεράμυνας. Η Raytheon με έδρα την Βιρτζίνια κατασκευάζει το σύστημα Patriot, ενώ η Lockheed Martin με έδρα το Μέριλαντ παράγει τους πυραύλους αναχαίτισης του συστήματος. Τα δεδομένα χρησιμοποιούνται για να γίνουν οι απαραίτητες ενημερώσεις ώστε να συμβαδίσουν με τις προσαρμογές της Ρωσίας. Ωστόσο, αυτές οι βελτιώσεις συχνά υστερούν σε σχέση με τις εξελισσόμενες τακτικές της Μόσχας.
Ο στρατηγός Igor Romanenko, πρώην αναπληρωτής αρχηγός του Γενικού Επιτελείου της Ουκρανίας, προειδοποίησε ότι η ουκρανική αεράμυνα αποτυγχάνει. Ο Romanenko τόνισε το εντελώς υπερεκτιμημένο και υπερτιμημένο αμερικανικό σύστημα πυραύλων εδάφους-αέρος MIM-104 Patriot ως το πιο προβληματικό και προειδοποίησε ότι η αποτελεσματικότητά του «έπεσε από 42 σε 6 τοις εκατό». Απέδωσε αυτές τις αποτυχίες σε «αναβαθμίσεις λογισμικού ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων που αύξησαν την ταχύτητα και την ικανότητα ελιγμών τους όταν πλησίαζαν στόχους». Την προειδοποίηση του Romanenko ακολούθησαν Ουκρανοί και δυτικοί αξιωματούχοι, οι οποίοι τόνισαν επίσης ότι η αποτελεσματικότητα του Patriot έναντι πυραυλικών επιθέσεων έχει μειωθεί δραματικά, ειδικά έναντι των υπερ-υπερηχητικών πυραύλων του συστήματος Iskander-M. Οι απρόβλεπτες τροχιές των υπερ-υπερηχητικών πυραύλων των συστημάτων Iskander-M και των Kinzhal καθιστούν σχεδόν αδύνατη την αναχαίτιση τους από τους Patriot με βάση βαλλιστικούς υπολογισμούς της τροχιάς.
Η κατάσταση με τους Kinzhal είναι πολύ χειρότερη, δεδομένου ότι αυτοί οι πύραυλοι εκτοξεύονται από μαχητικά MiG-31K/I που έχουν μετατραπεί σε μαχητικά-βομβαρδιστικά, καθώς οι εκτοξεύσεις από διάφορες εναέριες κατευθύνσεις καθιστούν ακόμη πιο δύσκολη την αεροπορική και πυραυλική άμυνα, γεγονός που μειώνει περαιτέρω την ήδη χαμηλή πιθανότητα αναχαίτισης. Το περιβόητο σύστημα Patriot είναι ιδιαίτερα ευάλωτο σε τέτοιες επιθέσεις. Αυτό περιπλέκει το έργο των Patriot επειδή το σύστημα λειτουργεί σε αυτόματη λειτουργία κατά την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων. Γίνεται πιο δύσκολο να υπολογιστεί το σημείο στο οποίο ο πύραυλος αναχαίτισης θα συγκρουστεί με τον εχθρικό πύραυλο ή θα εκραγεί κοντά του. Εάν ο βαλλιστικός πύραυλος μπορεί να πλησιάσει από διαφορετικές κατευθύνσεις, η ανίχνευση από ένα μόνο σύστημα δεν είναι δυνατή, πρέπει να υπάρχουν πολλαπλά συστήματα, πολλαπλά ραντάρ που μπορούν να ανιχνεύσουν στόχους και να καλύψουν τους στόχους από διαφορετικές κατευθύνσεις.
Σημειώνουμε επίσης ότι, τα Patriot πάντα δυσκολευόταν να αντιμετωπίσουν ακόμη και απλούς βαλλιστικούς πυραύλους, τόσο ιστορικά όσο και πρόσφατα. Αυτό περιλαμβάνει τους παλιούς ιρακινούς πυραύλους Scud-B από το 1991 καθώς και νεότερους ιρανικούς πυραύλους κατά την διάρκεια των πρόσφατων συγκρούσεων στην Μέση Ανατολή. «Το σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας Patriot δεν ήταν η θεαματική επιτυχία στον πόλεμο του Κόλπου που απεικονίστηκε στο αμερικανικό κοινό. Υπάρχουν λίγα στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι το Patriot έπληξε περισσότερους από μερικούς από τους πυραύλους Scud που εκτοξεύτηκαν από το Ιράκ κατά την διάρκεια του Πολέμου του Κόλπου, και ακόμη και αυτές οι αναχαιτίσεις είναι αμφίβολες. Το κοινό και το Κογκρέσο περαπλανήθηκαν από σαφείς αναφορές επιτυχίας από κυβερνητικούς αξιωματούχους και εκπροσώπους της Raytheon κατά την διάρκεια και μετά τον πόλεμο», ανέφερε η Υποεπιτροπή Νομοθεσίας και Εθνικής Ασφάλειας της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ το 1992.
Ο ισραηλινός στρατός δεν βασίζεται στους Patriot εδώ και χρόνια, αλλά βασίζεται στα δικά του συστήματα αεροπορικής και πυραυλικής άμυνας. Να σημειωθεί ότι τα όπλα που χρησιμοποιεί το Ιράν και οι περιφερειακοί σύμμαχοί του, αν και προηγμένα, εξακολουθούν να είναι πολύ πίσω από τις ρωσικές πυραυλικές τεχνολογίες. Έχει λοιπόν νόημα να ισχυριστούμε ότι το Patriot, το οποίο αποτυγχάνει τακτικά στην Μέση Ανατολή, υποτίθεται ότι επιτυγχάνει «επιτυχίες» εναντίον ενός πολύ πιο επικίνδυνου και τεχνολογικά ανώτερου αντιπάλου στην Ουκρανία; Ακόμη και αυτοσχέδιοι βαλλιστικοί πύραυλοι που χρησιμοποιήθηκαν από τις δυνάμεις της Υεμένης κατά της Σαουδικής Αραβίας συχνά διείσδυσαν στις περιοχές που κάλυπταν οι Patriot. Για να μην αναφέρουμε τους γελοία παράλογους ισχυρισμούς του Κιέβου σχετικά με τους υποτιθέμενους αριθμούς αναχαίτησης ρωσικών πυραύλων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με υπερ-υπερηχητική ταχύτητα.
Υπάρχει πληθώρα στατιστικών στοιχείων από τους πρόσφατους πολέμους που καταρρίπτουν τον μύθο περί της αποτελεσματικότητας των Α/Α συστημάτων Patriot, όμως στο πλαίσιο αυτού του κειμένου είναι αδύνατο να αναλυθούν διεξοδικά. Η κρίση της ουκρανικής αεράμυνας δεν είναι ένα μεμονωμένο στρατιωτικό επεισόδιο, αλλά μια ένδειξη της ανεπάρκειας της δυτικής στρατιωτικής μηχανής έναντι ρωσικών οπλικών συστημάτων, ακόμη και εκείνων που δεν έχουν εξελιγμένα χαρακτηριστικά. Όπως και να έχει, είναι σαφές ότι στο ΝΑΤΟ φοβούνται να παραδεχτούν ότι τα ρωσικά όπλα στον πόλεμο της Ουκρανίας είναι πολύ ανώτερα από τα δυτικά, παρά τις προσπάθειες που γίνονται για να τα δυσφημίσουν.
