Μέρος 1

Σε έναν κόσμο που έχει καταστραφεί από αιώνες ηγεμονικής κυριαρχίας, η πολυπολικότητα αναδύεται ως μια ήσυχη αλλά πολύ ισχυρή δύναμη, αναμορφώνοντας την παγκόσμια τάξη. Προσφέρει μια εναλλακτική λύση στη μονομερή δύναμη που έχει καθορίσει από καιρό τις διεθνείς σχέσεις, παρέχει ένα όραμα ισορροπίας, όπου κανένα έθνος δεν υπαγορεύει τις μοίρες των άλλων. Για πολύ καιρό, ο κόσμος έχει διαμορφωθεί από αυτοκρατορίες που επιδιώκουν να επιβάλουν τη θέλησή τους, με μονόπλευρη υπερβολική εξουσία σε βάρος της αυθεντικής ποικιλομορφίας. Η πολυπολικότητα το απορρίπτει αυτό, στέκεται αντ΄ αυτού υπέρ της συνύπαρξης και κοινής ευθύνης, μια μετατόπιση που σηματοδοτεί τη δυνατότητα ενός πιο ειρηνικού μέλλοντος.

Αυτό το όραμα δεν επιδιώκει την καταστροφή της ισχύος, αλλά την ανακατανομή της, παρέχοντας την δυνατότητα παρουσίας σε πολιτισμούς που κάποτε παραγκωνίστηκαν από την κυριαρχία των ολίγων. Η πολυπολικότητα υποστηρίζει ένα πλαίσιο όπου τα έθνη, ριζωμένα  στις ξεχωριστές τους ιστορίες και στους πολιτισμούς τους, μπορούν να συμβάλλουν σε μια παγκόσμια ισορροπία. Ευδοκιμεί πιο ορατά στην Ευρασία, όπου οι αρχαίες παραδόσεις συναντούν τις σύγχρονες φιλοδοξίες, σχηματίζοντας ένα θεμέλιο συνεργασίας. Από τις πολυσύχναστες μητροπόλεις της Κίνας μέχρι τις τεράστιες πεδιάδες της Ρωσίας, αυτό το διασυνδεδεμένο συγκρότημα προκαλεί τον μονοπολικό κόσμο, προωθώντας τις συμμαχίες που σέβονται την κυριαρχία, ενώ παράλληλα καλλιεργούν τη συνεργασία.

Ωστόσο, καθώς αυτή η ισορροπία αρχίζει να παίρνει μορφή, εκείνοι που είναι  συνηθισμένοι να κατέχουν ανεξέλεγκτη ισχύ αντιστέκονται. Οι μεγάλες ναυτικές ηγεμονίες, των οποίων ο έλεγχος των εμπορικών διαδρομών υπαγόρευε κάποτε την παγκόσμια πορεία, τώρα βρίσκονται οι ίδιες να αγωνίζονται με μειωμένη επιρροή. Οι θάλασσες που χρησίμευαν ως λεωφόροι κυριαρχίας τους, τώρα υποχωρούν σε σημασία, καθώς τις υπερβαίνει η δύναμη των χερσαίων συμμαχιών.

Η άνοδος της Ευρασίας μετατοπίζει το «κέντρο βάρους», αμφισβητώντας την υπεροχή των ωκεάνιων αυτοκρατοριών. Αυτή η μετάβαση σηματοδοτεί όχι απλώς μιαν ανακατανομή της ισχύος, αλλά έναν θεμελιώδη επαναπροσδιορισμό της ίδιας της δομής του κόσμου μας.

