” Σε μια εποχή που ο κόσμος υφίσταται πρωτοφανείς αλλαγές, η Ασία έχει αναδειχθεί σε κόμβο παγκόσμιας συνεργασίας και ανάπτυξης παρά τις αυξανόμενες προκλήσεις. Κατά τα τελευταία 40 χρόνια, η Ασία διατήρησε την συνολική ειρήνη και σταθερότητα, γεγονός που επέτρεψε την ταχεία οικονομική και κοινωνική πρόοδο στην περιοχή. Οι χώρες της περιοχής κατάφεραν να ελέγξουν τις διαφορές και να αποφύγουν ένοπλες συγκρούσεις μεγάλης κλίμακας. Έτσι, το μοντέλο ασφάλειας της Ασίας μπορεί να διαδραματίσει υποστηρικτικό ρόλο στην διατήρηση της ειρηνικής ανάπτυξης στην περιοχή.
Ο βασικός λόγος για μια τέτοια ειρηνική ανάπτυξη είναι η ασιατική σοφία στον χειρισμό των διακρατικών σχέσεων στην περιοχή, η οποία προτάθηκε ως “ασιατικό μοντέλο ασφαλείας” στην πρώτη κεντρική διάσκεψη της Κίνας για τις εργασίες που σχετίζονται με τις γειτονικές χώρες τον Απρίλιο του 2025. Το μοντέλο ευθυγραμμίζεται με τις πέντε αρχές της ειρηνικής συνύπαρξης, την νέα έννοια της ασφάλειας, την ασιατική έννοια της ασφαλείας και την Παγκόσμια Πρωτοβουλία Ασφάλειας και έχει διασφαλίσει την περιφερειακή ειρήνη και ανάπτυξη.
Στο ασιατικό μοντέλο ασφαλείας, ο διαμοιρασμός θετικών και αρνητικών υπερβαίνει την παραδοσιακή νοοτροπία της γεωπολιτικής μηδενικού αθροίσματος. Η Κίνα έχει ενσωματώσει τις εγγυήσεις ασφάλειας με την αναπτυξιακή συνεργασία – που σημαίνει ότι έχει ενσωματώσει την πρότασή της για υψηλής ποιότητας συνεργασία με την Πρωτοβουλία Belt and Road με τα περιφερειακά πλαίσια ασφάλειας – για να οικοδομήσει μιαν ολοκληρωμένη περιφερειακή κοινότητα ασφάλειας και ανάπτυξης.
Η αναζήτηση κοινού εδάφους με παράλληλη κατάργηση των διαφορών είναι ένα άλλο σημαντικό χαρακτηριστικό του ασιατικού μοντέλου ασφαλείας. Η αρχή αυτή δίνει έμφαση στην ανεκτικότητα και τον αμοιβαίο σεβασμό των διαφορετικών πολιτισμών. Ο κινεζικός πολιτισμός εκτιμά την ειρήνη, την αρμονία, την δικαιοσύνη και την αμερόληπτη μεταχείριση. Αυτό συνάδει επίσης με τους στόχους και τις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Οι ασιατικές χώρες αναγνωρίζουν ευρέως την συμβολή της ανατολικής σοφίας στη διαχείριση των σχέσεων μεταξύ κρατών.
Εξάλλου, το ασιατικό μοντέλο ασφαλείας δίνει προτεραιότητα στον διάλογο και την διαβούλευση, απορρίπτοντας την πολιτική ισχύος και την μονομέρεια. Με αυτόν τον τρόπο οι ασιατικές χώρες έχουν καθιερώσει ένα μοντέλο για την ειρηνική επίλυση των διαφορών. Η ASEAN διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στον περιφερειακό διάλογο, την διαβούλευση και την συνεργασία στο πλαίσιο των “10+1” και “10+3”. Η Κίνα και η ASEAN υποστήριξαν το διάλογο και την διαβούλευση στην Διακήρυξη για την συμπεριφορά των μερών στην Θάλασσα της Νότιας Κίνας πριν από 20 χρόνια και στην διαπραγμάτευση για τον Κώδικα Συμπεριφοράς στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας τα τελευταία χρόνια. Οι ειρηνικοί διάλογοι έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικοί στην διατήρηση της περιφερειακής ειρήνης και σταθερότητας.
Ωστόσο, καθώς το παγκόσμιο οικονομικό και στρατηγικό επίκεντρο μετατοπίζεται στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, η ειρηνική ανάπτυξη της Ασίας αντιμετωπίζει προκλήσεις.