Παρά την υπόσχεσή της, η πολυπολικότητα αντιμετωπίζει σημαντικές προκλήσεις, καθώς η αστάθεια και οι αντιπαλότητες, παλαιές και νέες, απειλούν να διαταράξουν την πρόοδό της. Το όνειρο της ισόνομα δίκαιης εξουσίας είναι εύθραυστο, ευάλωτο στις πιέσεις των οικονομικών ανισοτήτων, των ιστορικών παραπόνων και των ιδεολογικών διαφορών. Το Χάος αναδύεται στον ορίζοντα, η δυνατότητα του να διαταράξει το λεπτό πλαίσιο συνεργασίας επιφέρει μια συνεχή ανησυχία. Η πολυπολικότητα  δεν είναι ένα βέβαιο επερχόμενο αποτέλεσμα, αλλά μια εξελισσόμενη διαδικασία, απαιτώντας επαγρύπνηση και δέσμευση για διάλογο μεταξύ των υποστηρικτών της. Χωρίς προσεκτική διαχείριση, η υπόσχεσή της θα μπορούσε να διαλυθεί σε μια κατακερματισμένη πραγματικότητα γεμάτη συγκρούσεις.

Το ερώτημα αν η πολυπολικότητα μπορεί να αντέξει παραμένει αναπάντητο, αλλά η εμφάνισή της σηματοδοτεί μια κεντρική στιγμή στην ιστορία. Αντιπροσωπεύει μιαν ευκαιρία να προχωρήσουμε πέρα ​​από κύκλους κυριαρχίας και εκμετάλλευσης που έχουν επί μακρόν μαστίσει την ανθρωπότητα. Ενώ ο δρόμος μπροστά είναι αβέβαιος, η επιδίωξη της πολυπολικότητας είναι μια βαθιά έκκληση των εθνών για επανεξέταση της φύσεως της εξουσίας και της ευθύνης στον σύγχρονο κόσμο. Είναι μια πρόκληση να εγκαταλείψουμε τις παλαιές ιεραρχίες και να αγκαλιάσουμε ένα μοντέλο που εκτιμά τις φωνές των πολλών πάνω από τις φιλοδοξίες των ολίγων – ένα όραμα που, αν πραγματοποιηθεί, θα μπορούσε να μεταμορφώσει τον κόσμο προς το καλύτερο.

Οι υποστηρικτές και οι επικριτές του Ντόναλντ Τραμπ μοιράζονται μιαν ομόφωνη συναίνεση. Η εκλογή του προανήγγειλε μια πραγματική επανάσταση σε παγκόσμια γεγονότα. Αντιπροσωπεύει μιάν επιβεβαίωση παρά μιαν ώθηση. Η μετατόπιση του παραδείγματος ξεκίνησε αναμφισβήτητα με τον αποτυχημένο πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, στη συνέχεια προχώρησε μέσω της οικονομικής καταστροφής του 2008, της υστερίας της Covid και τελικά μέσω του πολέμου στην Ουκρανία. Σε κάθε βήμα, οι διαχειριστές της νεοφιλελεύθερης παγκόσμιας τάξης αποδείχθηκαν ανίκανοι να διαχειριστούν,αυτοδυσφημιζόμενοι  σύμφωνα με τη δική τους λογική για τη νομιμότητα. Η παγκοσμιοποιημένη ελίτ δεν είναι πλέον σε θέση να προσδιορίσει τα γεγονότα σύμφωνα με το συλλογικό τους ενδιαφέρον, καθώς αναδύονται νέες δυνάμεις, ικανές να ενεργούν ενάντια στη μεταψυχροπολεμική τάξη την «βασιζομένη σε κανόνες» που μέχρι τώρα τις περιώριζε.

Ο Ψυχρός Πόλεμος αντιπροσώπευε μια διπολική παγκόσμια τάξη, με τον κομμουνισμό και τον φιλελευθερισμό να αγωνίζονται για την υπεροχή, σε έναν ανταγωνισμό που διεξήχθη σε μεγάλο βαθμό στον Τρίτο Κόσμο. Η νίκη του δευτέρου εθεωρήθη πως θα εγκαινιάσει ένα «Τέλος της ιστορίας», με έναν κυρίαρχο, θριαμβευτικό «McWorld» [McWorld είναι όρος που αναφέρεται στην εξάπλωση των εστιατορίων της εταιρείας «McDonald» σε όλο τον κόσμο, ως αποτέλεσμα της παγκοσμιοποίησης και γενικότερα των επιπτώσεων της διεθνούς «μετατροπής McDonald» / «McDonaldization» των υπηρεσιών και της εμπορευματοποίησης των αγαθών, ως στοιχείου της παγκοσμιοποίησης ως όλου]. Τώρα, αυτό αποδεικνύεται ότι ήταν εφήμερο, όπως η Αθηναϊκή Αυτοκρατορία της Κλασικής Αρχαιότητας, που εξέπεσεν από την ύβρη και την υπερβολή.

Η Δύση επούλησε στους εχθρούς της τη βιομηχανική βάση που δημιουργήθηκε επίπονα από τους καλύτερους άνδρες της και χρησιμοποίησε τα έσοδα αυτής της πωλήσεως για να μετατρέψει την οικονομία της σε «καζίνο», όπου «η ιδιοκτησία», «το σπίτι» πάντα κερδίζει. Κατασκεύασε συγκατάθεση για την εξουσία της εισάγοντας μια κάστα εξαρτημένων ανδρεικέλων της που ανταμείβονται με πλούτο ο οποίος εξάγεται από τους «ιθαγενείς» των χωρών, εντόπιους οι οποίοι εξακολουθούν να θυμούνται μιαν εποχή που ήσαν πιο ελεύθεροι και πιο ευτυχείς. Ξεκίνησε τις πλέον εξωφρενικές περιπέτειες σε ξένες χώρες, δραστηριότητες  όπου προήδρευαν οι μετριότητες που προωθούνται σε αργομισθίες, στην κυβέρνηση, στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, στις επιχειρήσεις και στα πανεπιστήμια, σε όλα γενικώς τα διασυνδεδεμένα πελατειακά συστήματα που ανταμείβουν χαρακτηριστικά όπως η συμμόρφωση, η δουλικότητα και η ανειλικρίνεια, ενώ τιμωρούνται το θάρρος και η ακεραιότητα.

Όλα αυτά έχουν οδηγήσει σε ένα ιδιότυπο «ρευστό κενό», γεμάτο από νέες δυνάμεις, έχουν οδηγήσει στην έναρξη του νέου πολυπολικού κόσμου. Λέω νέες δυνάμεις, αλλά είναι πραγματικά οι παλαιές δυνάμεις, επαναβεβαιώνοντας τον εαυτό τους επάνω και ενάντια στην μεσοβασιλεία του φιλελευθερισμού. Παράλληλα, το νέο δρώμενο  είναι ένα εξεγερμένο δικαιοκρατικό και παραδοσιακό κίνημα, που καλύπτει πολιτισμούς και ηπείρους εντός και εκτός της Δύσεως. Οι «Θεοί των Επικεφαλίδων στα τετράδια αντιγραφής» του μεγάλου Κίπλινγκ, καθώς και οι «Ισχυροί Θεοί» του Ράσελ Ρόναλντ Ρήνο,  όλοι  τους επέστρεψαν και έχουν φέρει μαζί τους έννοιες που θεωρούνταν επί πολύ καιρό νεκρές και θαμμένες. Για να το καταλάβουμε αυτό, ίσως δεν υπάρχει πιο χρήσιμη εισαγωγή από την κατανόηση της έννοιας της πολυπολικότητας, άρα και την σπουδή της.