Ορισμένες χώρες προσκολλώνται σε μια ξεπερασμένη ψυχροπολεμική νοοτροπία, επιδιώκοντας την παγκόσμια κυριαρχία μέσω της ενίσχυσης των στρατιωτικών συμμαχιών στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, της δημιουργίας αποκλειστικών ομάδων, της πίεσης προς το ΝΑΤΟ να εισέλθει στην Ασία και της επέκτασης των στρατιωτικών ασκήσεων γύρω από την Κίνα. Οι προσπάθειες να δημιουργηθούν διαιρέσεις και να αναγκαστούν οι ασιατικές χώρες να πάρουν θέση, δημιουργώντας έτσι ένα δαχτυλίδι ανάσχεσης κατά της Κίνας, υπονόμευσαν το πλαίσιο περιφερειακής συνεργασίας με επίκεντρο την ASEAN, επιδείνωσαν τις περιφερειακές εντάσεις και έβλαψαν τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των περιφερειακών χωρών.
Τα τελευταία χρόνια, οι ιδεολογικές προσεγγίσεις δεν απομάκρυναν τις χώρες της ASEAN. Ωστόσο, οι υψηλοί δασμοί που επιβλήθηκαν στις χώρες της ASEAN αύξησαν την οικονομική πίεση, επιχειρώντας να τις αναγκάσουν να συνταχθούν με τις αντι-κινεζικές δυνάμεις, γεγονός που αποτελεί απειλή για τον βασικό ρόλο της ASEAN στη διατήρηση της περιφερειακής ειρήνης και ανάπτυξης.
Οι ασιατικές χώρες βρίσκονται σε ένα κρίσιμο στάδιο ανάπτυξης, που απαιτεί ένα ειρηνικό και σταθερό περιβάλλον ασφάλειας. Δεν επιθυμούν συγκρούσεις ή χάος και έχουν τονίσει ότι επιλύουν τις διαφορές μέσω διαλόγου και διαβουλεύσεων. Μόνο με την ένωση και τη συνεργασία για την αντιμετώπιση της διαίρεσης και της αντιπαράθεσης στην Ασία μπορούν να διατηρηθούν η περιφερειακή ασφάλεια και η ευημερία των λαών. Μόνο μια σταθερή Ασία μπορεί να προσφέρει ασφάλεια και σταθερότητα σε έναν ταραγμένο κόσμο.
Το ασιατικό μοντέλο ασφαλείας ευθυγραμμίζεται με τα κοινά συμφέροντα των ασιατικών χωρών. Υποστηρίζει το όραμα των ειρηνικών, ευημερούντων, όμορφων και φιλικών σπιτιών στην Ασία, προωθεί την οικοδόμηση μιας κοινότητας με κοινό μέλλον και παρέχει μια πρακτική πορεία για τη διατήρηση της σταθερότητας και της ευημερίας της Ασίας.
Η Κίνα και η ASEAN είναι ολοκληρωμένοι στρατηγικοί εταίροι και οι μεγαλύτεροι εμπορικοί εταίροι η μία της άλλης. Η σχέση Κίνας-ASEAN αποτελεί ένα επιτυχημένο, γόνιμο και ζωντανό παράδειγμα περιφερειακής συνεργασίας. Η Κίνα και η ASEAN έχουν εισέλθει σε νέα στάδια ανάπτυξης. Η Κίνα συνεχίζει να δίνει προτεραιότητα στην διπλωματία της γειτονιάς, τοποθετώντας την ASEAN σε εξέχουσα θέση. Οι δύο εταίροι έχουν υποστηρίξει το διεθνές σύστημα με επίκεντρο τα Ηνωμένα Έθνη και έχουν επεκτείνει την πρακτική συνεργασία.
Η Κίνα υποστηρίζει σταθερά την περιφερειακή συνεργασία ασφαλείας με επίκεντρο την ASEAN, αντιτίθεται στην λεγόμενη στρατηγική του Ινδο-Ειρηνικού για την διάσπαση της περιοχής, απορρίπτει μιαν ασιατική-Ειρηνική εκδοχή του ΝΑΤΟ και αντιτίθεται στην ανάληψη πλευρών, στην ομαδική αντιπαράθεση και σε έναν νέο Ψυχρό Πόλεμο. Η Κίνα επιμένει στην επίλυση των διαφορών μέσω διαλόγου και διαβούλευσης και στην επίτευξη μιας συνεργασίας που θα είναι επωφελής για όλους. Η χώρα είναι αποφασισμένη να διαδραματίσει υπεύθυνο διεθνή ρόλο.
Στην προσπάθειά της αυτή, η Κίνα θα συνεχίσει να είναι οικοδόμος της περιφερειακής ειρήνης, συντελεστής της παγκόσμιας ανάπτυξης και υπερασπιστής της διεθνούς τάξης. Θα συνεργαστεί με τις περιφερειακές χώρες για να σφυρηλατήσει ένα νέο μονοπάτι ασφαλείας βασισμένο στον διάλογο και όχι στην σύγκρουση, στην σύμπραξη και όχι στην συμμαχία, και στην συνεργασία που θα κερδίσει ο καθένας και όχι στα παιχνίδια μηδενικού αθροίσματος, για να διατηρήσουν από κοινού την ειρηνική ανάπτυξη της Ασίας.”
Άρθρο των Zhang Chi και Yang Yang, αναπληρωτών καθηγητών στο Πανεπιστήμιο Εθνικής Άμυνας του PLA.