Στην εποχή του Κίπλινγκ, στο Ηνωμένο Βασίλειο και ίσως και στις ΗΠΑ, τα τετράδια καλλιγραφίας ή «βιβλία αντιγραφής» όπως ονομάζονται στην αγγλική, ήσαν βιβλία με γραμμές, παρόμοια με τα σημερινά τετράδια, αλλά στην κορυφή της κάθε σελίδας τους υπήρχαν τυπωμένες σύντομες ρήσεις : Στίχοι από τις Γραφές, αφορισμοί, ρητά και αξιώματα, τα οποία εισήγαγαν στο νου των νεαρών μαθητών και μαθητριών τους κανόνες της ζωής, τα σημαντικά και ουσιώδη πράγματα, (δοσμένα φαινομενικά όχι ως κάποια ηθικά παραγγέλματα, αλλά ως «παραδείγματα καλλιγραφίας»). Στις δώδεκα κενές γραμμές που βρίσκονταν από κάτω, ο μαθητής ή η μαθήτρια έπρεπε χρησιμοποιώντας καλλιγραφική γραφή να αντιγράψει ακριβώς το ρητό, μια φορά σε κάθε γραμμή, μέχρι να το γράψει δώδεκα φορές. Τυπικά, για να μάθει την τέχνη της καλλιγραφίας, αλλά στην πραγματικότητα, για να του εντυπωθεί η συγκεκριμένη ιδέα στο νού.

Η ουσία του ποιήματος είναι ότι σε κάθε περίπτωση οι πνευματικές αξίες υπερέχουν των υλικών αξιών. Ο αριστοτεχνικός τρόπος με τον οποίον ο Κίπλινγκ αναπτύσσει αυτή την ιδέα, ξεκινώντας την κάθε στροφή με μιαν ιστορική μεταφορά, καταδεικνύει  γιατί θεωρείται ευρέως ένας εξαίρετος τεχνίτης του λόγου και κορυφαίος κλασικός ποιητής.

Φαντασθείτε τους σημερινούς μαθητές του Νηπιαγωγείου, οι οποίοι μεγαλώνουν μέσα στον καταναλωτικό, υλιστικό και οικουμενικό ψευτοπολιτισμό της παγκοσμιοποίησης, να πρέπει να γράψουν με μεγάλη προσοχή την φράση «αγαπώ το έθνος μου και τον πολιτισμό του».  Ίσως έτσι να μειωνόταν ο εσμός των διεθνιστών και ίσως να λιγόστευαν οι μελλοντικοί εθνοπροδότες.

Ο Κίπλινγκ δεν τοποθέτησε στο ποίημά του συγκεκριμένα παραδείγματα επικεφαλίδων, καθώς στην εποχή του, αυτό ήταν ολοτελα περιττό. Στην εποχή μας απαιτείται προσεκτική μελέτη ώστε να μπορέσουμε να κατανοήσουμε σαφώς  το νόημα και την βαθύτερη σημασία του ποιήματος.

Στην πρώτη στροφή ο ποιητής αποτίει κάποιες τιμές στους θεούς της Αγοράς, αν και αυτές δεν καθορίζονται σαφώς (είναι φανερό ότι αναφέρεται στην λατρεία του χρήματος, του συμφέροντος και του υλικού κέρδους) αλλά σημειώνει ότι στον αντίποδά τους, «οι θεοί των επικεφαλίδων των τετραδίων καλλιγραφίας» έχουν αντέξει στην δοκιμασία του χρόνου. Τι θα απαντούσαν άραγε σ’ αυτό οι απάτριδες ορθολογιστές οικονομολόγοι της «κοινωνικής λογιστικής». οι οποίο πιστεύουν και με θράσος διακηρύττουν ότι νομοτελειακά «η αγορά λύνει όλα τα προβλήματα»;

Στη δεύτερη στροφή, λέει πως ακόμα ζούσαμε στα δέντρα, όμως η ανθρώπινη φυλή εγκατέλειψε τις «επικεφαλίδες των τετραδίων καλλιγραφίας», θεωρώντας ότι δεν έχουν «Φρόνημα Υψηλό, Όραμα  και Νουν ευρύ», ενώ ακολούθησε την «Πορεία της Ανθρωπότητας».

Κάθε στροφή του αποκαλύπτει κι άλλο ένα παράδειγμα του τι συμβαίνει όταν η κοινωνία κάνει μια μοιραία επιλογή. Κάθε στροφή μας δίνει μιαν ακόμη κριτική επισκόπηση των συγχρόνων αξιών και διαδικασιών.  Μήπως δεν υπάρχει, για λόγους «άγνωστους» στους ειδικούς, ραγδαία αυξανόμενη υπογεννητικότητα στον Δυτικό κόσμο; Δεν μένουν οι αποκαλούμενοι Χριστιανοί μακριά από τον Θεό και την Εκκλησία του;

Δεν πρέπει να λησμονούμε πως «Οι θεοί των επικεφαλίδων…» είναι ένα ποίημα από τον Κίπλινγκ, τον «βάρδο της Αυτοκρατορίας» που συνιστά μία από τις πολλές οργισμένες μεταπολεμικές του εκρήξεις, σχετικά με την παρακμή και αποσύνθεση της αγγλοσαξωνικής κοινωνίας ! Το ποίημα δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά στις 26 Οκτωβρίου 1919 στην κυριακάτικη εφημερίδα του Λονδίνου «Κυριακή με εικόνες»(«Sunday Pictorial», από το 1963 με το όνομα «Sunday Mirror») . Στην Αμερική, δημοσιεύθηκε ως «Οι θεοί των Αξιωμάτων των τετραδίων καλλιγραφίας» – «The Gods of the Copybook Maxims», στο περιοδικό Harper τον Ιανουάριο του 1920.

Στο ποίημα, ο αφηγητής του τοποθετεί τους «Θεούς» του τίτλου, που ενσωματώνουν αιώνιες αλήθειες, ενάντια στους «Θεούς του Παζαριού», που αντιπροσωπεύουν μιαν αισιόδοξη αυτο-εξαπάτηση, στην οποίαν είχε περιπέσει η κοινωνία ήδη από τις αρχές του 20^ου  αιώνα, ναρκωμένη από το παραμύθι της «προόδου μέσω της επιστήμης».

Η αφηγηματική φωνή του Κίπλινγκ φέρει σε αντίθεση την υποτιθέμενη αιώνια σοφία αυτών των συνήθων εκπαιδευτικών κειμένων με τις νεωτεριστικές και αφελείς σύγχρονες ιδέες του «Παζαριού». Προβαίνει σε έμμεσες αναφορές , μέσω λογοπαιγνίων και  ποιητικών αναφορών, [σε παλαιότερες περιόδους της γεωχρονολόγησης και στον Ουαλό πρωθυπουργό Λόντ Τζωρτζ και στις προσπάθειες  των Φιλελευθέρων για αφοπλισμό  – «Τα μέτρα της Καμβρίου»  όπου Καμβρία (Cambria), δηλαδή λατινική απόδοση της ονομασίας που χρησιμοποιούν οι Ουαλοί για τη χώρα και τo λαό τους (Cymru, Cymry, «συμπατριώτες»- στον Φεμινισμό «πρώτοι Θηλυκοί Αμμόλιθοι» και στις σοσιαλιστικές πολιτικές που υποστηρίζουν οι συνδικαλιστές, πολλοί από τους οποίους ήσαν ανθρακωρύχοι («η λιθανθρακοφόρος εποχή»)]. Σημειωτέον ότι, ο σπουδαίος Άγγλος συγγραφέας, ποιητής και κριτικός της λογοτεχνίας Τόμας Στερνς Έλιοτ περιέλαβε το εν λόγω ποίημα στη συλλογή του «Μια επιλογή του στίχου του Κίπλινγκ» (1941).

Ο Ράσελ Ρόναλντ Ρήνο ο Γ’ (Russell Ronald Reno III, γεννηθείς το 1959), γνωστός ως R. R. Reno ή «Σκουριασμένος» – «Rusty» Reno, είναι Αμερικανός θεολόγος και εκδότης του συντηρητικού μηνιαίου πολιτιστικού περιοδικού «First Things». Είναι πρώην καθηγητής θεολογίας και ηθικής στο Πανεπιστήμιο Κρέϊτον (Creighton) στην Ομάχα της Νεμπράσκα των ΗΠΑ.

Συμμετείχε έντονα στην διαμάχη κατά τη διάρκεια της πανδημίας της Covid-19, υποβαθμίζοντας τους κινδύνους του ιού και επιτιθέμενος  τόσο κατά της κρατικής  πολιτικής όσο και κατά της στάσεως που έλαβαν οι εκκλησίες για τον έλεγχο της επιδημίας (εις βάρος της τακτικής οικονομικής και εκκλησιαστικής δραστηριότητας). Η πανδημία, κατ΄αυτόν «δεν είναι, αλλά και ποτέ δεν αποτελούσε απειλή για την κοινωνία» και ότι οι εντολές για προσωπίδες ήταν «επιβεβλημένη δειλία», ενώ οι βετεράνοι που αρνήθηκαν να φορούν προσωπίδες ήταν «άνδρες, όχι δειλοί».

Ο Ρήνο είναι ο συγγραφέας του βιβλίου : «Επιστροφή των ισχυρών θεών: εθνικισμός, λαϊκισμός και το Μέλλον της Δύσης» (από τις συντηρητικές εκδόσεις «Regnery Gateway», Ουάσιγκτον, 2019)

Μετά την συγκλονιστική σφαγή των παγκοσμίων πολέμων, η Δύση αγκάλιασε το ιδανικό της «ανοιχτής κοινωνίας». Η οραματική υπόσχεση αυτού του ιδανικού: Με την απελευθέρωση από τις παλαιές προσκολλήσεις στο έθνος, στη φυλή και στη θρησκεία που είχαν τροφοδοτήσει αιώνες βίας, θα μπορούσαμε να οικοδομήσουμε έναν ευημερούντα κόσμο χωρίς σύνορα, να απελευθερωθούμε από τα δόγματα και να διοικηθούμες από ειδικούς τεχνοκράτες διαχειριστές.

Αλλά ο λαϊκισμός και ο εθνικισμός οι οποίοι πρόσφατα αναβαθμίζουν την πολιτική στην Αμερική και την Ευρώπη είναι ένα σημάδι ότι μετά από τρεις γενιές, η μεταπολεμική συναίνεση καταρρέει. Με πιεστική διορατικότητα, ο Ρήνο υποστηρίζει ότι βλέπουμε την επιστροφή των «ισχυρών θεών»-τις ισχυρές πίστεις που δεσμεύουν τους ανθρώπους με την πατρίδα τους και τον ένα στον άλλο.

«Αντιδρώντας στο καταστροφικό πρώτο μισό του εικοστού αιώνα, οι πολιτικές, πολιτιστικές και οικονομικές ελίτ προωθούσαν ανοικτά σύνορα, ανοικτές αγορές και “ανοικτά μυαλά”. Αλλά αυτό το ατελείωτο έργο του ανοίγματος, έχει παγιωθεί σε ένα σύνολο “αντι-δογματικών δογμάτων” που καταστρέφουν την κοινωνική αλληλεγγύη την ριζωμένη στην οικογένεια, στην πίστη και στο έθνος. Ενώ ανησυχούν για την επιστροφή του φασισμού, οι κοινωνίες μας διαλύονται. Αλλά ο άνθρωπος δεν θα ανεχθεί την κοινωνική διάλυση επ’ αόριστον. Λαχταρά να είναι μέρος ενός “εμείς”- καρπό της κοινής αγάπης-που δίνει στη ζωή του νόημα».

Ο Ρήνο προειδοποιεί πως οι ισχυροί θεοί θα επιστρέψουν, με τη μία ή την άλλη μορφή. Το καθήκον μας είναι να παρακολουθήσουμε εκείνους που, όντας ελκυστικοί για την λογική μας καθώς και για τις καρδιές μας, εμπνέουν τις καλύτερες από τις παραδόσεις μας.

Διαφορετικά, θα προσκαλέσουμε τους σκοτεινότερους θεούς των οποίων την επιστροφή είχε την πρόθεση να αποτρέψει η ανοιχτή κοινωνία μας.